Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4441 K.2025/4357

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... Yay. Kağ. Rek.Mat. Pro. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.06.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı ... Yayıncılık Kağıtcılık Reklamcılık Matbaacılık Promosyon San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin daha önceden ticari ilişkisi içerisinde olduğu davalı İlkim firmasının müvekkilinin ihtiyacı olan kağıdı daha önce iş yaptığı diğer davalı ... firmasından alabileceğini belirterek taraflar arasında irtibat sağladığını, müvekkilinin ... firmasına kağıt almaya gittiğini, bu firmanın ise daha önce aralarında ticari ilişki olmadığından diğer davalı İlkim firmasının kefaleti ile sipariş alabileceklerini söylediğini, kefalet için müvekkiline ait çeklerin firmasının ciranta gözükeceği şekilde düzenlenmesinin istenmesi üzerine davalı İlkim firması tarafından bunun kabul edildiğini,

ancak çeklerin muhasebeleştirilebilmesi için malın stoklara girmesi ve çıkmasının temini için davalı ... firması ile aralarında bir sözleşme yapılmasının istendiğini, bunun üzerine davalı ... firması ve İlkim firmasının kendi arasında, davalı İlkim firması ile de müvekkili arasında aynı miktar ve nitelikte mal, aynı bedel ile aynı koşullarda sözleşmeler imzalandığını, yani alım-satım ilişkisinin esasen müvekkili ile davalı ... firması arasında olduğunu, sözleşmenin ödeme şeklinde ...ait .. .. cirolu ..

Bankasına ait 30.03.2019 vadeli, 400.000,00 TL, 30.04.2019 vadeli, 400.000,00 TL ve 30.05.2019 vadeli, 400.000,00 TL'lik 3 adet çekin gelecek 300 ton kağıt karşılığı için teslim edildiğinin belirtildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince çekleri teslim ettiğini, ancak çeklerin verilme nedeni olan kağıtların teslim edilmediğini, çeklere karşılıksızdır işlemi yapıldığını, müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını ileri sürerek icra dosyasına konu çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Yay. Kağ. Rek. Mat. Pro. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin davacının bahsettiği iki sözleşme ile bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin diğer davalı ile 3 yıldır devam eden ticari ilişkisi varsa da davacı ile ne doğrudan ne de dolaylı bir ticari ilişkisi olmadığını, müvekkilinin çeklerin hamili ve iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, bedelsizlik iddiası kişisel defi olduğundan ve sadece temel borç ilişkisinin karşı tarafına yöneltilebileceğinden çekleri iyiniyetli olarak iktisap eden ve üçüncü kişi olan müvekkili yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2.Diğer davalı yargılamaya katılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlık konusu çeklerin ... Ltd. Şti. tarafından .. .. Ltd. Şti. lehine düzenlendiği ve daha sonra diğer davalı ... Yayıncılık.. Ltd. Şti. lehine ciro edildiği, taraflar arasındaki sözleşmeler bakımından .....Ltd.

Şti.'nin istinabe ile isticvabı talep edilmişse de duruşmaya katılmadığından 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun (HMK) 211. maddesi hükmü uyarınca sözleşmeleri ikrar ettiği, davalı .....Ltd. Şti. ile davalı ... Yayıncılık.. Ltd.

Şti arasında imzalandığı belirtilen ve ibraz edilen sözleşmeler incelendiğinde sözleşmelerde teslim şekli ve zamanı ile ödeme şekli konusunda farklılıklar bulunduğu, bir sözleşmede ödemenin Mart, Nisan, Mayıs 2019 vadeli 400.000,00'er TL'lik çeklerle yapılacağı belirtilmiş iken aynı taraflar arasındaki diğer sözleşmede ödemenin nakit euro olacak yapılacağının kararlaştırıldığı, yine davacı ve davalı .....Ltd.

Şti. arasında sözleşme imzalandığı ve bu sözleşmenin çekle ödeme hükümleri içeren davalılar arasındaki sözleşmeye benzer hükümler içerdiği, davalı ... Yayıncılık.. Ltd. Şti sözleşmelerdeki imzaları inkar etmiş olup davalı .....Ltd. Şti. ile davalı ... Yayıncılık.. Ltd. Şti. arasında imzalandığı belirtilen sözleşmelerde yapılan imza incelemesinde davalı .....Ltd. Şti. ile davalı ... Yayıncılık.. Ltd.

Şti. arasında imzalanan ödemenin nakden olacağı yönünde hüküm içeren sözleşmelerdeki imzanın davalı ... Yayıncılık.. Ltd. Şti yetkilisi adına olduğu ancak yine belirtilen taraflar arasında imzalanan ve ödemenin çekle yapılacağına ilişkin hükümler içeren sözleşmenin ... Yayıncılık.. Ltd.

Şti. yetkilisi el ürünü olmadığının tespit edilmesi karşısında davalılar arasında yapılan ve ödemenin nakit euro olarak ödeneceğine ilişkin hükümler içeren sözleşmenin geçerli olduğu, ödemenin çekler ile yapılacağına ilişkin sözleşmenin davalılar arasında geçerli bir sözleşme olmadığı, davacı ile davalı ... Ltd.

Şti. arasında yapılacak ödemenin çek ile yapılacağının taraflar arasındaki sözleşmeden sabit olduğu, yine sözleşmedeki çek bilgileri ile davaya konu çek bilgilerinin örtüştüğü gözetildiğinde artık peşin ödeme karinesinin aksinin ispatlandığı ve çeklerin avans olarak verildiğinin kabulü gerektiği, sözleşmeye konu malların teslim edildiğinin ispatlanamaması sebebi ile davalı .....Ltd. Şti. aleyhine davacının iddiasının sabit olduğu, davacı ile davalı ... Yayıncılık.. Ltd.

Şti. arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisi mevcut olmasa da davalılar arasında bir sözleşmesel ilişkisi bulunduğu, davacının ileri sürdüğü defi şahsi bir defi olmakla birlikte taraflar arasındaki sözleşmelerin ödeme şekli dışındaki kısımlarının paralel hükümler içerdiği; çeklerdeki keşideci, lehtar, ciro ilişkisi ve sözleşmelerin genel olarak davacının iddiasını desteklediği yine tanık anlatımlarının da iddiaları doğruladığı, sözleşmelerdeki mal miktarı ve bedelin yine davacının anlatımını desteklediği gözetildiğinde davalı ...

Yayıncılık Ltd. Şti.'nin de kötü niyetli iktisabının kabulünün gerektiği, şahsi def'inin belirtilen davalıya karşı da ileri sürülebileceği gerekçelsiyle her iki davalı açısından davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı ... Yay. Kağ. Rek. Mat. Pro. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı ... Yay. Kağ. Rek. Mat. Pro. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.