Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1764 K.2025/275

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar-karşı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar - karşı davalılar vekili dava dilekçesinde ve karşı davaya cevap dilekçesinde; müvekkillerinin "Fen Bilimleri" esas unsurlu çok sayıda tescilli markanın ve başvurunun sahibi olduklarını, 1998 yılından beri www.fenbilimleri.com internet sitelerinin de bulunduğunu, davalının müvekkiline ait "Fen Bilimleri" asli unsurlu markaların tanınmışlığından faydalanmak amacıyla dava konusu markaları iltibasa yol açacak şekilde tescil ettirdiğini, "Fen bilimleri merkezi" ile "Fen bilimleri okulları" ibarelerini kullandığını, dava konusu markaların düz yazı ile tescil ettirilmiş olmasına rağmen davalının, 2015/52046 sayılı ...

Fen Bilimleri Merkezi, 2015/15348 sayılı ... Fen Bilimleri Temel Lisesi, 2014/94057 sayılı Febil Fen Bilimleri ve 2014/11022 sayılı Febil Fen Bilimleri Anadolu Lisesi ibareli markalarını tescil ettirdiği şekliyle kullanmadığını, kötü niyetli olduğunu, markalar arasındaki benzerliğin tüketiciler nezdinde her iki işletme arasında organik bir bağ bulunduğu intibaına sebebiyet verdiğini ileri sürerek, davalıya ait 2015/52046 sayılı "...

Fen Bilimleri Okullar", 2015/15348 numaralı "... Fen Bilimleri Temel Lisesi", 2014/94057 sayılı "Febil Fen Bilimleri Anadolu Lisesi" ibareli markaların müvekkiline ait tescilli ve tescilsiz "FEN BİLİMLERİ" esas unsurlu markalara ve ticaret unvanlarına benzer olması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; ..., ... ve Febil esas unsurlu müvekkili markalarının, davacı markaları ile hiçbir benzerlik göstermediğini, markaların sonunda yer alan ve davacının haksız ve hukuka aykırı olarak tescil ettirdiği "Fen Bilimleri" ibaresinin münhasır/esas unsur olarak tescilin mümkün olmadığını, bir eğitim dalını ifade ettiğini, açıklayıcı unsur olarak birçok markada kullanıldığını, hiç kimsenin tekeline verilemeyeceğini savunarak asıl davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı davada ise cevap dilekçesindeki beyanlarına ek olarak,

karşı yanın fen bilimleri ibaresinin tescili için yaptığı başvuruların çoğunun eğitim ve öğretim hizmetleri kapsamında reddedildiğini, ancak 2016/56650, 2016/53091, 2016/103882, 2014/108601, 2014/108592, 2013/36135 sayılı markaların haksız ve hukuka aykırı olarak tescil edildiğini, oysa bu markalarda "fen bilimleri" ibaresinin markanın esas unsur olarak yer aldığını, işin nevini gösteren ibarenin hiç kimsenin tekeline teslim edilemeyeceğini, karşı tarafın markalarında, dünyaya mal olmuş bilim adamlarının fotoğraflarının yer almasının yasaya açıkça aykırılık oluşturduğunu ileri sürerek,

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5. maddesine aykırı olarak karşı davalı şirket adına tescilli 2016/56650, 2016/53091, 2016/103882, 2014/108601, 2014/108592, 2013/36135 markaların SMK'nın 41. sınıfın "eğitim ve öğretim hizmetleri" yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden; taraf markaları arasında benzerliğin bulunmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, birleşen dava yönünden; mutlak ret nedenlerinin bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı/karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarında ortak olan "Fen Bilimleri" ibaresinin 41. sınıf kapsamında “eğitim öğretim” hizmetlerinde tanımlayıcı ve zayıf ibare olduğu, asıl davanın davalısı tarafından fen bilimleri ibaresinin başına eklenen "...", "...", "Febil" şeklinde ibarelerin markada asıl unsur olup ayırt edicilik kattığı, "Fen Bilimleri" ibaresinin küçük puntolar ile tali nitelikte, sair unsurları ise büyük puntolar ile asli unsur olarak ön planda çıkarıldığı, davalının marka tescil başvurusunda kötüniyetli olduğunu gösteren somut delillerin dosya kapsamında bulunmadığı,

hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı; yine asıl davacı adına tescilli markalarda yer alan Fen Bilimleri ibaresi 41. sınıf yönünden tanımlayıcı ve zayıf ibare ise de markaların “tik” işaretiyle ve “bilim adamları” görselleriyle birlikte uzun süredir yoğun olarak kullanıldığı, bu şekilde kullanım ile ilgili sektörde bilinirlik ve ayırt edicilik kazandığı, başvurudan önceye dayalı tescilsiz yoğun kullanımı nedeniyle ayırt edicilik kazanan markanın SMK'nin 5. maddesi kapsamında hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı, gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve karşı davalar, marka hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.