Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/95 K.2024/3912

Kararın asıl davada davacı karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu'nun (TÜRKPATENT) 2017/31137 nosuyla tescilli ''çerezmix'' ibareli markasının bulunduğunu davalının müvekkiline ait tescilli markayı ambalajlarında kullandığını bu durumun marka hakkına tecavüz ettiğini belirterek öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla davalının ''çerezmix'' markasını kullanmasının engellenmesi, piyasaya sürülmesinin durdurulması,

çerezmix ibareli bütün ambalajlara el konulmasını, çerezmix ibareli reklamların bütün mecralarda engellenmesini talep etmiş ayrıca davacının bu ibareli ambalajları piyasaya sürerek ve bu markayı reklamlarda kullanarak tecavüzde bulunduğunun tespitine, önlenmesine, durdurulmasına ve tecavüzün engellenmesini, davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden işareti (çerezmix) üzerinde taşıyan ambalajlara sahip malların piyasaya sürülmesinin ve satışının durdurulmasına, el konulmasına,

imhasına, davanın esasına ilişkin kesinleşmiş kararın tirajı 50.000'den fazla olan gazetede masrafı davalıdan alınarak ilan edilmesini ve yargılama ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.

2. Asıl davaya karşı olarak açılan davada davacı vekili, davacı-karşı davalıya ait markanın tescile kavuşmasının bir hata olduğunu, mutlak ret nedenleri bazında markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, söz konusu marka ibaresi olarak yalnızca ve yalnızca ÇEREZ MİX ibaresini içerdiğini ve söz konusu ibarenin özellikle 30.sınıf bakımından betimleyici olduğunu, markanın şekli nedeniyle betimleyici ve ayırt ediciliği bulunmayan bu ibarenin kullanımının tek bir hak sahibinin tekeline verilmesinin kabul edilemeyeceğini, ÇEREZ MİX ibarelerinin ortalama tüketici nezdinde "KARIŞIK ÇEREZ"i ifade ettiğini,

MİX ifadesinin yabancı kökenli bir ibare olmasına rağmen ‘karışık’ anlamına geldiğinin kabulü gerektiğini, herhangi bir ayırt ediciliği bulunmayan ve üstüne üstlük betimleyici bir anlamı bulunan ÇEREZ MİX markasının sicilde var olmaması gerektiğini, davacı-karşı davalının basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne ve dürüstlük kuralına da aykırı davrandığını, davacı-karşı davalının hasbelkader ve kötüniyetli elde ettiği ÇEREZ MİX ibareli tescillerine dayalı olarak dava açması ve hükümsüzlük talebinde bulunmasının hakkın kötüye kullanılması olduğunu iddia ederek,

davacı-karşı davalıya ait 2017/37137 "çerez mix şekil" ibareli marka üzerine ihtiyati tedbir konulmasını ve muarazanın men’ine, davacı-karşı davalı adına kayıtlı 2017/37137 çerez mix şekil ibareli markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin alkolsüz içecek sektöründe dünyanın en büyük şirketlerinden biri olup, atıştırmalık çerez sektöründe de dünyadaki en büyük satıcı unvanına da sahip bir şirket olduğunu, müvekkilinin çok sayıda tanınmış ve TÜRKPATENT nezdinde tescilli markalarının bulunduğunu, bunlardan 2015/27166 nolu "DORİTOS MIX" ve "DORİTOS" markalarının de TÜRKPATENT nezdinde adına tescilli olduğunu,

davalıya ait 2017/37137 no ile tescilli "çerez mix" markasının davacıya ait 2015/27166 nolu "DORİTOS MIX" ibareli markasıyla birebir ayırt edilmeyecek derecede benzer olduğunu iddia ederek markaya tecavüzün tespitini, durdurulmasını ve önlenmesini, davalı adına 2017/37137 no ile tescilli "çerezmix" markasının hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, markanın dava sonuçlanıncaya kadar 3. şahıslara devrinin tedbiren önlenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde kayıtlı çok tanınmış ÇEREZZA markasının yanında birçok markanın da hak sahibi olduğunu, müvekkilinin ÇEREZZA ÇEREZMİX ŞEKİL ibareli ve 2017/73209 başvuru numaralı markanın da hak sahibi olduğunu, müvekkili şirketin 1965 yılından beri PepsiCo INC bünyesinde bir şirket olduğunu ve dünyanın en büyük tuzlu çerez şirketi konumunda olduğunu, dünya genelinde 40’tan fazla ülkede faaliyet gösterdiğini, 120’den fazla ülkede tüketicilere pazarlanmakta ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu onlarca ülkede ürünlerinin üretiminin gerçekleştirmekte olduğunu,

müvekkiline ait “ÇEREZZA” markasının tüm Türkiye’de çok meşhur ve doğrudan müvekkili ile ilişkilendirilen bir marka olup, müvekkili şirket tarafından çatı marka olarak da kullanıldığını, müvekkilinin tanınmış markası ÇEREZZA’nın betimleyici ibarelerle birlikte kullanımlarına örnek markalardan birkaçının ÇEREZZA HASAT no. 2017/74400, ÇEREZZA POPCORN ŞEKİL no. 2015/52460, ÇEREZZA SİNEMA ŞEKİL no.

2015/52458 tescil nolu olduğunu, müvekkiline ait ÇEREZZA ÇEREZMİX markasının davacıya ait ÇEREZMİX markasıyla aynı veya benzer olduğunun ve dolayısıyla tecavüz fiilinin gerçekleştiğinin kabulünün mümkün olmadığını, aksine tescili elde edilmiş ÇEREZMİX markasının 30.sınıfta betimleyici olduğundan sektörde her kesim tarafından kullanıma açık olduğunu, müvekkili markasının bütünsel olarak davacı markasından farklı olduğunu, bu farklılığı yaratan en büyük etkenin müvekkilinin çatı markasının olduğunu,

tüm Türkiye’de tanınmış olan ÇEREZZA markasının ek ve tanımlayıcı ibare olan ÇEREZMİX ile kullanılmasının davacının "ÇEREZ MİX" ibaresine tecavüz fiili oluşturmadığını, TÜRKPATENT’de “ÇEREZ” ve "MIX" ibarelerinin çeşitli eklerle çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren birçok firma adına tescil edilmesinin bu ibarenin TÜRKPATENT tarafından da zayıf bir ibare olarak kabul edildiğini gösterdiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, 15.08.2017 tarihinde başvurusu yapılan ve bültende yayınlanan markaya karşı davacının herhangi bir itirazda bulunmadığını,

ancak müvekkilinin ürünü piyasaya çıktıktan ve yayıldıktan sonra söz konusu davayı açtığını savunarak asıl davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davaya karşı dava olarak açılan davada davalı davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; markalar arasında iltibas olmadığını, davacının hakkın kötüye kullanılması suretiyle davayı açtığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile markaya tecavüz ve haksız rekabete dayalı asıl davanın reddine, hükümsüzlüğe dayalı karşı davanın kısmen kabulü ile davacı adına tescilli markanın kısmen hükümsüzlüğüne, hükümsüzlük ve tecavüze dayalı birleşen davanın reddine, Karşı davanın kısmen kabulüne, TÜRKPATENT nezdinde davacı karşı davalı adına 2017/37137 no ile tescilli "çerez mix" markasının 29. sınıfta yer alan; kuru yemişler, fındık ve fıstık ezmeleri, tahin, patates cipsleri ile 30. sınıfta yer alan;

şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler, sakızlar, dondurmalar, yenilebilir buzlar, tuz, hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, yönünden ayırt edicilik niteliğinin bulunmaması nedeniyle 29 ve 30. sınıftaki bu mal ve sınıfları ile 35. sınıfta yine bu mal ve hizmet sınıfları ile kısıtlı olmak üzere kısmen hükümsüzlüğüne, bu mal ve sınıflar yönünden sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davada davacı-karşı davalı istinaf dilekçesinde özetle; karşı davada, mahkemenin dava konusu markanın yalnızca "çerez" kısmını değerlendirerek markanın 29, 30 ve 35. sınıfta yer alan atıştırmalıklar ve çerezler için ayırt edici olamayacağına karar verdiğini, ancak marka bütün olarak değerlendirildiğinde onun "çerez" değil "çerezmix" olduğunu, ayırt edici niteliğin markanın bütünü dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle asıl davada davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava markaya tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması ile kararın ilanı; karşı dava ise davacıya ait markanın hükümsüzlüğü; birleşen dava ise asıl davanın davacısı- birleşen davanın davalısına ait markanın hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 6/9, 7/2, 29 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup asıl davada davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl davada davacı-karşı davada davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,