Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1312 K.2024/9386

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar-karşı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. ASILDAVA ve KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin herkes tarafından bilinen şirketler olduğunu, ağırlıklı olarak mutfak eşyalarını kapsayan yemek takımları, tencereler, çatal kaşık bıçak setleri, bardak takımları, elektrikli ev aletleri, ev tekstili ürünleri gibi birçok ürünün satışını gerçekleştirildiğini, TÜRKPATENT nezdinde "...", "...” ve "...

Home” ifadesini içeren birçok marka ve tasarım tesciline sahip olduğu gibi, yaptığı reklamlar, promosyon ve diğer tanıtım faaliyetleri sayesinde, “...” ve "...” markalarını tanınmış marka seviyesine ulaştırdığını, davalı tarafın ise, müvekkili ürünlerini hem web sitesi, hem de mağazalarda davalı şirkete verilen herhangi bir izin, lisans olmaksızın, haksız ve hukuka aykırı bir biçimde kullanıldığını,

internet üzerinden www.senahediyelik.com.tr/index.php alan adlı web sitesi içerisinde bulunan online alışveriş sekmesinden www.hediyehome.com alan adlı web sitesine yapılan yönlendirme ile müvekkili tasarımlarının müvekkilinden izinsiz satışının yapıldığını,

satışa sunulan ürünler içerisinde https://www.hediyehome.com/secreto-cay-fincan-takimj-6Ji-220-cc ve https://www.hedjyehome.com/secreto-kahve-fincan-takimj-61i-90-cc url bağlantılarında yer alan "doreline secreto 6'lı kahve fincan takımı 90 cc” ve "doreline secreto 6'lı kahve fincan takımı 220 cc” adlı fincan takımı ürünlerinde müvekkili şirket adına TÜRKPATENT nezdinde 2016 yılından bu yana tescilli olan ...

Grace 80 parça yemek takımı ismiyle satışa sunulan yemek takımları üzerinde kullanılan 2016/05472 sayılı tasarımın hukuka aykırı olarak kullanıldığının tespit edildiğini, müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğunu ileri sürerek, davalı eylemlerinin müvekillerinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturduğun tespitine, tecavüzün men ve ref'ine, şimdilik 500,00 TL maddi tazminatın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karşı davanın ise reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. ASIL DAVAYA CEVAP ve KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın tescil başvuru tarihinden önce bu tasarımlara çok benzer görselli tasarımların, çeşitli internet sitelerinde ve çeşitli firmalara ait olmak üzere sergilendiğini, taraflarınca www.google.com.tr web sitesi üzerinden 01.01.2008 ve 12.07.2016 tarihleri arasında "kahve fincanı kuş", "kahve fincanı kelebek" ve "çay ve kahve fincanı kelebek deseni" ve bunun gibi şekilde yapılan aramalar neticesinde de, davacı tarafça tescil edilen tasarımlara çok benzeyen tasarımların evvelce birçok sitede paylaşıldığının tespit edildiğini,

davacının tescilli tasarımları ile müvekkili şirkete ait internet sitesi üzerinden satışa sunulan ürünlere ait tasarımların birbirinden tamamen farklı olduğunu, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte, davaya konu tescilli tasarımlar ile internet sitesinde satışa sunulan ürünler üzerinde yer alan tasarımlarda ortak kabul edilebilecek tek şeyin kullanılan desenler olduğunu, her iki tasarımda kuş, ağaç ve kelebek desenleri kullanılmış olup, bu tür desenlerin kahve fincanı, çay takımı, yemek takımlarında oldukça sık kullanıldığı ve kamuya mal olduğu ve genel toplumca müşterek kullanımı olan ve herkesçe bilinen tasarım ve desenler olduğunu,

kişiye özel yenilik içeren ve tasarım tesciline konu olamayacağını ve davacı adına tescili tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfını haiz olmadığını savunarak, asıl davanın reddini ve davacılar - karşı davalılar adına 2016/05472 sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, hükümsüzlüğü talep edilen davacılar - karşı davalılar davalıya ait 2016/05472 numaralı tasarım tescilinin, başvuru tarihi olan 08.08.2016 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluşmadığından karşı davanın reddinin gerektiği, asıl dava yönünden ise;

davalı/karşı davacı tarafın tasarımı ile davacılar - karşı davalılar davalı tarafa ait 08.08.2016 başvuru tarihli ve 2016/05472 numaralı tescilli tasarımın benzer olarak algılanmadıkları bu sebeple davacılar - karşı davalılar davalı tarafın tescilinden doğan haklarına tecavüzden söz edilemeyeceğinden asıl davanın da tasarım tesciline tecavüze ilişkin talebin esastan reddinin gerektiği, tazminat talebi yönünden ise, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmadan davanın açıldığı gerekçesiyle, asıl davada davacının tasarım tesciline tecavüze ilişkin talebi yönünden davanın esastan reddine,

tazminat talebinin ise arabulucu dava şartı nedeniyle usulden reddine; karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar - karşı davalılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacılar - karşı davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacılar - karşı davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava davacılar adına tescilli endüstriyel tasarımdan doğan haklara davalını tecavüzünün olup olmadığı, varsa men'i ve ref'i ile maddi tazminat istemine; birleşen dava ise asıl davaya dayanak tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 77 nci maddesi ve devam hükümleri ile 81 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve dosya kapsamındaki belgelerden davacı karşı davalı ...nin tecavüz iddiasına mesnet endüstriyel tasarım üzerinde korunmaya yarar bir hakkı bulunduğunun anlaşılamaması nedeniyle açmış olduğu davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmesine ve münferiden açılması halinde dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa tabi tazminat isteminin,

zorunlu arabuluculuğa tabi olmayan endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün men'i ve ref'i istemi ile birlikte açılması durumunda diğer taleplerden ayrıca arabuluculuğa tabi olmayacağı hususunun gözetilmemesi doğru olmamışsa da, temyiz edenin sıfatı, ileri sürülen temyiz sebepleri ve hükmolunan davanın sonucuna göre, yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.