Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1363 K.2024/2241

2.Dünya Varlık Yönetim A.Ş. vekili Avukat ... DAVALILAR :1.... 2.Fedi-Eşme Tarım Ürünleri Pak. Kon. Dep. Nak. Taah. İth. İhr. Turizm Ticaret Ltd. Şti. vekili Avukat Muhsin Dağtekin

I. DAVA

Temlik eden davacı ...Ş. vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, diğer davalının sözleşmeden müşterek borçlu müteselsil kefil olarak sorumlu olduğunu, nakdi ve gayrinakdi kredi kullandırıldığını, davalıların düzenlenen meri teminat mektuplarından ötürü toplam 75.000,00 TL, çek yapraklarından ötürü ise 45.600,00 TL borçlu olduğunu, sözleşme nedeniyle kullandırılan kredi hesabının kat edilerek davalılara ihtarname keşide edildiğini, kredi bedelinin ödenmediğini, gayri nakdi risklerin depo edilmesi istemli başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davacı banka yargılama sırasında nakdi alacaklarını temlik etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; teminat mektubunun ve çeklerin bankaya iade edildiğini, bankanın gerek teminat mektupları gerekse çek yaprakları bakımından doğmuş herhangi bir alacağının olmadığını savunarak davanın reddi ile %20 inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 14.04.2016 tarih, 2014/1653 E. ve 2016/781 K. sayılı karar ile temlik eden davacı banka ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, diğer davalının sözleşmeden müşterek borçlu müteselsil kefil olarak sorumlu olduğu, kredi sözleşmesi gereği kullandırılan kredi hesabının kat edildiği, icra takibi ile depo edilmesi talep edilen 25.000,00 TL'lik teminat mektubu icra takip tarihinden sonra,

dava tarihinden önce iade edildiğinden bu talebin reddi gerektiği, 50.000,00 TL'lik teminat mektubunun ise dava tarihinden sonra temlik eden davacı bankaya iade ve iptal edildiği bu nedenle bu mektup yönünden davanın konusuz kaldığı, temlik eden davacı banka tarafından tazmin edilen 13 adet çekle ilgili, dava tarihi itibariyle 13.045,27 TL asıl alacağının olduğu,

iade edilmeyen iki adet çeke ilişkin ödeme yükümlülük tutarının 2.580,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, inkar tazminatının davalılardan tahsiline, iade edilen çekler ve teminat mektubu nedeniyle temlik eden davacı bankanın takibe geçmekte kötüniyetli olduğundan kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmiş, karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 17.01.2018 tarih, 2016/13842 E. ve 2018/82 K. sayılı kararıyla teminat mektubu ve bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek yaprak bedelinin deposunun taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesini kefil olarak imzalayan davalı ...’den talep edilebilmesi için sözleşmede bu konuda özel bir hüküm bulunması gerektiği, Mahkemece bu husus gözönüne alınmaksızın müteselsil kefil olan davalı ... hakkında aleyhine hüküm kurulması yerinde olmadığı, temlik eden bankanın çekler nedeniyle depo talebinde bulunduğu, ancak iki adet çekin henüz iade edilmediği ve yasa gereğince çek bedelinin henüz ödenmediği,

iade edilmeyen bu çekler ile ilgili depo kararı verilmesi gerekirken tahsil kararı verilmesi doğru olmadığı, gayrinakdi alacaklar yönünden icra inkar tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığı, gayri nakdi alacakların depo edilmesine ilişkin icra takibinde alacağın tahsili yönünde bir istem bulunmadığından kötü niyet tazminatına da hükmedilmeyeceği gerekçesiyle karar taraflar yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı banka ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, diğer davalının sözleşmeden müşterek borçlu müteselsil kefil olarak sorumlu olduğu, kredi sözleşmesi gereği kullandırılan kredi hesabının kat edildiği, icra takibi ile depo edilmesi talep edilen 25.000,00 TL'lik teminat mektubu icra takip tarihinden sonra, dava tarihinden önce iade edildiğinden bu talebin reddi gerektiği, 50.000,00 TL'lik teminat mektubunun ise dava tarihinden sonra temlik eden davacı bankaya iade ve iptal edildiği bu nedenle bu mektup yönünden davanın konusuz kaldığı,

davalı şirketin yargılama sırasında iflasına karar verildiğinden müflis şirket yönünden davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, dava konusu çeklerden 0388058 seri no.lu çekin düzenlenme tarihinin 04.09.2012, 0388059 nolu çekin düzenlenme tarihinin 11.09.2012 olduğu nazara alındığında üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren 5 yıllık süre içinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle davacı bankanın çek yaprağı başına garanti tutarı ödeme yükümlülüğünün bankaya süresinde ibraz edilmeyen 0388058 seri nolu çek bakımından 04.09.2017 ve 0388059 seri nolu çek bakımından ise 11.09.2017 tarihi itibarıyla sona erdiği,

davacı banka tarafından davalı şirkete verilen ve davacı bankaca tazmin edilen 13 adet çek yaprağına ilişkin sorumluluk bedellerinden kaynaklanan alacağın davalı şirketin iflas tarihi itibarıyla 13.045,27 TL asıl alacak ile bu sorumluluk bedelinden kaynaklanan söz konusu alacağın davalı şirketin iflas tarihine kadar işlemiş 17.984,44 TL faiz ve 899,22 TL BSMV alacağı olmak üzere toplam 31.928,93 TL olduğu,

taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinde kefilin teminat mektubu ve çek bedelinin deposundan sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından davacı bankanın davalı kefil ...'ye yönelik gayrınakdi alacak talebinin reddine, kısmen temlik alan davacı ...Ş.'nin davalı kefil ...'ye yönelik nakdi alacak talebinin reddine, kısmen temlik eden davacı ...Ş.'nin müflis davalı şirketin iflas masasına yönelik 2 adet çekten kaynaklanan gayrınakdi alacağa dayanan kayıt kabul davası konusuz kaldığından bu davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kısmen temlik alan davacı ...Ş.'nin;

müflis davalı şirketin iflas masasına yönelik 50.000,00 TL tutarlı teminat mektubundan kaynaklanan gayrınakdi alacağa dayanan kayıt kabul davası konusuz kaldığından bu davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, müflis şirkete verilen ve davacı bankaca tazmin edilen 13 adet çek sorumluluk bedelinden kaynaklanan 13.045,27 TL asıl alacak ile bu alacağın davalı şirketin iflas tarihine kadar işlemiş 17.984,44 TL faiz ve 899,22 TL BSMV alacağı olmak üzere toplam 31.928,93 TL alacağın müflis davalı şirketin iflas masasına alacak olarak kayıt ve kabulüne, kısmen temlik alan davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece davalı ...'ye yönelik nakdi alacak yönünden davanın reddedildiği ve reddedilen kısım için aleyhlerine vekalet ücretine hükmedildiğini, takip tarihi itibarıyla takibe konu alacağın mevcut olduğunu, davalı ...'nin asıl borçlunun tüm risklerine istinaden genel kredi sözleşmesine kefil olduğundan asıl borçlunun tüm riskinden sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, banka teminat mektubu bedellerinin ve davacı bankanın ödemekle yükümlü olduğu karşılıksız çek bedellerine ilişkin gayrınakdi alacakların depo edilmesi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı ...Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı ...Ş. harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden davacı ...Ş.'ye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

19.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.