Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2254 K.2025/993

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı-karşı davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA-KARŞI DAVAYA CEVAP

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalının müvekkili adına tescilli tasarımlardan 2014/01511, 2014/02461, 2014/05413, 2014/05412 ve 2014/02842 tescil numaralı tasarımları ve faydalı modelleri, müvekkilinin onayı olmadan taklit ederek kullandığını ileri sürerek müvekkilinin tasarım ve faydalı modellerinin davalı tarafından taklit edildiğinin tespitini, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasını, önlenmesini, bu suretle tecavüzün giderilmesini, müvekkilinin elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanacak tazminattan şimdilik 30.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile ve 30.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı-karşı davalı karşı davaya vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin tüm tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunduğunu, başka firmalar tarafından üretilen benzer tasarımlar mevcutsa bunların da müvekkilinin tasarımlarını taklit ettiklerini, soyut iddialarla tasarımların hükümsüzlüğünün istenemeyeceğini savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP- KARŞI DAVA

Davalı/karşı davacı vekili asıl davaya cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı yanın anonim, klasikleşmiş ve hiçbir ayırt edici özelliği bulunmayan ürünleri kendi adına tescil ettirdiğini, söz konusu tasarımları kendi adına tescil ettirmesini haksız zenginleşme aracı olarak kullandığını, müvekkilinin ürünü ile davacı yana ait ürünlerin farklı olduğunu, benzerlik arz etmediğini savunup ileri sürerek asıl davanın reddini ve davacı/karşı davalı adına 2014/011511, 2014/02842, 2014/05413, 2014/02461 ve 2014/05412 sayılı tekli ve çoklu tasarımların tamamının yenilik ve ayırt edicilik özellikleri bulunmadığından hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dışındaki dava dışı diğer firmalara ait oldukları belirtilen ürün tasarımlarının ve katalogların bilirkişiler tarafından incelendiği, davacı-karşı davalının hükümsüz kılınması istenilen tasarımları için yenilik kırıcı olmadıklarının her iki bilirkişi raporunda da belirlendiği, hangi tarihte satışa sunulduklarının sorulmasının veya katalogların yeniden incelenmesinin davanın sonucunu etkilemeyeceği, davalı-karşı davacı adına tescilli 2014 06546 numaralı tasarım ile davaya konu tasarımların karşılaştırmasının bilirkişiler tarafından yapıldığı,

benzerlik bulunmadığının tespit edildiği, davalı-karşı davacı adına tescilli olduğu iddia edilen markanın tasarıma ilişkin davada incelenmesine gerek görülmediği, gerek delil tespiti dosyasında, gerekse asıl davada alınan tüm bilirkişi raporlarında davalı-karşı davacıya ait kahvaltılık ürünlerinin davacı-karşı davalı adına tescilli 2014 02461 tescil numaralı tasarımın 1, 3, 6, 8 numaralı tasarımları ile, kaşıklık ürünlerinin 2014 05412 numaralı tasarımı ile, peçetelik ürününün 2014 01511 numaralı tasarımı ile benzer olduklarının, tasarımların koruma kapsamında kaldıklarının tespit edildiği,

raporlarda görsellere de yer verildiğinden denetime uygun oldukları, bilirkişi raporlarında tasarımcının seçenek özgürlüğünün de tartışıldığı, firmasının kahvaltılık ürünlerinin davacı-karşı davalıya ait tasarımlar ile benzer oldukları tespit edilmişse de, bu ürünlerin davacı-karşı davalıya ait tasarımların başvuru tarihinden önce kamuya sunulduklarının belirlenemediği, bu nedenlerle tasarımların hükümsüzlüğü için delil olarak kabul edilemeyecekleri, davalı-karşı davacının basiretli bir tacir gibi davranarak tasarımların başkasına ait olup olmadığını araştırması gerektiği, olayda kusurlu olduğu,

maddi ve manevi tazminat koşullarının oluştuğu, davalı-karşı davacının kusur derecesi, tecavüz edilen tasarım sayısı, davalı-karşı davacının ticari hacmi dikkate alındığında hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminatın olaya ve hakkaniyete uygunluk taşıdığı, bilirkişi tarafından hesaplanan ve hükmedilen 15.080,67 TL tazminat tutarına davalı-karşı davacı tarafça itiraz edilmediği,

bu nedenlerle Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası, karşı dava ise tasarım hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.