Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4492 K.2025/3082

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2001 yılında "Tövbeler Olsun" adlı müzik eserini yazıp besteleyip, 2011 yılında Müzik Eserleri Sahipleri Meslek Birliği'ne (MESAM) bildirdiğini, davalının, müvekkilinin eserinin umuma arzından sonra 2012 yılında yazip MESAM'a bildirdiği "Hayatı Tesbih Yapmışım" adlı eserin müvekkilinin bestesinin kullanılarak ve intihal edilerek yazıldığının MESAM Teknik Bilim Kurulu Raporu ile de sabit olduğunu, davalının intihal eyleminin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında müvekkilinin mali ve manevi haklarının ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek,

"Hayatı Tesbih Yapmışım" adlı eserin müvekkilinin "Tövbeler Olsun" adlı eserinden intihalle yazıldığının/türetildiğinin tespitine, Hayatı Tesbih Yapmışım adlı eserin bestesinin müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının intihal olduğunu idda ettiği tınıların halk müziğinin anonimleşmiş ezgileri olduğunu, davacının eserinden eski tarihli benzer ezgileri içeren eserlerin olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı eserinden önce aleniyet kazanın ... formlarının da karşılaştırmalı olarak incelendiği 10.02.2022 ve 28.04.2022 tarihli kök ve ek raporlara göre, "Hayatı Tespih Yapmışım' isimli eserin anonim bir ... olmadığı, benzer şekilde, “Tövbeler olsun' ile dava dışı 'Değmezmiş sana', 'Gün Olur Hesap Döner', “Elinden Geleni' isimli eserlerin de anonim ... niteliğinde olmadığı, müzik piyasasında arabesk/fantezi diye isimlendirilen kategoriye dâhil edilebilecek eserlerden olduğu,

Tövbeler Olsun ve “Hayatı Tespih Yapmışım' isimli eserlerin yapısal olarak farklı oldukları, 'Tövbeler Olsun'un diğerine göre daha hızlı olup introsu, ara nağmesi ve nakaratının farklı olduğu, düzenlemesinin flamenko tarzına benzetildiği, buna karşılık “Hayatı Tespih Yapmışım ” isimli eserin “Tövbeler Olsun” isimli esere göre daha ağır bir tempoda, tek bir müzik teması üzerine inşa edildiği, düzenlemesi ile Ankara oyun havasına büründürüldüğü,

ara nağme, şan giriş kısmı ve nakaratının, aynı müzik cümlesinin farklı yorumlarından oluştuğu, “Tövbeler Olsun' isimli eserin şan girişinde yer alan 4 ölçülük kısım ile 'Hayatı Tespih Yapmışım ' isimli eserin ana temasının başlangıç kısmı ile çok büyük oranda benzeşse de, bu 4 ölçülük kısmın, tam bir müzik cümlesi oluşturmadığı, ve sonrasındaki müzik ifadelerinin farklılaştığı, dava dışı 'Değmezmiş Sana', 'Gün Olur Hesap Döner”, “Elinden Geleni” isimli eserlerin, “Tövbeler Olsun” isimli ... ile benzer biçimde şan giriş kısımlarının ilk 4 ölçülerinin farklı oranlarda benzediği,

bu eserlerden “Değmezmiş Sana' isimli eserde, müzik motifi ve seyir özellikleri bakımından orta dereceli bir benzerlik mevcutken, 'Gün Olur Hesap Döner' isimli eserde ise ilk 4 ölçüde bu benzerliğin çok kuvvetli olduğu, başka bir açıdan bakıldığında 'Gün Olur Hesap Döner” ve “Hayatı Tespih Yapmışım ' isimli eserlerin çok büyük oranda aynı olduğu, bu iki eserin dışında “Elinden Geleni' isimli eserde ise dava konusu kısımda kuvvetli bir benzerliğin olmadığı,

şarkı formu veya benzeri, çok karmaşık olmayan müziklerde dava konusuna benzer motif ve müzikal ifadelerin, anonim ezgiler kategorisinde yer almasa da, arabest /fantezi tarzı müziklerde rastlanılan vazgeçilmez biçim özelliği olduğu, “Tövbeler Olsun” ve “Hayatı Tespih Yapmışım' isimli eserlerinin benzeyen kısımları arasındaki ilişkinin intihal boyutunda olmayıp piyasadaki benzerleri gibi esinlenme kapsamında kaldığı, davacının eserinin bestesinin, yeni bir müzik türü veya melodisi itibariyle daha önce hiç yapılmayan yepyeni bir müzik eseri niteliği bulunmadığı,

karşılaştırılan eserler kapsamında, davacının ... sahipliğinden kaynaklanan herhangi bir mali hak/manevi hakkına tecavüzün söz konusu olmadığı, bu bağlamda FSEK'in 21. maddesi kapsamında değerlendirilecek izinsiz işlemeden de söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut bilirkişi raporları incelendiğinde, her iki heyetçe hazırlanan bilirkişi raporunda da davalıya ait "Hayatı Tespih Yapmışım" isimli şarkının bestesi ile davacıya ait "Tövbeler Olsun" isimli şarkının bestesinin benzer oldukları, 22.02.2021 tarihli raporda her iki şarkıda sözlerin aynı anda duyulduğu kısımda benzerlik bulunduğu, bu kısımdaki benzerliğin oranının %48 olduğu tespitine yer verildiği, davalı tarafça davacının hak iddia ettiği "Tövbeler Olsun" isimli müzik eserinin daha önce piyasaya sürülmüş başka müzik eserleri ile benzer olduğunun savunulduğu,

bu eserlerin isimlerinin bildirildiği, bu konuda önceki tarihli raporlarda bir değerlendirme yapılmadığından, Mahkemece bu savunma doğrultusunda dava konusu olmayan müzik eserleri ile davacının hak iddia ettiği müzik eserinin karşılaştırılması için yeniden bilirkişi raporu alınmasının yerinde olduğu, en son alınan 10.02.2022 tarihli bilirkişi raporu ve 28.04.2022 tarihli ek rapor gibi önceden alınan 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu "Hayatı Tespih Yapmışım" isimli şarkının bestesi ile davacının hak iddia ettiği "Tövbeler Olsun" isimli şarkının bestesinin kısmen benzer olduklarının tespit edildiği,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu benzerliğin, şarkıların girişindeki 4 ölçülük kısımda olduğu, bu kısmın bestenin çok küçük bir kısmını oluşturması ve benzer kısmın ayrıca davacının kendi hususiyetini ifade etmesine yeter bir uzunlukta olmadığı, üstelik "Tövbeler Olsun" isimli şarkıdan önce piyasaya sunulduğu tespit edilen başka müzik eserleriyle benzer olması nedeniyle orijinal de olmadığının tespit edildiği,

bu nedenle konusunda uzman bilirkişiler tarafından hazırlanan 10.02.2022 tarihli kök rapor ve 28.04.2022 tarihli ek raporun kendi içinde çelişkili olmadıkları, diğer bilirkişi raporuyla da çelişki içermedikleri, bu deliller karşısında davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacıya ait eserden intihalle oluşturulduğu iddia olunan bestenin davacıya ait olduğunun tespiti talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.