Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4570 K.2025/3423

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2019/46216 sayılı ve "..." ibareli başvurusunun, davalı Şirketin "peyman" ibareli markalarına dayalı olarak yaptığı itiraz sonucu Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiğini, müvekkilinin bu karara karşı yaptığı itirazının da Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile reddedildiğini, oysa tarafların markaları arasında iltibas bulunmadığını, davacının 1940 yılından beri süt ve süt ürünleri ile peynircilik sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin "..." ibareli tescilli markalarının bulunduğunu, bu markaları nedeniyle müktesep hakkının olduğunu,

yine kurucusu olduğu Tarım ...

A.Ş. ve Doğal Tarım Ürünleri A.Ş.'nin de "..." ibareli markalarının bulunduğunu, "..." ibaresinin gerçek hak sahibi olduğunu, ayrıca redde mesnet gösterilen 99/021807, 2001/09932, 2004/06273, 2015/46518 sayılı markaların hükümsüzlüğü talebiyle İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/312 E. sayılı dosyası ile davanın açıldığını, o davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, redde mesnet 2002/23677 sayılı markanın da müddet durumda olduğundan iltibas değerlendirmesinde dikkate alınmayacağını ileri sürerek YİDK kararının iptaline, dava konusu başvurunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri müdahiller vekili cevap dilekçesinde; davacının feri müdahil şirketlerin kurucusu ve yöneticisi olduğunu, müvekkillerinin "..." ibareli markalarının bulunduğunu, anılan markaların davacı ile birlikte tanınmış hale getirildiğini, müvekkillerinin ortağı ve kurucusu olan davacıya ait dava konusu başvurunun müvekkilleri adına tescilli markaların serisi mahiyetinde bulunduğunu ileri sürerek davacı yanında feri müdahale taleplerinin ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; tarafların markaları arasında iltibas bulunduğunu, davacı yararına müktesep hak koşullarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu "..." ibareli başvuru ile 2004/06273, 2015/46518, 99/021807, 2001/09932 sayılı ve "peyman" asıl unsurlu redde mesnet markalar arasında, başvuru kapsamında yer alan tüm mal ve hizmetler yönünden iltibas koşullarının oluştuğu, ancak davacının 105263 sayılı markasını kullandığını ispatladığı 29. sınıf "Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil).” malları yönünden müktesep hakkının bulunduğu,

sayılan mallar dışında başvuru kapsamında kalan mal ve hizmetler yönünden dava konusu başvurunun redde mesnet markaların tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile YİDK kararının 29. sınıf "hayvansal kaynaklı sütler, bitkisel kaynaklı sütler, süt ürünleri (tereyağı dahil)" malları bakımından iptaline karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..." ibareli dava konusu başvuru ile redde mesnet 2004/06273, 2015/46518, 99/021807, 2001/09932 sayılı ve "peyman" ibareli markalar arasında, başvurunun tescil edilmek istendiği tüm mal ve hizmetler yönünden, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6/1 hükmü anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin olduğu,

zira taraf markalarının asli unsurunu oluşturan ibareler arasındaki tek harften kaynaklanan farklılığın yeterli ayırt ediciliği sağlamadığı gibi markalar arasında emtia benzerliği şartının da gerçekleştiği, diğer yandan davanın, marka başvurusunun reddine ilişkin YİDK kararının iptali istemine ilişkin olduğu, davacının marka başvurusunun öncelikli ve gerçek hak sahibi olduğu iddiasının bu davada değerlendirilemeyeceği, davanın YİDK karar tarihindeki mevcut şartlara göre inceleneceği, dava konusu YİDK karar tarihi itibariyle redde mesnet markalar hakkında verilmiş bir hükümsüzlük kararı da bulunmadığı,

ayrıca davacının YİDK aşamasında müktesep hak iddiasına dayanak olarak, 105263, 2017/67051, 2019/40380, 2019/46216 sayılı markalarına dayandığı, bu markalardan 2017/67051 ve 2019/46216 sayılı marka başvurularının geçersiz olması, 2019/40380 sayılı markanın dava konusu başvuru tarihinden sonra tescil edilmesi, 105263 sayılı markanın da üzere uzun süreli kullanım şartını sağlamaması nedeniyle davacı lehine müktesep hak oluşturmayacağı, iş bu davada davacının bahsi geçen markalar dışında müktesep hak iddiası bakımından başka markalara dayanmasının mümkün olmadığı,

feri müdahiller adına tescilli "..." ibareli markaların davacı yararına müktesep hak oluşturmayacağı, davacının feri müdahillerin kurucusu ve yöneticisi olmasının da varılan sonucu değiştirmeyeceği, davalıların isitinaf itirazlarının incelenmesine gelince, davacının 105263 sayılı markası "..." ibareli olup, 31.12.1998 tarihinde "Hazır yemek, hazır çorba, donmuş yemek, konserve, sandoviç,tost, reçel, marmelat, sucuk, salam, kavurma, bal, peynir, kaşar peyniri, beyaz peynir, tulum peyniri, eritme peyniri, füme peynir, mağlıç peyniri, dil peyniri, süt, yoğun süt, yoğurt, ayran, meşrubat, tereyağı, zeytin, zeytinyağı, sabun, şeker, çikolata,

jiklet, pirinç, pirinç unu, fasulye, margarin, un, krema, irmik, nişasta, mercimek, nohut, makarna, kuruyemiş, şam fıstık, fıstık, çekirdek, leblebi, deterjan." malları yönünden tescil edildiği, davacının 105263 sayılı markasının asli unsuru olan "..." ibaresinin muhfaza edildiği söylenebilirse de, davacının 105263 sayılı markasını 29. sınıf "hayvansal kaynaklı sütler, bitkisel kaynaklı sütler, süt ürünleri (tereyağı dahil)" malları yönünden dava konusu başvuru tarihinden daha evvelki süreçte aktif ve ticari etki doğurur bir şekilde, bilfiil kullandığını ispatlayamadığı,

davacının 105263 sayılı markasının, uzun süreli filli kullanım şartını sağlamadığı, markanın davacı lehine müktesep hak oluşturmayacağı, davacı tarafça bu hususta sunulan delillerin markanın ciddi kullanımı ispatlar nitelikte görülmediği gerekçesiyle davacı ... feri müdahiller vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş, karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali ve başvurunun tescili işlemlerine devam edilmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Yukarıda yapılan özetten anlaşılacağı üzere davacı şirketin 2019/46216 ibareli marka başvurusuna, davalı şirketin 99/021807, 2001/09932, 2004/06273, 2015/46518 sayılı markalarını mesnet göstererek yaptığı itiraz üzerine davacının başvurusu, dava konusu YİDK kararıyla nihai olarak reddedilmiştir.

Davacı vekili, davalı şirkete ait itiraza mesnet markalar hakkında müvekkili tarafından İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/312 E. sayısında kayıtlı hükümsüzlük davası açıldığını belirterek anılan dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep etmesine rağmen YİDK kararının iptali talebiyle açılan işbu davanın YİDK karar tarihindeki hukuki durum esas alınarak değerlendirileceği gerekçesiyle davacı vekilinin bekletici mesele yapılma talebi İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince uygun görülmemiştir.

Dosya kapsamı ve UYAP'ta yapılan incelemede davacı tarafından davalı şirket aleyhine İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/312 E. sayılı dosyası ile 23.09.2020 tarihinde itiraza mesnet markaların hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemiyle dava açıldığı, anılan Mahkemenin yetkisizlik kararı verdiği, davacı vekilinin temyiz dilekçesine göre İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/55 E. sayılı dosyası ile yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.

6769 sayılı Kanun'un 25. maddesinde markanın hükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi düzenlemiş, anılan Kanun'un 27. maddesinin birinci fıkrasında ise 25. madde gereğince markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde bu kararın marka başvuru tarihinden itibaren etkili olacağı, markaya bu Kanunla sağlanan korumanın hiç doğmamış sayılacağı hükmü düzenlenmiştir.

YİDK kararının iptali talebiyle açılan davalarda Mahkemece, YİDK karar tarihindeki hukuki durum esas alınarak değerlendirme yapılacak ise de 6769 sayılı Kanun'un 27. maddesi hükmü uyarınca itiraza dayanak yapılan markanın hükümsüz kılınması hâlinde bu hükümsüzlük kararının, YİDK kararının iptali davasını da etkileyeceği açıktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.03.2021 tarihli 2017/11-72 E., 2021/245 K. sayılı, Dairemizin 18.09.2024 tarihli 2023/4402 E., 2024/6540 K. sayılı emsal ilamları).

Bu durumda Mahkemece, itiraza mesnet 99/021807, 2001/09932, 2004/06273, 2015/46518 sayılı markaların hükümsüzlüğü istemiyle açılan İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/55 E. sayılı dava dosyasının sonucu beklenip neticesine göre karar verilmek gerekirken davacı vekilinin bekletici mesele yapılma talebi nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.