Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2762 K.2025/2944

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 29.04.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; lehdar... Koruma ve ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. lehine davalı ...

Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 04.05.2016 tarihli ve 2.500.000,00 TL bedelli, 26.05.2016 tarihli ve 365.000,00 TL bedelli kesin teminat mektuplarının nakde çevrilme talebinin davalı tarafından reddedildiğini, bunun üzerine mektupların nakde çevrilmesini teminen takibe konulduğunu, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile,

takibe konu 04.05.2016 tarihli ve 2.500.000,00 TL bedelli, 26.05.2016 tarihli ve 365.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının (04.05.2016 tarihli ve 2.500.000,00 TL bedelli mektuba istinaden 19.09.2019 tarihinde ödenen 1.600.000,00 TL düşüldükten sonra) tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yapılan kısmi ödeme de dikkate alınarak takibe bakiye miktar üzerinden devam edilmesini, davacıya ilk başvuru tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizi ile takip tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek temerrüt faiziyle birlikte ödenmesini,

takibe itirazdan sonra ancak davadan önce davalı tarafça ödenen 1.600.000,00 TL'nin takip tarihi olan 26.08.2019 tarihinden ödeme tarihi olan 19.09.2019 tarihine kadar işlemiş olan temerrüt faizinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tazmin talebinde gerçekleşen risk olarak belirtilen hususun mektup konusu işten kaynaklanıp kaynaklanmadığı net olarak belirtilmediği için tazmin talebinin reddedildiğini, bankanın, teminat mektubu ile belirli ve bağımsız bir riski garanti ettiğini, bu riskin gerçekleşmesi halinde mektup bedelinin tamamını değil yalnızca gerçekleşen risk bedelini karşılamakla yükümlü olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kabulüne, davacının takip dosyasında takip tarihi olan 26.08.2019 tarihi itibariyle alacağının 2.878.422,33 TL olduğunun tespiti ile, takip tarihinden sonra 19.09.2019 tarihinde yapılan 1.600.000,00 TL'lik ödemenin talep ile bağlı kalınarak bu miktardan mahsubu ile bakiye 1.278.422,33 TL üzerinden takibin devamına, takip tarihi itibariyle tespit edilen 2.501.710,00 TL asıl alacağa takip tarihinden kısmi ödeme tarihi olan 19.09.2019 tarihine kadar avans faizi işletilmesine,

kısmi ödeme tarihi olan 19.09.2019 tarihinden sonra bakiye kalan 1.278.422,33 TL'nin tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, alacağın likit olması sebebiyle dava değeri olan 1.278.422,33 TL asıl alacak tutarının %20'si üzerinden hesaplanan 255.684,45 TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiş, karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davaya konu teminat mektubunda "yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen ödeneceği” belirtilmiş olup, bu durumda teminat mektuplarının ilk taleple birlikte ödeme kaydına havi şekilde düzenlendiği, ilk talepte ödeme kaydına havi teminat mektuplarında, bankanın kural olarak kendisine yapılan başvuru sonucunda ödeme yapmakla yükümlü olduğu,

bu tür teminat mektuplarında bankanın inceleme yükümlülüğü yalnızca şekli unsurlarla sınırlı olup, bunun dışında, riskin gerçekten doğup doğmadığını araştırma yükümlülüğü ve yetkisi bulunmadığı, davacının geçerli bir tazmin talebinde bulunduğu, teminat mektuplarının tazminini istemekte haklı olduğu, takip tarihi itibariyle 2.500.000,00 TL asıl alacak, 11.712,33 TL geçmiş gün faizi, 365.000,00 TL asıl alacak, 1.710,00 TL geçmiş gün faizi olmak üzere, toplam 2.878.422,33 TL alacağı olduğu,

davalı yanca takipten sonra davadan önce 1.600.000,00 TL ödeme yapıldığı gözetildiğinde davacı yanın da talebi de gözetilerek yapılan ödemenin takip talebinde talep edilen toplam alacak üzerinden düşülmesi sonucu davacı yanın davalıdan dava tarihi itibariyle 1.278.422,33 TL alacağı kaldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kabulüne, davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 1.278.422,33 TL üzerinden devamına, 1.278.422,33 TL asıl alacağa 19.09.2019 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, takip tarihi itibariyle tespit edilen 2.865.000,00 TL asıl alacağa takip tarihinden kısmi ödeme tarihi olan 19.09.2019 tarihine kadar avans faizi işletilmesine, davacı yanın alacağının miktarı likit nitelikte olduğundan asıl alacak tutarının %20'si üzerinden hesaplanan 255.684,45 TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.