Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/417 K.2024/1884

Taraflar arasındaki esere yapılan tecavüzün önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen dava hakkında sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı tarafından hazırlanan doktora tezinin izni olmaksızın makaleye dönüştürülerek davalılar Prof.

Dr. ... ve ...'in adlarıyla davalı dergide yayınlandığını, müvekkilinin maddi ve manevi olarak zarara uğradığını ileri sürerek, tecavüzün önlenmesini, davalıların isimlerinin makaleden çıkartılmasını, bu şekilde düzeltilmiş makalenin dergide yayınlanmasını, 5.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini, kararın ilanını talep etmiştir.

Birleşen davada ise; davalı dergide yayımlanan makalenin müvekkiline aidiyetinin tespitine, makalede yazar olarak yer alan davalı isminin çıkartılarak makalenin bu şekilde düzeltilmiş haliyle Düşünen Adam Dergisinde yayınlanmasına, işbu davanın Yargıtay kararı gereğince Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/191 E. sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu makalenin dergide yayım tarihinin 2010 Aralık ayı olduğunu, oysa ki dava tarihinin 2013 Eylül ayı olduğunu, gerek 818 sayılı Borçlar Kanunu (818 sayılı Kanun) gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) hükümleri çerçevesinde davacının haksız fiil sebebiyle tazminat isteminin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davada taraf sıfatıyla ... gösterilmiş olup tüzel kişiliği bulunmayan Dergi Yayın Yönetmenliğine tebligat yapılmasının usule ve yasaya aykırı olduğunu, davada tarafın Devlet Tüzelkişiliğini temsilen 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye istinaden T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu olduğunu, Düşünen Adam Dergisi Danışma Kurulunda da yer alan diğer davalı Prof.

Dr. ...'ın 03.05.2010 tarihinde o dönem derginin mail adresi [EPOSTA] adresine kendi mail adresi [EPOSTA] adresinden mail göndererek mailin ekinde sunduğu araştırma makalesini değerlendirmeye alınmasını talep ettiğini, dava konusu olan makalenin yayınının Prof.

Dr. ...'ın talebi doğrultusunda çeşitli incelemelerden geçirilerek yapıldığını, bu doğrultuda Dergi Yayın Yönetmenliğinin hiç bir kusuru olmadığını, diğer taraftan tazmini istenilen zararın ne suretle gerçekleştiğinin ve uğranıldığı iddia edilen zararın ne miktarda olduğunun da kanunu deliller ile ispatı gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Asıl davada davalı ... cevap dilekçesinde; davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, aksi taktirde davanın esastan reddine karar verilmesini, ayrıca mahkeme masrafları ile vekâlet ücretlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.

4.Birleşen davada davalı ... 26.10.2021 tarihli dilekçesi ile; sulh sözleşmesi ibraz ederek sözleşme içeriğinde, Dr. ... tarafından yazılan "Edirne İli Merkezindeki Lise Öğrencilerinde Obsesif-Kompulsif Bozukluğun Epidemiyolojisi" başlıklı Tıpta Uzmanlık Tezine Prof. Dr. ...'ün yaptığı bilimsel katkı dikkate alınarak, Düşünen Adam Dergisinde yayımlanacak makalede Prof. Dr. ... adının yer alması konusunda tarafların anlaştıkları ve birbirlerinden yargılama gideri ve avukatlık ücreti yönünden herhangi bir talepleri bulunmadığı bildirilmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden.

5846 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi hükmüne göre eser sahibinin izni olmadıkça eserde veya eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamayacağı, Düşünen Adam Dergisinde davaya konu eserin eser sahibi olarak davacı isminin yanında davalı ... ve birleşen dosya davalısı ... isimlerinin geçmesinin davacının eser sahibi olarak sahip olduğu manevi haklardan "eserde değişiklik yapılmasını men" hakkı kapsamında bulunduğunu, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davacının eser sahipliğinden kaynaklı manevi haklarının ihlali dolayısıyla oluşan tecavüzün ref'i için değişikliğin ilan yolu ile düzeltilmesi gerektiği,

tecavüz dolayısıyla oluşan manevi zararın tazmini yönünden, ihlal edilen hakkın boyutu, ihlalin ve kusurun derecesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, davacıya ait eserin davacı eser sahibinin isminin yanı sıra davalıların isimleri de eser sahibi olarak yer alacak şekilde yayınlandığından, davacı yanın dosyaya somut delillerle yansıtabildiği bir maddi zararının bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen dava yönünden ise; sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içindedavacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 07.06.2023 tarih, 2022/4313 E. ve 2023/3548 K. sayılı kararıyla, davalı dergi adına T.C.

Sağlık Bakanlığı vekilinin tüm, davacı vekilinin vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, birleşen dava kapsamında davacı vekili ile davalı asil arasında düzenlenen 22.10.2021 tarihli sulh sözleşmesinde tarafların, davacı Dr. ... tarafından yazılan davaya konu "Edirne İli Merkezindeki Lise Öğrencilerinde Obsesif-Kompulsif Bozukluğun Epidemiyolojisi" başlıklı Tıpta Uzmanlık Tezine, davalı ...'ün yaptığı bilimsel katkı dikkate alınarak, Düşünen Adam Dergisinde yayımlanacak makalede Prof.

Dr. ... adının yer alması konusunda anlaştıkları ve bu hususu mahkemeye bildirdikleri, bu nedenle tecavüzün tespitine ilişkin hükümde birleşen davada davalı ...'ün adının yer almasının bozmayı gerektirdiği,

ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiş ve mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "...... ... ekleme isimleri ile..." ibaresinin çıkartılarak yerine ".......... ekleme ismi ile...." ibaresinin yazılması suretiyle düzeltilerek onanmıştır.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili; davalı ...'ın sanki eser sahibiymiş gibi akademik kurallara aykırı şekilde adının makalede ilk sırada yer almasının eserden kaynaklanan haklara tecavüz teşkil ettiğini, manevi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen miktar kadar vekalet ücretine hükmedilmesinin de haksızlık olduğunu, aynı durumun maddi tazminat için de geçerli olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bu gerekçe ile bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 5846 sayılı Kanun hükümleri uyarınca eser niteliğindeki uzmanlık tezine vaki tecavüzün önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri. 5846 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve davacı vekilinin dava dilekçesinde müvekkilinin tezin kendisi ve tez danışmanı olan davalı ... adı ile yayınlanmasını istediğini belirtmiş olmasına, dava dilekçesinin sonuç kısmında ise makaleye müvekkilinin iradesi dışında isimleri eklenen davalı isimlerinin makaleden çıkarılmasının talep edilmiş olmasına göre davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 328,85 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Kanun ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun’un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 2.505,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,