Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/146 K.2024/8691

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket nezdinde nakliyat blok sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan Mutlular Transport tarafından Türkiye-Almanya nakliyesi gerçekleştirilen pres makinesi cinsi emtianın meydana gelen trafik kazasında hasarlandığını, ekspertiz çalışmaları sonucunda meydana gelen zararın 46.683,12 euro olarak tespit edildiğini, sigortalının muvafakati ile zarar bedelinin 03.04.2019 tarihinde ... firmasına ödendiğini, müvekkilinin sigortalıya halef olduğunu,

dava konusu taşıma davalı tarafından düzenlenen nakliyat taşıyıcı sorumluluk sigorta (FFL) poliçesi ile teminat altına alındığından davalının ödenen tazminattan sorumlu olduğunu, davalı hakkında İstanbul Anadolu 12. İcra Dairesinin 2019/30330 E. sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, sigortalı Mutlular firmasına ödediği hasar bedelini, yine kendi sigortalısının nakliyat sorumluluk sigortacısı olan davalıdan talep ettiğini, Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi’nin (CMR Konvansiyonu) 32 nci maddesine göre davanın zaman aşımına uğradığını, davacının ödeme yaptığı Mutlular firmasının davalının sigortalısı olduğunu, bu durumda davacının Mutlular şirketine yaptığı ödemeyi sorumluluk sigortacısı olan davalıdan talep hakkı bulunmadığını, sigortalıdan talep edilemeyecek bir hasarın, mali sorumluluk sigortacısından talep edilemeyeceğini,

hasarın meydana gelmesinde taşıyanın kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, ödeme yapılan ... firmasının alıcı ve davacının sigortalısı da olmadığını, ödemenin ... firmasına yapılmadığını, davacının ödemeyi zarar gören mal sahibine yaptığını ve mal sahibinin de sigortalısı olduğunu ispatlaması gerektiğini, ayrıca taşımanın alt taşıma olarak yapıldığını, poliçede alt taşımalardaki hasarların teminat dışı bırakıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre somut olayda teslim şeklinin EXW olarak kararlaştırıldığı, satıcının hasardan sorumluluğunun, emtianın uygun şekilde ambalajlanarak taşıyıcıya teslimi ile son bulduğu, taşıyıcıya teslimden sonra oluşan hasara alıcının katlanacağı, satıcı ...

Makina tarafından emtia taşıyıcıya teslim edildikten sonra hasarın meydana geldiği, satıcının sorumluluğu sona ermiş olup, hasar riskinin de alıcı ... firmasına geçtiği, hasar bedeli davacı sigortacı tarafından akdi taşıyıcı ... firmasına ödenmiş olup, ... tarafından alıcı ... firmasına ödenmediğinin bu firmaya yazılan müzekkere cevabından anlaşıldığı, davacının, taşıma nedeni ile zarara uğrayan alıcı ... firması yerine akdi taşıyıcıya ödeme yaptığı, zarar gören alıcı firma olup, mal bedelinin satıcıya alıcı ...

GMBH firması tarafından ödendiği, davanın taraflarınca veya akdi taşıyıcı veya alt taşıyıcı tarafından satıcı firmaya herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, davacının yaptığı ödemenin hatır ödemesi vasfında olup davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, somut olayda teslim şeklinin EXW olarak kararlaştırıldığı, exworks teslim satışlarda satıcının hasardan sorumluluğunun, emtianın uygun şekilde ambalajlanarak taşıyıcıya teslimi ile son bulduğu, teslimden sonra oluşacak hasara alıcının katlanması gerektiği, satıcı ...

Makina tarafından emtianın taşıyıcıya teslimi ile satıcının sorumluluğunun sona erdiği, malın taşıyıcıya tesliminden itibaren hasar riskinin de alıcı ...'e geçtiği, zarara neden olan sigortalı fiili taşıyıcı Mutlular veya akdi taşıyıcı ... firması tarafından zarara uğrayan ... firmasına bir ödeme yapılmadığı,

davacının kendi sigortalısı taşıyıcıya yaptığı ödeme nedeniyle kanuni veya akdi halef sıfatını kazanamayacağından Mahkemece işbu davada davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı tarafından nakliyat blok sigorta poliçesi ile sigortalanan fiili taşıyıcı tarafından taşınan emtianın, tek taraflı trafik kazasında hasarlanması sonucu akdi taşıyıcıya ödenen hasar bedelinin, fiili taşıyıcının taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olan davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.