Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3649 K.2024/6062

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya direnme kararı verilmiştir

İlk Derece Mahkemesinin direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... İlhan ile gıda alışverişi yaptığını, karşılığında ... İlhan'a 2 adet toplam bedeli 134.000,00 TL olan çekleri verdiğini, ancak dava dışı ... İlhan’ın bu çekler karşılığında teslim etmesi gereken malları teslim etmediğini, çekleri davalı bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak davalı bankaya verdiğini ileri sürerek Denizbank A.Ş. Sahabiye Şubesine ait E2-2056086 seri numaralı 67.000,00 TL ve E2-2056087 seri numaralı 67.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın çekleri ciro yoluyla ve iyi niyetle iktisap eden üçüncü kişi olduğunu, keşideci ile lehdar arasındaki def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davalı bankanın dava dışı ...

İlhan'a kullandırılan krediye teminat olarak taraflarına söz konusu çeklerin verildiği, çekte ancak tahsil veya temlik cirosu yapılabileceğinden dava konusu yapılan ve davalı bankanın hamili olduğu dava konusu çeklerin rehin cirosu ile devredildiğine dair bir açıklık bulunmadığına göre, bu çeklerin rehin cirosuyla devredilmediği, TTK’nın 689/2. maddesi uyarınca çekte rehin cirosunun bulunduğu def’î şahsî def’î niteliğinde olduğu,

davacı keşideci ... borç ilişkisine dayanabileceğinden, dava dışı ciranta ile hamil banka arasında düzenlenen kredi sözleşmelerinin davacı keşideci tarafından iyiniyetli davalı konumunda olan hamil bankaya karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle eski hükümde direnilmesine, bu çerçevede davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, çekler sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 6100 sayılı Kanun’un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede; yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararında bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.04.2024 tarih ve 2023/11-589 E., 2024/212 K. sayılı kararına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

MUHALEFET ŞERHİ

Çoğunlukla ortaya çıkan uyuşmazlık, Dairemizin bozma kararına yönelik direnme kararının yerinde olup olmadığı ve dolayısıyla temyiz incelemesinin dairemizce mi yoksa Hukuk Genel Kurulunca mı yapılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Dairemizin 03.10.2023 gün ve 2022/1804-5522 sayılı kararında belirtilen bozma sebebi usule, yasaya ve dosya kapsamına uygun olup bu karara yönelik ilk derece mahkemesince verilen direnme kararının temyiz incelemesinin yapılması için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan, temyiz incelemesinin Dairemizce yapılması ve sonuç olarak direnme kararının ONANMASI yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım.