Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/205 K.2025/902

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.02.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı bankanın ... Şubesi tarafından, dava dışı ... Holding S.A'ya kullandırılan ve dava dışı ... Pazarlama A.Ş., ..., ..., ...

Halı A.Ş., H. ... müteselsil kefil olarak imzaladığı kredi sözleşmesinden kaynaklı borcundan vadesi gelip ödenmeyen toplam 1.924.497,00 USD komisyon ve faiz alacağını müvekkiline temlik ettiğini, temlik edilen alacak için müvekkilince davalıya 1.924.497,00 USD ödendiğini, temlikname konusu alacağın tahsili için müvekkili şirket tarafından kredi borçluları hakkında başlatılan takibe yapılan itiraz üzerine İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/487 E. sayılı dosyasından açılan itirazın iptali davasının reddedildiğini ve kararın onanarak kesinleştiğini, davalı bankanın,

olmayan bir alacağı müvekkili şirkete temlik etmesi nedeniyle sorumlu olduğunu, bu kapsamda davalı bankaya gönderilen ihtarnameye rağmen ödeme yapılmaması üzerine alacağın tahsili amacı davalı aleyhine İstanbul 26. İcra Müdürlüğünün 2014/8436 E. sayılı dosyasından başlatılan takibe itiraz edildiğini iddia ederek itirazın iptaline, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı ....'nın, müvekkili bankanın ... Şubesi'nden kullandığı 6.110.669,00 USD krediden, 1.924.497,00 USD'nin vadesinde ödenmemesi üzerine kredi borçlusu ve kefilleri aleyhine ihtarname çekildiğini, bu kez dava dışı ... Dış Tic. ...

A.Ş. ile imzalanan başka bir kredi sözleşmesi ile adı geçen şirkete kullandırılan kredi ile yerine adı geçen şirketin talimatı ile BH Beypar'ın vadesinde ödenmeyen kredi taksidinin kapatıldığını ve bunun için davalı bankadan bir temlik taahhüdü istenildiğini, müvekkili bankaca da talimat doğrultusunda hareket edilmek suretiyle ilk kredi borçlularından olan alacağın davacı tarafa temlik edildiğini, davacının temlik aldığı alacağın tahsili için ilk kredinin kefilleri hakkında giriştiği icra takibinde borca itirazın iptali için açtığı davanın reddedildiğini ve bu karara selefi olan ...

Dış Tic. ... A.Ş.'nin ilk kredi borçlularına yönelik ibrasının sebep olduğunu, davacının, selefinin ibra ettiği alacağın bulunmadığını bildiğini, dolayısı ile müvekkili bankanın sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya davacı tarafça dava dilekçesine ekli olarak sunulan 15.05.2003 tarihli temliknamenin incelenmesinden, davacı ile dava dışı ... Dış Tic. ... A.Ş. arasında da bir temlik sözleşmesi bulunduğu, buna göre, ... Dış Tic. ... A.Ş.'nin davalı banka ile hukuki ilişkiden kaynaklanan haklarını davacıya temlik ettiği, davalı ile davacı arasındaki dava konusu temlik ilişkisinin dayanak ve kaynağının da ...

Dış Tic. A.Ş.'nin, kredi kullandığı sıradaki banka ile olan sözleşmesi ve az önce değinilen temlikname olduğu, taraflar arasındaki temlik sözleşmesi, davalı ile dava dışı ... Dış Tic. ... A.Ş. arasındaki hukuki ilişkiye bağlı olarak yapıldığından ve bu ilişkiden tamamen ayrı, bağımsız bir temlik sözleşmesi olmadığından davalı tarafın, ... Dış Tic. ... A.Ş.'ye karşı ileri sürebileceği def'i ve itirazlarını halefi olan davacıya karşı da ileri sürebileceği, ... Dış Tic. ...

A.Ş.'nin düzenlediği 14.08.2001 tarihli feragat ve ibraname nedeniyle ilk krediyi kullanan BH Beypar'ın kefillerine (ve dolayısı ile davalıya) karşı sözkonusu ibraname kapsamındaki alacaktan dolayı bir talepte bulunulamayacağı, dolayısıyla halefi olan davacının da bu kapsamda bir talepte bulunmasının mümkün olmadığı, ivaz karşılığı yapılan esas temliğin, davacı ile ... Dış Tic. ... A.Ş. arasında yapıldığı, davalı ile yapılan temliğin buna bağlı olarak ... Dış Tic. ...

A.Ş.'nin halefi sıfatıyla yapıldığı, söz konusu temlikten dolayı davacının bir zararı varsa, başvuracağı kişinin ibradan haberdar edilmeyen davalı değil, ibra ettiği borçlulardan olmayan alacağını kendisine temlik eden dava dışı ... Dış Tic. ... A.Ş. olduğu, davalı banka tarafından ... Dış Tic. ... A.Ş.'ye kullandırılan ve daha sonra adı geçen şirketin talimatı doğrultusunda ... kredi borcunun kapatılması işleminin ifa amaçlı değil, davacının halefi olan ... Dış Tic. ...

A.Ş. ile yapılan sözleşme gereği alacağın temliki taahhüdü karşılığı olarak yapıldığı, temlik alınan alacağın sözleşmenin diğer tarafınca (... Dış Tic. ... A.Ş.) ibra edilmiş olması nedeniyle bu konuda temlik eden davalı bankadan bir talepte bulunulamayacağı, dolayısı ile ibra nedeniyle olmadığını bildiği alacağın dolanlı işlemlerle davacıya temlikini sağlayan dava dışı ... Dış Tic. ...

A.Ş.'nin halefi sıfatıyla hareket eden davacının da anılan nedenlerle davalı bankadan bir talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından, temliknameye konu alacak bakımından kredi borçlusu ve kefiller hakkında İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün 2003/14275 E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasının ise İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.06.2011 tarihli kararı ile 14.08.2001 tarihinde ...

Dış Ticaret ve Denizcilik Anonim Şirketi'ne atfen verilen "feragat beyanı"nın geçerli olduğu, kredi borcunun ödeme ile sona erdiği, sona ermiş bir alacağın temlik vaadine ve temlik işlemine konu edilmiş olmasının alacağın temlik edildiği anlamına gelmeyeceği, bankanın dahi BH Beypar Holding'e başvurma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararın derecattan geçerek kesinleştiği, söz konusu yargılamada 14.08.2001 tarihli feragat beyanı geçerli kabul edilmiş olup kesin hüküm teşkil eden Mahkeme kararının davacıyı bağlayıcı nitelikte olduğu, temlike konu alacağın esasen bankaya ödemede bulunan dava dışı ...

Dış Ticaret ve Denizcilik A.Ş.'nin feragat beyanı ile sona erdiği, yani temlik tarihi itibariyle davalı bankanın temlik edebileceği bir alacağı bulunmadığı, temlik tarihinde bulunmayan bir alacak temlik edildiğine göre esasen ivaz karşılığı yapılan temliklerde temlik edenin garanti sorumluluğu bulunmadığı, dava konusu temliğe esas ivaz niteliğindeki ödemenin yapıldığı tarih itibariyle temlike konu alacağın bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği, buna göre ödemenin yapıldığı tarihte bir alacak bulunmakta olup bu alacağın İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.06.2011 tarihli kararı ile geçerli olduğu kabul edilen dava dışı ...

Dış Ticaret ve Denizcilik A.Ş.'nin feragat beyanı ile sona ermiş olmasından sonra ...

Dış Tic. ve Denizcilik A.Ş. tarafından davalı Banka'ya temlikin davacıya yapılmasının istenmesi ve bunun sonucunda temlikin yapılmış olmasından dolayı davalı bankaya bir kusur ve sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığı, davalı bankanın feragat beyanından haberdar olduğunun iddia ve ispat edilmediği, dava konusu temlike konu alacak, davacının 15.05.2003 tarihinde yapılan ayrı bir temlik sözleşmesi ile bankadan alacağı temlik alma hakkını ve temliğin yapılmaması veya sonuçsuz kalması halinde ödenen bedelin bankadan geri istenmesi hakkını temlik aldığı dava dışı ...

Dış Ticaret ve Denizcilik A.Ş.'nin eylemleri nedeniyle sona ermiş olup dava dışı ... Dış Ticaret ve Denizcilik A.Ş.'nin feragat beyanının davacıyı bağlayacağı, dava konusu edilen alacaktan davalı bankanın bir sorumluluğu bulunmamakta olup Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, temlik alınan alacağın tahsil edilememesi üzerine ödenen bedelin tahsili ve tazminat istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.