Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5255 K.2025/4430

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, 32-00 Lokarno sınıfında tescilli Gıda Ambalajı ...” adlı ürünün sahibi olduğunu, 16.07.2014 tarihinden itibaren bu tasarımın tescil ile koruma altında olduğunu, davalı tarafın ise müvekkilinin sahip olduğu tasarımın ayırt edilemeyecek kadar benzerlerini kullandığını, tasarımı taklit ettiğini, bu şekilde tescilli tasarıma tecavüz edip üretip satışa sunduğunu, davalının bu eylemlerinin 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu'nun 58. ve 59. maddeleri uyarınca müvekkillerinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu,

davalı eylemlerinin, tüketicinin önceden kullanmış olduğu kalitede bir mala ulaşamaması nedeni ile müvekkillerine zarar verdiğini ve tüketicilerin kandırılmasına sebebiyet verdiğini, bu eylemlerin aynı zamanda kamu güvenliği ihlaline de sebebiyet verdiğini, davalı eylemlerinin, müvekkillerinin tasarımlarının itibarını zedelediğini, bu zararın tazmin edilmesi gerektiğini, davalının haksız çıkar sağladığını, hukuka aykırı eylemleri sebebi ile müvekkillerinin uğradığı maddi ve manevi zararın giderilmesi gerektiğini, ileri sürerek tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesine ve durdurulmasına,

haksız rekabetin ve tasarım hakkına tecavüzün tespitine, menine, ref'ine fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla. 1.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL itibar ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının davaya konu 2014/... tescil nolu gıda ambalajı ... başlıklı tasarımı kendi adına tescil ettirdiğini, davalıya ait tasarımın yeni olmadığını, davalı yanın kötüniyetle hareket ederek yenilik vasfı taşımayan, sektörde uzun yıllardır varlığı tartışmasız olan ve hemen hemen tüm sektör firmalarının üretip satışa arz ettiği bir ürünü Türkiye'deki endüstriyel tasarım verilebilirlik şartlarındaki eksikliklerden faydalanarak kendi adına tescil ettirdiğini, davalının tescil tarihinden önce söz konusu tasarımın piyasada farklı firmalarca kullanıldığını,

bu sebeple tasarımın yenilik vasfına haiz olmadığını, dava konusu tasarıma ilişkin kamuya sunulup sunulmadığı, yenilik vasfına haiz olup olmadığının tespit edilmesi açısından Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/58 D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, alınan raporda tasarımın yenilik vasfı taşımadığının tespit edildiğini belirterek dava konusu 2014/... tescil nolu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2018/54 E. sayılı dosyası ile maddi, manevi ve itibar tazminatı talepli dava açıldığını belirterek, asıl davanın reddine ve İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2018/54 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... markasının gerçek hak sahibinin dava dışı ...' olduğu, davalı ...

Şirketi ile dava dışı ... arasındaki marka lisans sözleşmesinin dosyamıza sunulduğu, marka adının ... olduğu, kullanım hakkının davalı ... şirketine 15 yıl süre ile bedelsiz olarak verildiği ve 13.6.2017 tarihinde taraflarca marka lisans sözleşmesi imzalandığı, ...firmasının üzerinde ... ibaresi yazan gıda ambalaj desenini ise tasarım olarak tescil ettirmek için 2014 yılında başvuruda bulunduğu, 2013/... nolu ... markası için ise 16.10.2014 tarihinde marka başvurusunda bulunduğu,

... firmasının tasarım tesciline rağmen (tasarım tescil belgesi içinde ... yazdığı halde ürünü piyasada ... olarak kullandığı) piyasadaki kullanımının tasarım tescilinden farklı olarak kullandığı, davalının ise davacının gerek ticaret unvanını ile çağrışım yapacak şekilde gerekse lisans ile kullanım hakkı kazandığı marka (...) ile çağrışım yapacak şekilde, kendi satışa sunduğu ürünler üzerinde raporda da görselleri yer aldığı üzere ... ve ...ibarelerini kullandığı, öte yandan gıda ambalajının sunumunda en, boy,oran, askı,sap,baskı grafik kompozisyonun benzer olarak kullanıldığı,

dolayısıyla davalı eyleminin haksiz rekabete neden olacağı, bilirkişi raporunda yer verilen tazminat hesabının uygun olduğu gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,

tasarıma tecavüzün tespiti,durdurulması ve önlenmesi yönündeki istemin reddine, davalı eyleminin haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle davalının elde ettiği kazanca göre talep edilen tazminat yönünden 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, manevi tazminat isteminde fazlaya dair istemin reddine, itibar tazminatı talebinin reddine, el konulan bir ürün olmadığı için imha isteminin reddine, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin ilanına, masrafın davalıdan tahsiline;

birleşen davada ise davalı adına tescilli 2014/... nolu ETB'nin hükümsüzlüğüne (1.1. gıda ambalaj ... ibareli tasarım) karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafa ait 16/07/2014 başvuru tarihli 2014/... tescil numaralı tasarımın web sitesinde yer alan 2012 tarihli ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, benzer olarak algılandıkları tespit edildiğinden, mahkemece birleşen dava yönünden tasarımın hükümsüzlüğüne dair verilen karar dosya kapsamına uygun olduğu, davacı tasarım tescilinin hükümsüz kılındığı,

davalının ürünlerinin ticari sunumu ile davacının ürünlerinin ticari sunumunun benzer olsa dahi ürün üzerinde kullanılan markanın farklı olduğu, bu nedenle davalının ürün ambalajı üzerinde kullandığı marka ve logo ile ayırt edicilik kattığı, tüketici nezdinde ürünlerin karıştırılma ihtimali bulunmadığı, haksız rekabet koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, mahkemece davanın reddi gerekir iken anılan gerekçe ile davanın kabulüne dair verilen kararın yerinde olmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulmasına asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, davalı ... Gıda İnşaat Tekstil Turizm Akaryakıt İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına tescilli 2014/... nolu ETB'nin hükümsüzlüğüne (1.1. gıda ambalaj ... ibareli tasarım) karar verilmiş, hüküm, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesi, durdurulması ve maddi, manevi ve itibar tazminatı istemine, birleşen dava ise davalı adına tescilli 2014/... nolu gıda ambalaj ... tasarımının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.