Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/955 K.2024/4316

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti ve men'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın müvekkili oda mensupları ile aynı kategoride faaliyette bulunarak döner satışı yaptığını, firmanın 60 gr et döneri 6,00 TL, 100 gr et döneri ise 8,00 TL karşılığında satmasına rağmen diğer satıcıların 100 gr et döneri 20,00 TL, 15,00 TL, 21,00 TL, 24,00 TL ve 19,00 TL karşılığında sattıklarını, aynı bölgede faaliyet gösteren firmaların dükkan ve personel giderlerinin aynı olduğunu, davalının sattığı bedel karşılığında ürün satması durumunda kâr elde etme ihtimalinin bulunmadığını, rakip firmaların bu durumu katlanmasının ve ticaretlerine devam etmesinin olanaksız olduğunu,

diğer firmaların şikayetlerinin günden güne arttığını, 2018 yılında müvekkili odanın ön gördüğü fiyat listesine göre 100 gr et dönerin 24,00 TL'den satılması gerektiğini, piyasa rekabet ortamında asgari fiyatın altına düşülemeyeceğini ileri sürerek, haksız rekabetin tespitine ve men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ticari şirket olan müvekkilinin esnaf ya da sanatkâr olmadığını, davacının ise bir topluluğu temsil eden esnaf odası olduğunu, davacı yanın emsal olarak gösterdiği dosyada davalı tarafın esnaf olduğu konudaki usul itirazlarının desteklendiğini, müvekkilinin hukuka aykırı bir eylem gerçekleştirdiğine dair bir tespitinin bulunmadığını, müvekkili şirketin satışını yaptığı et döneri etin üreticinden direkt olarak aldığını, davalının sektöre yeni giriş yaptığını ve tanıtım amacıyla bu fiyata satış yaptığını, karşı yanın iddialarının ticari hayatın akışına ve teamüllere aykırı olduğunu,

müvekkilinin tüketicinin haklarını koruduğunu, davalının, vatandaşın içerisinde bulunduğu ekonomik darboğaz nedeniyle insiyatif alarak enflasyon ile topyekün mücadele rüzgarına katkı sunma gayretinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi heyetinin yapmış olduğu değerlendirmelerde, davalının, et ve ekmek verilerini resmi kurumlardan aldığı, firesini sebze ve kira, stopaj, sigorta, çalışanların maaşı gibi genel giderleri dikkate alarak belirlediği nazara alınarak bulduğu tutarlar hakkaniyetli görülmüş, buna göre davalının sattığı dönerin birim fiyatının maliyetin altında olmadığının kabul edilmesi nedeni ile davacının eyleminin salt oda fiyatlarının altında döner satışı yaptığı için haksız rekabet teşkil ettiği anlamına gelmeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkili oda mensupları ile aynı kategoride faaliyette olan ve döner satışı yapan bir firma olduğunu, 2018 yılı için derneğin ön gördüğü fiyat listesinde 100 gr et dönerinin 24,00 TL olduğunu, davalının belirlenen resmi ücret tarifesinin oldukça altında faaliyet göstererek haksız rekabete yol açtığını, mahkemece eksik inceleme yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle ve gerekçelerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız rekabetin tespiti ve men'i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.Hukuk Genel Kurulu'nun 11.02.2018 tarih, 2017/11-117 E. ve 2018/1883 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 20.12.2022 günlü 2021/8727 E. ve 2022/9245 K., 07.04.2021 tarih, 2020/5907 E. ve 2021/3406 K., 03.02.2020 tarih, 2019/2872 E. ve 2020/818 K. sayılı kararları ile daha birçok ilamı.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY

Çoğunlukla ortaya çıkan uyuşmazlık, ilgili esnaf odasınca belirlenen limit fiyatın altında ürün satışı yapılmasının haksız rekabet oluşturup oluşturmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu (5174 sayılı Kanun)’nun “odaların görevleri” kenar başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile meslek ahlakını, disiplinini ve dayanışmayı korumanın ve geliştirmenin, (f) bendi ile çalışma alanları içinde ki ticari örf, adet ve teamülleri tespit etmenin ve (g) bendi ile de, üyelerin uyması zorunlu mesleki kararları almanın odaların görevlerinden olduğu hükme bağlanmıştır.

Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 54 üncü maddesinin birinci fıkrası ile haksız rekabet hükümlerinin amacının bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması olduğu belirtildikten sonra, ikinci fıkrası ile de, rakipler arasında veya tedarikçiler ile müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamaların haksız ve hukuka aykırı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kanun'un 55 inci maddesi ile de, haksız rekabet halleri örnek vermek suretiyle düzenlenmiştir. Belirtmek gerekirse, bu maddenin daha ilk fıkrasında maddede sayılan hallerin haksız rekabet hallerinin başlıcaları olduğu belirtilip takip eden hükümlerde haksız rekabet halleri örnek olarak verilmiştir. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin bir nolu alt bendi ile dürüstlük kuralına aykırı satış yöntemlerinin haksız rekabet hallerinden olduğu belirtilmiştir.

Aynı fıkranın (e) bendi ile de bir meslek dalında olağan olan iş şartlarına uymayanların dürüstlüğe aykırı davranmış oldukları hüküm altına alınmıştır.

Bu açıklamadan sonra somut olaya gelince, davalının da üye olduğu davacı meslek odası, düzenlediği asgari fiyat listesinde 100 gram et dönerin 2018 yılı için 24,00 TL olduğunu belirtmiş olmasına rağmen, davalı bu limit fiyatın üçte biri olan 8,00 TL’den satış yapmıştır. Bu satış yöntemi davacı odanın diğer üyelerinin menfaatine olmadığından, dürüstlük kuralına aykırı bir satış yöntemi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Yine davalının üyesi olduğu meslek kuruluşunun yayınlamış olduğu fiyat listesinde belirtilen fiyatın çok altında satış yapması, meslek dalının iş şartlarına uymamak olup bu davranışı, dürüstlük kuralına aykırı davranmış ve dolayısıyla haksız rekabet oluşturmaktadır (TTK m. 55/1-e).

Diğer bir ifade ile davalının üyesi olduğu davacı odanın kararı olan asgari fiyat listesine uyması gerekirken, uymayıp düşük fiyatla ürün satışı yapmasının, anılan hükümler kapsamında haksız rekabet hallerinden olduğunun kabulünü gerektirmektedir. Nitekim Dairemizce de benzer olayda haksız rekabetin oluştuğu kabul edilmiştir (bkz. Dairemizin 26/01/2022 tarih ve 2020/7868- 673 sayılı kararı).

Hal böyle olunca, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı kanaatiyle kararın BOZULMASI gerektiği görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun ONAMA yönündeki görüşüne katılmamaktayız.