Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2594 K.2025/989

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; mimarlık yapan müvekkilinin kullandığı .../... sisteminde yer alan proje çalışmalarının izinsiz olarak aynı şekilde ve birebir benzerlikte kullanıldığını, müvekkiline ait projelerde kullanılan detayların tamamına yakınının davalının projesinde yer aldığını,

müvekkilinin 2014 yılında çizdiği mimari proje ile davalının 2017 yılında çizdiği projenin konusunda uzman bilirkişi tarafından incelenmesi halinde iddialarının doğruluğunun ortaya çıkacağını ileri sürerek 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 68. maddesince mimardan izin almaksızın yapılan binanın rayiç değerlere göre proje bedelinin (şimdilik 1.000,00 TL) üç katı olarak 3.000,00 TL tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkilinin kişilik haklarını ihlal eden davalıdan ayrıca 1.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının mimari projesinin oluşumunda kullanılan çizim standartları ve tiplemelerin, eserin vücut bulmasında kullanılan materyaller olduğu, bu amaçla kullanılan tüm karakterlerin, kullanılan bilgisayar programlarında tüm kullanıcılara açık veriler olması nedeniyle FSEK uyarınca eser olarak kabul edilemeyeceği, dava konusu olan her iki projede çizgi, simge, harf-rakam font vs. hususlardaki çizim benzerliklerinin hayatın olağan akışına uygun oldugu, söz konusu benzerliklere ... programı ile çizilen başka mimari projelerde de rastlanabileceği, iki mimari proje arasında benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın itirazı ve oluşan çelişki nedeniyle Mahkemece bu defa farklı bir heyetten bilirkişi raporu alındığı, bu son raporda davalının kullanımının FSEK'e aykırı olmadığı, mimari açıdan tasarım ve teknik niteliğin FSEK kapsamında korunduğu, davacının mimari çizim tekniklerinin ise her bilgisayar programında yer alan ve her kullanıcıya açık, benzerlik bulunması kaçınılmaz olan çizim simgeleri ve karakterleri olduğu yönünde görüş bildirildiği, hükme esas alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, elle çizimden farklı olarak,

bilgisayar programlarında yer alan ve anonim nitelikte herkesin kullanabileceği yazı karakteri, rakam boyutu, kalem kalınlığı, tarama tekniği aynılığının mimari proje bakımından telif hakkını oluşturan unsurlar arasında yer almadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, FSEK kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğindeki mimari projeye yönelik hak ihlali iddiası ile maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.