Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1314 K.2024/9120

Taraflar arasındaki YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı TÜRKPATENT vekili, davalı ... vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince katılma yoluyla davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı TÜRKPATENT vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin “...

GENEVE” ibaresinin 09, 14, 35. ve 37. sınıflarda marka olarak tescili için davalı Türk Patent ve Marka Kurumuna başvurduğunu, davacı tarafından marka örneğindeki “GENEVE” ibaresinin ürünlerin niteliği, kalitesi, üretim yeri ve coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltabilecek nitelikte olması nedeniyle Kurum nezdinde süre içerisinde itiraz edildiğini, itirazlarının kısmen kabul edildiğini, söz konusu karara da itiraz edildiğini, ancak itirazlarının Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından nihai olarak reddedildiğini,

kurumun itiraz üzerinde yapmış olduğu “eşya listesinin düzenlenmesi” işlemi ve nihayetinde vermiş olduğu kararın yasal görev yetkisini aşar nitelikte olduğunu, Kurumun eşya listesine müdahalesi sonucu, itirazlarının gerçekte mevcut olmayan “Cenevre menşeli olmayan saatler ve zaman ölçme cihazları” yönünden soyut bir kabul görmüş olduğunu, ancak sonuçta marka başvurusunun, eşya listesinde bulunmayan “Cenevre menşeli saatler ve zaman ölçme cihazları” için başvuru sahibi adına tescilinin önünün açılmış olduğunu, İsviçre/Cenevre menşeli ürünlerde kullanılacak olsa dahi,

coğrafi menşe gösteren böyle bir ibarenin marka olarak tescilinin haklı bir talep olmadığı gibi, iyi niyetli de olmadığını, dava konusu markanın SMK'nın 5/1-f maddesi kapsamında halkı yanıltacak nitelikte olduğunu, davaya konu markanın tescili halinde, tüketicinin ilgili marka tescilinin kapsamında “Cenevre menşeli saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil” ürünlerini görerek ve tescile güven ile başvuru sahibi tarafından ticareti yapılan ürünleri doğrudan İsviçre menşeli olarak değerlendireceğini ve kabul edeceğini,

davalı başvuru sahibinin İsviçre’de sicile kayıtlı olarak faaliyet gösteren veya bu ülkede üretim yapan bir şirket olmadığını, İsviçre’de sicile kayıtlı olmayan, üretimi İsviçre’de yapmayan davalı başvuru sahibinin ticaretini yaptığı/yapacağı saatlerin, İsviçre Federal Konseyi düzenlemeleri ile korunan “İsviçre saatleri” standartlarını karşılamasının mümkün olmadığını, doğrudan İsviçre menşeli saatlere referans yapan bir ibareyi kendi tekeline alarak marka olarak tescil ettirmek isteyen başvuru sahibinin kötü niyetli olduğunu, kurumun benzer dosyalarda vermiş olduğu kararlar ile işbu davaya konu kararın çeliştiğini ileri sürerek,

YİDK’nın 2020-M-8482 nolu kararının iptaline, davalı adına tescilinin gerçekleşmesi halinde 2019/54493 başvuru numaralı ve “...” ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde. 2019 tarihli Marka İnceleme Kılavuzunun 307. sayfasında yer alan “..ilgili ürün için coğrafi kaynak belirten ifadeleri içeren başvurular için 5/1-f bendi ve uygun olduğu ölçüde diğer bentler mevcut olayın özelliklerine göre uygulanır.

Bu başvurularda açık ve belirgin bir zıtlık durumu ortaya çıkmasa da coğrafi yer adıyla özdeşleşmiş olunması nedeniyle ilgili mallar açısından tüketicinin yanıltılması durumunun ortaya çıkabileceği kabul edilecek ve başvuru listesi bu çerçevede sınırlandırılacaktır.” ifadesi ile gerekli durumlarda kuruma mal ve hizmet sınıflarını sınırlandırma yetkisi tanındığını, söz konusu düzenleme ile tüketicinin karşısına çıkan markanın tescil edildiği mal yahut hizmetin menşei, niteliği veya kalitesi hakkında doğru bilgiye sahip olmasının hedeflendiğini, davalı şirketin markasını taşıyan ürünleri İsviçre’de üreteceğini, bu bağlamda,

marka başvurusunda "GENEVE" ibaresinin kullanılmasında karşı tarafın iddia ettiği gibi tüketiciyi yanıltma amacının bulunmadığını, tam aksine tüketiciye ulaştırılan malın niteliği ve kalitesinin tüketiciye doğru şekilde aktarma amacının güdüldüğünü, markada yer alan "GENEVE" ibaresinin küçük ve dikkat çekmeyecek şekilde kullanılmış olduğunu, YİDK kararında da belirtildiği üzere dava konusu markada yer alan çekişmeli ibarenin markanın esaslı bir unsuru olmadığını,

markada yan unsurlardan birisi olan bu ibarenin haksız rekabet oluşturma amacı ile kullanıldığının iddia edilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; dava konusu ibaresinin 6769 sayılı SMK’nın 5/1-f maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir marka olduğu, dava konusu markanın 14. sınıf "cenevre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) malları ve 35. sınıf müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları,

saat kordonları dahil) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende toptan satış mağazaları elektronik ortamlar katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri bakımından İsviçre Menşeli Olsun ve Yahut Olmasın halkı yanıltacak nitelikte olduğundan 6769 sayılı SMK’nın 5/1-f maddesi yönünden tescil engeli bulunduğu,

davaya konu olan 2019/54493 sayılı “...” markanın tescil kapsamında yer alan 14. sınıf "cenevre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) malları ve 35. sınıf müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende toptan satış mağazaları elektronik ortamlar katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri bakımından YİDK kararının iptali koşullarının oluştuğu,

bu mal ve hizmetler haricinde başvurudaki diğer mal ve hizmetler bakımından 6769 sayılı SMK’nın 5/1-f maddesi şartlarının oluşmayacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'nın 2020/M-8482 sayılı kararının 14. sınıf "cenevre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) malları ve 35. sınıf müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları,

saat kordonları dahil) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende toptan satış mağazaları elektronik ortamlar katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri bakımından iptaline, belirtilen mal ve hizmetler yönünden dava konusu markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm davalı TÜRKPATENT vekili, davalı ... vekili ile katılma yolu ile davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince; davalının 2019/54493 sayılı ve “...” ibareli başvurusunun kapsamında bulunan, 09. sınıf: "akıllı saatler" malları, 14. sınıf "Cenevre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" malları ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için...akıllı saatler,.. saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende toptan satış mağazaları elektronik ortamlar katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri açısından,

İsviçre menşeli olsun veya olmasın, halkı yanıltacak nitelikte olduğu, 6769 sayılı SMK’nın 5/1-f maddesi yönünden tescil engeli bulunduğu, zira dosya kapsamında belirlendiği üzere markada bulunan "GENEVE” (Cenevre) ibaresinin, İsviçre’nin başkenti olduğu, buranın aynı zamanda saat şirketlerinin bulunduğu şehir olduğu, davaya konu olan markayı gören tüketicilerin bir an bunu Cenevre kökenli bir saat markası olarak algılayacağının belirlendiği,

bu kapsamda davaya konu olan markanın belli bir kaliteye ve üretim yerine gönderme yapması nedeniyle saat mallarını satın alacak olan tüketicinin alım tercihini doğrudan etkileyeceği, diğer yandan marka başvurularının, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından, Uluslararası Nice Protokolü’ne göre hazırlanan ve açıklanan mal ve hizmet sınıfları yönünden tescil edilebilip, hükümsüz kılınabileceği, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından başvurunun mevcut emtia listesine giren emtianın cins ve niteliğinde değişiklik yapılması halinde görev ve yetkinin aşılacağı, bu şekilde tesis edilen işlemin yasal dayanaktan yoksun olduğu,

öte yandan başvurunun kötüniyetle yapıldığının kanıtlanamadığı anlaşılmakla, davalı şirket vekili ile davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekilinin tüm, katılma yoluyla davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerektiği, ancak, İsviçre'nin saatleri ile ünlü olduğu, burada teknoloji ile uyumlu saat üretilmesinin de mümkün bulunduğu ve bu halde "akıllı saatler" emtiası yönünden de dava konusu markanın yanıltıcı nitelik taşıdığı gözetilerek,

davanın 09. sınıf "akıllı saatler" malları ile 35. sınıfta bu malların perakendecilik hizmetleri yönünden de kabulü gerekirken, davanın bu yönden reddi doğru görülmediği anlaşılmakla davalı şirket ile davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekillerinin tüm, katılma yoluyla davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, katılma yoluyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi karının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile.

YİDK'nın 2020-M-8482 sayılı kararının "09. sınıf: "akıllı saatler" malları, 14. sınıf "Cenevre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" malları ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için...akıllı saatler,.. saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende toptan satış mağazaları elektronik ortamlar katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri açısından kısmen iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine,

davaya konu 2019/54493 sayılı ve “...” ibareli markanın "09. sınıf: "akıllı saatler" malları, 14. sınıf "Cenevre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" malları ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için...akıllı saatler,.. saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende toptan satış mağazaları elektronik ortamlar katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri açısından kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar TÜRKPATENT vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü isteminden ibarettir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu'nun 5/1-f maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.