Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5008 K.2025/4569

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.06.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup hazır bulunan davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ...

A.Ş. arasında genel kredi sözleşmesi imzalanarak kredi kullandırıldığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine hesabın kat edilerek borçlulara hesap kat ihtarı ve hesap özeti gönderilmesine rağmen borcun ödenmediğini, kredi borcunun ödenmesi amacıyla borçluların keşide ettikleri 10.12.2015 ödeme tarihli 2.750.000,00 USD bedelli ve 10.12.2015 ödeme tarihli 2.000.000,00 USD bedelli senetlerin ödenmemesi nedeniyle davalı borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı alınarak takip başlatıldığını, borçlu açısından takibin kesinleştiğini, borçlunun adreslerinde yapılan haciz işlemlerinde haczi kabil malın bulunamadığını, borçlu ...

A.Ş. ile davalı ... Ltd. Şti. şirketi arasıda fiili ve organik bağ bulunduğunu, borçluların mal kaçırmak için muvazaalı ve nami müstear kullanarak kanuna karşı hile yaparak faaliyetlerini bu şirket üzerinden devam ettirdiklerini ileri sürerek davalı ... Ltd. Şti.'nin tüm malvarlığının davalı ... A.Ş.'ye aidiyetinin tespitine, davalı ... Ltd.

Şti.'nin menkulleri ve tespit edilecek diğer malvarlığı üzerinde cebri icra yapılabilme yetkisinin verilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kredi borçlarından dolayı şimdilik 100.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ve Sait Yoğutçu vekili cevap dilekçesinde; davalı ... A.Ş.'nin iflasına karar verildiğini, iflas dosyasının açıldığını, davaya dayanak icra takibinde iflas nedeni ile takibin durdurulmasına karar verildiğini, davacı tarafından iflas dosyasına başvuruda bulunularak alacak kaydı yaptırıldığını, aynı dosya üzerinden ihtiyati haciz kararı verildiğini, davacı ile davalı ...

A.Ş. arasında kredi ilişkisi bulunduğunu, alacağın dayanağı olan senetlerin kredinin teminatı olması amacıyla düzenlendiğini, davacının kredi sözleşmeleri ve protokole aykırı olarak vadesinden önce icrai işlemlere başladığını, alacağın muaccel olmadığını, davacı tarafından kredi sözleşmelerine istinaden şirket aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, protokol kapsamında muaccel olmayan alacaklar için icra takibi başlatmış olması nedeniyle takibinin iptaline karar verildiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında hiçbir bağlantı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... A.Ş. arasında genel kredi ilişkisi bulunduğu, davaya konu edilen İzmir 17. İcra Müdürlüğünün 2016/4447 E. sayılı takip dosyasında alacak sebebi olan senetlerin taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin teminatı olarak düzenlendiği, davalı ...

A.Ş. ile davacı arasında 15.01.2016 tarihinde kredilerin vadelendirilmesi protokolü imzalandığı, protokol ile kredi sözleşmelerindeki borçların vadelendirildiği, 15.01.2016 tarihinden itibaren 1 yıl ertelemeli olarak ödeme planında gösterilen tarih ve tutarlarda ödeneceğinin belirtildiği, davalı ...

A.Ş.'nin ilk ödeme tarihinin 15.01.2017 tarihi olduğu, davaya konu icra takibinin 18.03.2016 tarihli olduğu, kredi borcunun muaccel olmadığı bir tarihte kredi borcuna teminat olarak düzenlenmiş olan senetler ile icra takibi başlatıldığı, muacceliyet şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle erken açılan davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takibe konu kambiyo senetlerinin genel kredi sözleşmelerine konu borcun teminatı olarak düzenlendiğinin davacı tarafından kabul edildiği, kat ihtarına konu borca ilişkin taraflar arasında düzenlenen imzası inkar edilmeyen kredilerin yeniden vadelendirilmesi protokolü ile kredi sözleşmelerindeki borçların vadelendirilerek 15.01.2016 tarihinden itibaren 1 yıl ertelemeli olarak ödeme planında gösterilen tarih ve tutarlarda ödeneceğin kararlaştırıldığı, ilk ödeme tarihinin 15.01.2017 tarihi olarak belirlendiği, davaya konu takip tarihinin 26.04.2016 olduğu,

protokolde belirtilen vade tarihinden önce takip yapıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvusurunun esastan reddine miktar itibarıyla kesin olmak üzere karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

2.Bölge Adliye Mahkemesinin 26.06.2024 tarihli ek kararı ile davanın İzmir 17. İcra Müdürlüğü'nün 2016/4447 E. sayılı takip dosyasında 100.000,00 TL yönünden kısmi olarak açıldığı, yargılama sırasında ıslah veya değer artırımı yapılmadığı, miktar itibarıyla kesin olarak verilen karara 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 346/1 ve 346/2 hükümleri yollamasıyla aynı Kanun'un 344. maddesi uyarınca temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, ek karar da davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine başvurunun esastan reddine dair verilen kararın miktar itibarıyla kesin olduğu gerekçesiyle 26.06.2024 tarihli ek karar ile davacı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de davacı taraf dava dilekçesinde yukarıda yapılan özetten anlaşılacağı üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup dava dilekçesinde ayrıntısı açıklanan toplam alacağın temyiz kesinlik sınırının çok üzerinde olması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesinin 26.06.2024 tarihli ek kararının bozularak kaldırılıp davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmesi gerekmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince, davacı ile davalı ... A.Ş. arasında kredilerin vadelendirilmesine yönelik olarak imzalanan 15.01.2016 tarihli protokolde davalı ... A.Ş.'nin ilk ödeme tarihinin 15.01.2017 olduğu, icra takip tarihi 26.04.2016 olup protokolde belirtilen vade tarihinden önce takip yapıldığı, kredi borcunun muaccel olmadığı kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak 15.01.2016 tarihli protokolün I. maddesinde taahhüde konu borcun miktarının tespiti ve ödenmesi düzenlemiş, "II-Taahhüde Uyulmamlasının Hukuki Sonuçları" başlıklı maddesinde, "...1-Bu itfa planının alacaklı bankaca uygun bulunmasının hiçbir şekilde tecdit veya borcun bir kısmının ibra edilmesi anlamına gelmediğini, borca ait fer'i hakların ve teminatların devam ettiğini, bu itfa planının daha önce akdedilmiş olan Genel Kredi Sözleşmelerini değiştirmediğini/ortadan kaldırmadığını/işbu taahhüdümüzün ve eki ödeme planının Genel Kredi Sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul ve beyan ederiz.

2- İşbu taahhüdümüzün herhangi bir maddesini ihlal etmemiz ve/veya taahhüt ekinde yer alan ödeme planına uygun ödeme yapmamamız halinde, bu ödeme planı ile sağlanmış olan tüm ayrıcalık ve avantajların geriye dönük olarak ortadan kalkacağını, (yapılmış tahsilat,

alınmış ipotek ve diğer teminatlara halel gelmemek iade vb.söz konusu olmaksızın) Bankanın yukarıda ikrar ettiğimiz 10.12.2015 tarihli ihtara konu 10.699.498,67 TL (10.12.2015 tarihinde yapılandırma gerçekleşmemiş olduğu için o günkü Bankamız döviz kurları üzerinden hesaptanan risk topları olan 21.066.012,94 TL tutarlı ihtarname gönderilmiştir) borcumuza Bankaca belirlenecek oranda temerrüt faizi uygulanarak bulunacak borç miktarının tahsili için bankanın yasal yollara başvurma hakkı bulunduğunu kabul ve beyan ederiz..." hükmüne yer verilmiştir.

Görüleceği üzere protokol hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde borç, ödeme planına bağlanmıştır. Borcun ödenmemesi halinde borçluya tanınan atıfetten vazgeçileceği düzenlenmiştir.

Somut dava niteliği itibarıyla itirazın iptali davası olmayıp alacak davası olarak açılmıştır. Davacı tarafça, söz konusu geri ödeme planına göre dahi hiç ödeme yapılmadığı iddia edilmiş olmasına göre bu durumda Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde işin esasının araştırılıp değerlendirilmesi gerekirken muacceliyet gerçekleşmeden dava açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

3.Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.