Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3384 K.2025/1802

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının "....", PVC ve alüminyum pencere ve kapı imalatında kullanılan makineleri ve aletleri geliştiren bir İtalyan şirket olduğunu, 2013 yılından beri PVC'den mamul profilli elemanların kaynaklanması ile ilgili olarak geliştirdikleri ve aynı zamanda dava konusu patent ile korunan .... isimli cihazlarını çok başarılı bir şekilde pazarladığını, davacı tarafından geliştirilen.... teknolojisi, köşe kaynak dikişlerini tamamen yok ederek estetik olarak mükemmel PVC pencerelerin üretilmesini sağlayan dünyadaki ilk ve tek teknoloji olduğunu, üretim pazarında benzeri olmayıp davacının yeni üretim kalıbı,

alanı daraltarak PVC potansiyelini en yükseğe çıkardığını, söz konusu makinenin ....'ye ait birçok patent ile korunmakta olduğunu, ancak dava konusu patentin Türkiye'de de validasyonu yapılmış olan EF 2 822... numaralı patent olup bu patent için Avrupa Patent Ofisi nezdinde herhangi bir itirazda bulunulmamış olduğunu, davalı şirkete bu şirket tarafından MD3020 model makinenin üretimi nedeniyle, davacı tarafından 2014 yılı Aralık ayında dava konusu kendilerine ait PCT IH2013.... numaralı patent başvurusu (aynı patent grubuna ait ve aynı istemleri içeren) ile ilgili bir uyarı göndermiş olduklarını,

anılan sebeple davalının söz konusu ILT patent başvurusundan haberdar olduklarını, yakın geçmişte davalının İspanya'daki distribütörü.... tarafından sosyal medyaya bir video yüklendiğini ve yüklenen videoda yer alan davalının MD 3020 isimli yeni makinası (2014 yılında ihtar yazısına konu olan aynı model numarasını taşıyan), davacının Türkiye'de de validasyonu yapılan patentinin birebir aynısı olduğunu, distribütör....'in 3 - 16 Kasım 2018 tarihlerinde Madrid'de gerçekleşen VETECO isimli fuarda, davalı ...

Makina'ya ait makinenin sergilenmiş olduğunu, söz konusu sergiyi davalı şirket adına ziyaret eden Avrupa Patent Uzmanı Luis Vilalta Juvanteny tarafından hazırlanan raporda, davalı şirkete ait ...model makinenin davacı şirkete ait olan ... numara ile korunan Avrupa patentinin İspanya'daki validasyonu olan... numaralı patent ile korunan tüm unsurları içerdiği ve patentin istemine konu olan makinenin tüm karakteristik özelliklerini taşıdığının belirtildiğini,

taraflarınca yapılan ayrıntılı inceleme ve değerlendirme sonucunda davalı ....n Makina'nın İspanya'daki distribütörü olan ....'e ait video linkinde ve ekte yer alan videoda tanıtılan "'plastik veya PVC'den mamul profilli elemanların kaynatılmasına uygun makine/cihaz"ın davacıya ait TR 2017 ....numaralı patentin 1 numaralı bağımsız istemi ile korunan tüm unsurlarını aynen içerdiğini ileri sürerek davalının patent hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespiti ile tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini ve sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, yanlış ve gerçeğe aykırı beyanların düzeltilmesini,

tecavüz oluşturan ve cezayı gerektiren makineler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz ve alet gibi araçlara el konulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kayıt ve şartı ile şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın avans faizi ile birlikle davalıdan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu sosyal medya linki paylaşılan ....model makinanın davacının patent başvurusundan tamamen farklı bir makina olduğunu, esas itibariyle davacının başvurusundaki patent konusu istemlerin Avrupa Patent Ofisi nezdindeki .... numaralı patent başvurusu istemleri olup, gerek İspanya'da gerekse Türkiye'deki validasyonların aynı istemleri içerdiğini, davalı şirketin davaya konu videodaki sistemi ile davacı şirketin patent başvuru tarihi 2012 yılı olmasına karşın 2007 yılında almış olduğu incelemeli patente istinaden kullanılmakta olduğunu, her iki makinenin çalışma sistemleri ve prensiplerinin farklı olduğunu, davacının patent hakkı ihlalinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre TR 2017/02206 T4 sayılı patentin PVC profillerin köşe kısımlarının birbirine kaynatılması için bir cihaz açıklandığı, PVC gibi plastik profil elemanlarının dik açılı köşelerini tanımlamak ve kaynaklamak üzere bir makine tertibatı sunulduğu, yapılan teknik inceleme ve mukayeselerden davalı tarafından piyasaya sunulan ürünün izahı yapılan mevzuat kapsamında aynen ihlal / tecavüz ya da eşdeğer ihlal / tecavüzde bulunmadığı,

davacı vekilinin davalı ürünlerinde patentle korunan sonuca ulaşıldığından bahisle tecavüzün gerçekleştiğine yönelik iddialarının sunulan rapor içerikleri dikkate alındığında - aynı işlev-yol-sonuç ortaya koyulmadığı tespitleri gözetildiğinde - dinlenilmeyeceği zira koruma altında olan istemler yönünden davaya konu davalı ürünlerinde bir tecavüzün tespit edilemediği gibi patentte sonucun koruma altına alınmadığı gözetildiğinde bu yönden tecavüz iddiasının kabulünün de mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aldırılan her iki bilirkişi raporu ile davalı tarafça dosyaya sunulan İspanya’daki uzmanlardan alınan uzman görüşleri, Milano Mahkemesine sunulan uzman görüşünde, davalıya ait makinede davacının patentinin 1 numaralı bağımsız isteminde yer alan ve kaynak sonrasında çapak oluşumunu engelleyen "kaynatılacak ilgili bölgelerde (yapılan oluklara dayanmak için, profilli elemanların hareket yönüne dikey yönde hareketli) en az bir kapsayıcı pres" özelliğinin mevcut olmadığına dair görüş bildirildiği,

davacı tarafın tekniğin bilinen durumuna kazandırdığı yenilik olarak da, çapak oluşumunun engellenmesi nedeniyle çapak temizleme işlemine gerek kalmaması, bu şekilde işlemin çok daha hızlı gerçekleşmesi olarak açıklandığı, oysa davalının makinesinde çapak oluşumunun mevcut olduğu, hatta bu çapakları temizlemek için mekanizmanın yer aldığının anlaşıldığı,

bilirkişilerin konusunda uzman oldukları ve raporların denetime uygun oldukları, davacı vekilinin uygun bir yazılımla davalının makinesinin de davacıya ait patentte tanımlanan şekilde çalıştırılabileceği, patente dolaylı tecavüzün söz konusu olduğu iddia edilmişse de, davaya konu makinenin dava tarihindeki mevcut özelliklerinin incelenmesi gerektiği, davalıya ait makinenin işleyişinin bilirkişiler ve uzmanlar tarafından incelendiği ve davacının patentindeki çapak oluşumunu engelleyecek özelliğe sahip olmadığının tespit edildiği,

bu nedenle davalı tarafça eşdeğerlik unsuru, patente dolaylı tecavüz veya doğrudan tecavüz edildiğinin kanıtlanamadığı, aksi görüşün yalnızca davacı tarafça dosyaya sunulan ve davacının isteği üzerine... ve... tarafından hazırlanan uzman görüşlerinde yer aldığı, toplanan diğer deliller ve davacının patentine ait tescil kapsamına göre bu görüşe itibar edilemeyeceği, bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, patent haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.