Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1432 K.2024/2707

Taraflar arasındaki genel muvazaaya dayalı olarak hisse devrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 2005 yılında şifası olmayan hastalığa yakalanan müteveffa Mustafa Kocabıyık'ın çok ağırlaştığı sırada ..... Tarım Hayvancılık .... Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'de bulunan 80 adet hissesini 2.000,00 TL bedelle davalı ...'a satmış gibi gösterdiğini, taraflar arasında para alışverişinin bulunmadığını, işlemin muvazaalı olduğunu, davalılardan ...'ın ise kandırdığı annesi .....'nin şirketteki 120 adet hissesini 3.000,00 TL bedelle 19.12.2006 tarihli sözleşmesi ile satın almış gibi gösterdiğini ileri sürerek, şirket hisselerinin devir işleminin iptali ile ... adına tesciline, muris.....'tan alınan hisselerin veraset ilamındaki paylar oranında davacılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 03.03.2016 tarih, 2012/580 E. ve 2016/139 K. sayılı kararı ile hisse devrinin rayiç bedelin altında olmasının muvazaayı tek başına ispatlamaya yetmeyeceği, tanık beyanları ile bu hususun ispatının da mümkün olmadığı, tanık beyanlarından dahi murisin devir işlemini yaparken akli melekelerinin yerinde olduğu ve işlemin mahiyetini bilerek devir işlemini gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı, davacı ...'ın hisse devrinin hile nedenine dayalı olarak iptalinin talep edildiği; ancak tüm dosya kapsamı ve sunulan delillerle davacının bu yöndeki iddiasının da ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 21.01.2020 tarih, 2019/2603 E. ve 2020/588 K. sayılı kararı ile davacılardan ...’ın hisselerinin davalılardan ...’a devrine ilişkin açılan davada verilen hükmün onanmasına; davacıların, davalılardan ...’a yönelik muris muvazaasına dayalı talepleri bakımından verilen hükme yönelik temyiz itirazları yönünden muvazaanın bilinçli bir irade mahsulü olarak ortaya çıkabilecek bir hal olması nedeni ile Mahkemenin davada ileri sürülen vakıayı irade fesadı hali olarak değerlendirmek suretiyle sonuca ulaşmasının doğru olmadığı,

her ne kadar taşınmazlarla ilgili muris muvazaasına ilişkin içtihadı birleştirme kararının dava konusu hisselerin menkul (taşınır) niteliği gözetildiğinde, eldeki davada değerlendirilmesi mümkün değilse de davacıların genel muvazaa nedenine ilişkin taleplerinin dinlenmesine engel bir halin bulunmadığı, Mahkemece, davacıların murisin muvazaalı işlemine ilişkin olarak ortaya koydukları delillerin bu çerçevede değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...’ın davalı ...’e gerçekleştirdiği hisse devrine dayalı davanın reddinin Yargıtay’ca onanmak sureti ile kesinleşmesinden dolayı karar verilmesine yer olmadığına; davacıların genel muvazaa nedenine dayalı olarak davalı ...’a yönelik dava yönünden murisin maddi durumunun iyi olması nedeni ile hisselerini devretmesi için bir nedeninin bulunmadığı,

tanık ....’nın beyanlarından devrin bedelsiz yapıldığı yönünde bir kanaatin oluştuğu, hisse devrinin yapılacağı hususunda kimsenin bir duyumunun olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, aslında gerçek bir satış ve hisse devri yapılmadığı, hukuki işlemin bedelsiz olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davacıların talebinin kabulü ile dava konusu limited şirket hisse devir sözleşmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi gereğince iptaline, bu sözleşmede yer alan şirketteki 80 payın muris Mustafa Kocabıyık adına tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairemizin 04.12.2023 tarihli 2023/240 E., 2023/7022 K. sayılı kararıyla davacıların tereke adına değil de miras payı oranında talepte bulundukları, terekenin iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi olduğu, mirasçıların bir kısmının terekeye göre üçüncü kişi konumunda olan (murisin yasal mirasçısı olmayan) davalıya karşı kendi paylarına hasren açtıkları taşınırlarla ilgili hisse devri davasının dinlenilmesinin mümkün olmadığı,

davacıların isteminin, diğer mirasçı ...'ın payını kapsamadığından ve aynı zamanda onun adına da dava açılmadığından davaya diğer mirasçının katılmasına (icazet vermesine) ya da terekeye temsilci tayin edilerek onun huzurunda davaya devam edilmesine olanak da bulunmadığı,

Mahkemenin de değerlendirmesinin bu yönde olmasına rağmen davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken, ıslah veya usulüne uygun davayı değiştirme söz konusu olmadığı halde talep de aşılmak sureti ile dava konusu hisselerin muris adına tesciline karar verilmesi ve davacı ...’nin 20.08.2017 tarihinde öldüğü halde terekesine temsilci atanması sureti ile davaya devam edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuştur.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacılar ... ve ... vekili, ilk bozma ilamı ile müvekkilleri lehine kazanılmış hak oluştuğunu, Mahkemenin ilk bozmaya uyarak verdiği kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı vekilinin dayanmadığı bir sebeple kararın bozulduğunu, dava dilekçesinin "konu" kısmında miras hisseleri oranında şeklinde talebin tüm mirasçıları kapsadığını ileri sürerek bozma ilamının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, genel muvazaaya dayalı olarak hisse devrinin iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 18 inci maddesi.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacılar ... ve ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar ... ve ... vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Alınması gereken karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun’un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 2.505,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenlerden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,