Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3254 K.2025/3636

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 20.05.2025 günü hazır bulunan davacı vekilleri Avukat ..., Avukat ... , Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ..., davalı ... A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... ile diğer davalı ... arasında 13.03.2017 tarihli ipotek sözleşmesi akdedildiğini, ... Turizm ... Ltd. Şti. üzerinde kayıtlı ...'da kain taşınmazlar üzerindeki ipotek tesisisin söz konusu sözleşmeye konu edildiğini, ipoteğin ...'ya ait şirketlerin ticari kredi sözleşmeleri ile kambiyo taahhütlerinden doğan alacaklarına teminen verildiğini, ...

Ltd'nin sermaye artırımı kararı aldığı ... tarafından az yukarıda bahsi geçen ipotek sözleşmesine konu taşınmazların ayni sermaye olarak taahhüt edildiğini, söz konusu taahhüt tapuya şerh edilmekle sermaye artırımı kararının da ticaret siciline tescil edilmesi gerçekleştikten sonra taahhüde konu taşınmazların ipotek işleminden önce ...

Ltd'ye devredildiğini, yani ...'nın taşınmazlar üzerinde tasarruf yetkisi olmadığı halde ipotek sözleşmesinde malik olarak gösterildiğini, davacı müvekkilinin takip borçlusu ... Ltd.'nin İstanbul 3.ATM'nin 2017/240 E, 2019/969 K. sayılı dosyası kapsamında ... Ltd.'den alacaklı olduğuna karar verildiğini, ... Ltd'nin sahip olduğu dava ve takip haklarının kullanılması amacıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 120/2. maddesi hükmünde tanınan yetkiler uyarınca ...

Elektronik adına yetki belgesi düzenlendiğini, İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2019/9277 E. sayılı dosyasında ... Elektronik'in takip borçlusu ...

Ltd'ye ait dava takip yetkisini kullanabileceğinin belirtildiğini, az yukarıda bahsi geçenler ışığında eldeki davanın ipoteğin geçersizliğinin tespiti ile tapudaki yolsuz ipotek kaydının terkini talebi ile açıldığını ileri sürerek ipotek sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine, ipotek kayıtlarının terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Türkiye ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Banka'nın ... Şubesi ile kredi borçlusu (Tasfiye Halinde) ... ve Sanayi A.Ş. arasında 15.03.2017 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve işbu Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredilerin teminatını teşkil etmek üzere ...'nın maliki bulunduğu taşınmazlar üzerinde ipotekler tesis edildiğini, müteselsil kefil ... hakkında, müvekkili Banka'ya, alacaklısı ...

Elektronik Ticaret ve Bilişim Hizmetleri A.Ş. olan T.C. İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün 201/9277 E. sayılı dosyasından 05.03.2019 tarihinde ihtiyati haciz kararı tebliğ edildiği için müvekkili Banka tarafından kredi borçlarının ödenmesi amacıyla ihtarat yapıldığını, Banka lehine tapu kayıtları üzerinde l.derecede 13.03.2017 tarih ...yevmiye nolu 34.000.000,00 USD bedelli müşterek ipoteğin bulunduğunu, taşınmazların tamamının ... Turizm ve Ticaret Ltd.

Şti.'ne ayni sermaye taahhüdü gereğince devredilmiş olduğu tespit edilince, müvekkil Banka tarafından ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ihtarname ve ekli hesap özetlerinin düzenlenerek gönderildiğini, müvekkili Banka lehine ipotekli taşınmazların paraya çevrilmesi talebiyle icra takibi başlatıldığını, İİK'nın 120. maddesi hükmüne aykırı olarak düzenlenen yetki belgesini dayanak yapmak sureti ile Banka aleyhine ipotek terkin davası açıldığından haciz alacaklısı davacı ...

Elektronik Ticaret ve Bilişim Hizmetleri A.Ş.'nin aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, ayrıca ... Elektronik Ticaret ve Bilişim Hizmetleri A.Ş. haciz alacaklısı olmakla, İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2019/9277 E sayılı dosyasından taşınmazların satışını talep edebilme yetkisi ve hakkı zaten bulunduğundan, hukuki yarar şartı bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ipotek kullanılırken ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.'ne taşınmazın sermaye olarak konulduğunu, bu durumun tapuda şerh olduğunu, ipoteğin bu şirket tarafından verilmesi gerektiğinin bildirilmesine rağmen banka hukukçularının ipoteği davaya konu şekliyle aldıklarını, müvekkili hakkında açılan davanın sonuçlarından etkilenmemesi gerektiğini, davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ipoteğin tescil edildiği tarihte ipoteğe konu taşınmazlar üzerinde bulunan şerhlerden ötürü taşınmazların artık davalı ...'nın mülkiyetinde bulunmadığı, nitekim 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 128/2 maddesinde de açıkça özel sicile yapılan kaydın iyiniyeti kaldırdığının ifade edildiği, dolayısıyla ipoteğin kurulduğu tarihte davalı ...'nın dava konusu taşınmazlar üzerinde tasarruf yetkisinin bulunmadığı,

her ne kadar davalı banka vekili ayni sermaye taahhüdünün geçersizliğini öne sürmüş ise de ayni sermaye taahhüdünün verilmesine ilişkin şirket genel kurul kararının iptal edilmediği, ayrıca ayni sermaye taahhüdü verildiği tarihte taşınmazlar üzerinde haciz şerhi bulunmadığı, dolayısıyla davalı banka vekilinin bu yöndeki savunmalarının yerinde görülmediği, ayrıca dava konusu taşınmazların mülkiyetinin dava dışı ...

Şirketine ait olduğunun 13.02.2019 tarihinde tapuya tescil edildiği, sonuç itibariyle ipotek sözleşmesinin yapıldığı 13.03.2017 tarihinde davalı ...'nın taşınmazlar üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığı, ipotek tescili işleminin yolsuz olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, 58 Parsel ve İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... Pafta, ...

Ada, 29 Parsel numaralı taşınmazlar üzerinde davalı Türkiye ... AŞ lehine tesis edilen ...yevmiye nolu, 13.03.2017 tarihi ipotek sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespitine ve İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, 58 Parsel ve İstanbul İli, ... İlçesi, ...Mahallesi, ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, 29 Parsel numaralı taşınmazlar üzerinde davalı Türkiye ...

AŞ lehine tesis edilen ...yevmiye nolu, 13/03/2017 tarihi ipotek kayıtlarının terkinine karar verilmiş, hüküm, davalı T. ... A.Ş. vekili ve katılma yolu davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava açmasına dayanak olan yetki belgesinin iptal edildiği, davanın aktif husumet ehliyeti (davacı sıfatı) yokluğundan reddi gerekir iken işin esasına dair karar verilmiş olmasının isabetli olmadığı gerekçesiyle davalı ...Ş. vekili ve katılma yolu davalı ... vekili istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiş, karar, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İİK'nın 120/2 maddesi gereğince icra müdürlüğünden alınan yetki belgesine dayanarak açılan ipotek sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti, ipotek kayıtlarının terkini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.