Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3805 K.2025/2569

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... ... A.Ş.'nin Bilecik bayisi iken, bayilik sözleşmesinin davalı tarafından hukuka aykırı bir şekilde feshedildiğini, davalı ... Dağ.A.Ş.'nin, ... Tel. A.Ş. tarafından abonelere satışı yapılan elektronik cihazların ana tedarikçisi, davalı ... ... ve Dağ. Ltd. Şti.'nin ise tedarikçi firma olduğunu, bayilik sözleşmesi nedeniyle teminat mektuplarının davalı ... Dağıtım Hiz A.Ş.'ne teslim edildiğini, davalı ... ile ...

Dağıtım'ın abonelik sözleşmelerindeki eksiklikler sebebi ile cari hesaptan kaynaklanan riskinin yükseldiği iddiası ile müvekkili şirketten sürekli olarak yeni teminat mektupları talep ettiklerini ve taleplerinin karşılandığı, davalı şirketler tarafından müvekkili ile aralarındaki sözleşmelerin tümünün eş zamanlı feshedildiğini, ... ve ... Dağ.

A.Ş. tarafından teminat mektuplarının nakde çevrildiğini, müvekkilinin ticari hayatının sona erdiğini, bankaların icra takiplerine maruz kaldığını, malvarlığının tamamının cebri icra yolu ile satıldığını ileri sürerek 5.000,00 TL teminat mektuplarının haksız yere nakde çevrilmesi nedeniyle, 5.000,00 TL sözleşmelerin haksız feshi sebebi ile müvekkilinin uğradığı maddi zarar nedeniyle, 5.000,00 TL ödenmeyen prim alacağı bedeli olmak üzere şimdilik 15.000,00 TL alacağın teminat mektuplarının tazmin ve sözleşmelerin feshi tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek davalılardan müteselsilen,

davalıların kusurlarının bölünebilir olduğu yönünde kanaat hasıl olur ise her bir davalının kendi kusuru sebebi ile sorumlu olduğu zararın davalılardan ayrı ayrı tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 02.04.2018 tarihli açıklama dilekçesinde; dava dilekçesinde sözleşmelerin haksız yere feshi sebebi ile müvekkilinin uğradığı zarar olarak talep edilen 5.000,00 TL'nin, kâr mahrumiyeti alacağı olduğunu belirtmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının prim bedeli ve sözleşmenin feshi nedeni ile kâr mahrumiyeti iddiaları bakımından müvekkili şirketin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, tedarik sözleşmesinin feshedilmediğini, müvekkili şirketin davacıya tedarik ettiği cep telefonu bedelleri davacı tarafından vadesinde ödenmediğinden,

teminat mektuplarının nakde çevrildiğini, tedarik sözleşmesinin teminatlar başlıklı maddesinde müvekkili şirketin davacıya cep telefonu satışından doğan alacaklarını temin altına almak amacı ile davacının müvekkili şirket lehine geçerli banka teminat mektubu ibraz edeceğinin kararlaştırıldığını, tedarik sözleşmesi ile hem müvekkili ...'a hemde bayilik sözleşmesi kapsamında diğer davalı ...’a teminat mektupları verdiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2.Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının sermaye yetersizliği sebebiyle sözleşmenin feshedilmesini talep etmesi üzerine sözleşmenin feshedildiğini, davacının sözleşmenin taraflarınca feshedildiğine yönelik iddialarının doğru olmadığını, davacı tarafından müvekkili şirkete iletilen yazıda, sözleşme kapsamında yapılan iş ve işlemlerden kaynaklanan prim hak edişleri haricinde başka bir bedel talebinde bulunulmayacağı, ... Dağıtım Hizmetleri'ni gayrikabili rucü olarak ibra ettiğini, ceza faturalarına sözleşme süresince itiraz etmeyen davacının, sözleşmenin sona ermesinin akabinde faturaların haksız olduğunu ileri süremeyeceğini, ek teminat mektubu talep edilmesinin sözleşmeye, hukuka da aykırılık teşkil etmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşme feshinin davacı yanın talebi ile gerçekleştiği, bu suretle davalının sözleşme feshi ve buna göre haksız fesih durumunun söz konusu olmadığı, öte yandan davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğine dair de somut bir belge sunulmadığı, bu nedenle sözleşmenin feshi nedeniyle istenilen zarar tazmini talebinin reddine karar verildiği, defter kayıtlarına göre davalıların davacıdan alacaklı olduğu ve buna göre teminat mektuplarının nakde çevrilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığından bu talep yönünden talebin reddedildiği,

prim alacağı yönünden de ispat külfeti davacı yanda olmak üzere, defter kayıtlarında ve dosya kapsamında prim alacağına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin feshi nedeniyle kar kaybı alacağı talep edilebilmesi için karşı tarafın borca aykırı davranışı nedeniyle sözleşmenin haklı sebeple feshedilmiş veya karşı tarafça haksız olarak feshedilmiş olması gerektiği, bayilik sözleşmesinin davacı tarafından sermaye yetersizliği gerekçesiyle feshedildiği, davacının sermaye yetersizliğinin davacı bakımından haklı fesih nedeni olarak kabul edilemeyeceği, davacı tarafça ileri sürülüp kanıtlanan haklı fesih nedeni bulunmadığı, davacının kâr mahrumiyeti talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı,

davacının davalı Brighstar ile ...

Dağıtım şirketine verdiği teminat mektuplarının, davacının davalı Brighstar'a olan borçları nedeniyle paraya çevrildiği, davacının her iki davalıya verdiği teminat mektuplarının her iki davalı tarafından paraya çevrilmesinde sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, davacı tarafça prim alacağının varlığına dair herhangi bir delil ibraz edilmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bayilik sözleşmesinin haksız feshi iddiasına dayalı kâr mahrumiyeti, prim alacağı ile davacı tarafça davalılara verilen teminat mektuplarının haksız olarak nakde çevrildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.