Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2250 K.2025/861

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket adına 2009/02739-13, 14, 15 numaralı endüstriyel tasarım tescil belgelerine konu tasarımlarının, davalı tarafından taklit edilmek suretiyle kullanıldığını, davalının müvekkiline ait tasarımlar ile birbirinden ayırt edilmeyecek şekilde benzer ürünleri üretmesinin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek tasarım hakkına tecavüz fiilinin durdurulmasına, önlenmesine, haksız rekabetin tespitine, belirsiz alacak davası olarak davalının elde etmesi mümkün kâr miktarının 09.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, 10.000,00 TL manevi tazminatın 09.02.2015 tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacının dayanağı olan 2009 senesinde tescil ettirdiği tasarımların, 2006 yılından beri Çin devletinde faaliyet gösteren firma tarafından tasarlanmış, tescil edilmiş, dünyaya satılmış, harcıalem ürünler olduğunu, ayrıca müvekkilinin bu ürünü söz konusu firmadan ithal ederek iç piyasaya sattığını, davacının da bu ürünü den ithalatını gerçekleştirip iç piyasaya arz ettiğini, daha sonra tescil ettirdiğini, tasarımın gerçek sahibinin i firma olduğunu, 19.12.2008 tarihinde Türkiye'deki Galeri Kristal Turizm Pazarlama A.Ş.'ye ürünlerini sattığını,

davacı/karşı davalının da i devraldığından davaya konu tasarımların Çin'li firmaya ait olduğunu bildiğini savunarak davacının dayanağı olan 2009/02739 tescil numaralı tasarımın yenilik özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişilerin Galeri Kristal Turizm İnş. Paz.ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerini de incelemek suretiyle delil olarak sunulan faturada bulunan ürün görsellerinin 2009/2739-13, 14, 15 numaralı çoklu tasarım için yenilik kırıcı mahiyette olduğunu ve Galeri Kristal Turizm İnş. Paz.ve Tic.

A.Ş.'nin ticari defterlerine 04.03.2009 tarihinde kaydedildiğini tespit ettiği, bu durumda sunulan faturaların gerçeği yansıttığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, davacı-karşı davalının faturaya konu ürünün üreticisi olmaması ve davacı ile dava dışı Galeri Kristal Turizm İnş. Paz.ve Tic.

A.Ş.'nin birleşmediklerinin anlaşılması nedeniyle de ek rapora itiraz dilekçesine konu atıfet süresi itirazlarının da yerinde olmadığı gerekçesiyle yenilik ve ayırt edicilik kriterini karşılayamayan davacı/birleşen dosya davalı tasarımının hükümsüzlüğüne ve söz konusu hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davadaki aynı tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti ve tazminat talebine yönelik davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı/karşı davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de (554 sayılı KHK) bir yıllık hoşgörü süresinin mevcut olduğu belirtilerek istinaf talebinde bulunulmuşsa da, mahkemece verilen ilk karara karşı da aynı nedenle istinaf talebinde bulunduğu, bu istinaf talebinin yerinde görülmediği, bu hususun davalı-karşı davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu, kaldı ki önceki kararda da belirtildiği şekilde.

554 sayılı KHK’nın 8. maddesi gereğince, tasarımın başvuru tarihinden önceki 12 ay içerisindeki, kamuya sunumların bizzat tasarımcı veya halefi veya bu kişilerin izni ile üçüncü kişiler tarafından yapılmasının arandığı, somut olayda dava dışı Çin şirketi tarafından yapılan açıklamaların bu kapsamda bulunmadığı, bu ürünlerin tasarımlarının davacı adına tescil ettirilen tasarımlar ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunun bilirkişiler tarafından tespit edildiği,

hükümsüzlük geçmişe de etkili olacağından, davacı-karşı davalının dava konusu tasarımla ilgili davalı-karşı davacıya karşı ileri sürebileceği bir hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davacı/karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı/karşı davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili, karşı dava ise tasarımın hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.