Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/535 K.2024/8631

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde,müvekkili davacı ile dava dışı ... arasında ... Tesisleri'nin işletilmesine dair bir kira sözleşmesi bulunduğunu ve sözleşme dönemi içinde kiracılık sıfatının davacının oluru ile dava dışı ...'a devredildiğini, sözleşmenin inikadı sırasında ve sözleşme şartnamesi uyarınca ...

Samsun Buğdaypazarı Şubesine ait 7000252448 ve 7000252449 numaralı teminat mektuplarının davacıya teslim edildiğini, kira bedellerinin ödenmemesi ve akabinde kiralananın tahliye edilmesi üzerine teminat mektuplarının nakde çevrilmesi için davalı bankaya müracaat edildiğini ancak bankanın 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunu ödemediğini, oysa davacının vadesi geçmiş 2.000.000,00 TL kira alacağı bulunduğunu beyanla, teminat mektubu tutarı 500.000,00 TL'nin davalıya ilk müracaat tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı banka tarafından dava dışı ... lehine, bu kişi ile davacı arasındaki ...

Tesisleri Kiralama İhalesi sözleşmesi kapsamında, teminat olarak 7000252448 numaralı 300.000,00 TL bedelli teminat mektubu ve ek teminat olarak 7000252449 numaralı 500.000,00 TL bedelli teminat mektubu keşide edildiğini, 448 numaralı 300.000,00 TL bedelli teminat mektubunun kesin teminat ve 449 numaralı 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun ise ek teminat olarak alındığını,

davacının teminat mektuplarını ibraz edip tazmin talebinde bulunduğu esnada tazmin talebinin sözleşmenin feshi ve 3 aylık kiranın üst üste ödenmemesi sebebine dayandırıldığını ve buna göre tazmin talebinin 448 numaralı 300.000,00 TL bedelli teminat mektubunun kapsamında olduğunu, oysa davaya konu 449 numaralı 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun tesiste meydana gelecek muhtemel zarar ve ziyanlar ile kiracının tesisi işletmesinden kaynaklanan davacı ... başkanlığının sorumlu tutulacağı maddi ve manevi sorumluluklarını kapsadığını,

bu düşünceyle sadece 448 numaralı 300.000,00 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrildiğini ve davaya konu 449 numaralı 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun tazmin edilemeyeceğinin açıkça davacıya bildirildiğini, muhatabın, teminat mektubunu bankaya iade etmesinin bankanın yükümlülüğünün sona erdiği anlamına geldiğini ve böyle bir durumda teminat mektubunun hükümsüz hale geleceğini, davacının davalı bankaya yönelik tazmin talebinin kira bedellerinin ödenmemesi sebebine hasredildiğini, ek teminat kapsamından yani tesiste meydana gelen zarar ve ziyandan,

kiracının tesisi işletmesinden kaynaklanan davacı ... başkanlığının sorumlu tutulduğu maddi ve manevi sorumluluğa dayalı bir durumdan söz edilmediğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, muhatap konumundaki davacının, tazmin talebinde bulunurken, lehtar konumundaki kiracının, teminat mektubu ile garanti edilen hangi yükümlülüğünü yerine getirmediğini mutlaka belirtmesi gerektiği, davacı, tazmin talebini, kira bedellerinin ödenmemesi sebebine hasrettiği, tesiste meydana gelmiş zarar ve ziyanlar ile kiracının tesisi işletmesinden kaynaklanan davacının sorumlu tutulacağı maddi ve manevi sorumluluklardan söz etmediği, lehtarın bu yöndeki yükümlülüklerini ihlal ettiği yönünde bir bildirimde bulunmadığı,

davalı bankanın, 449 numaralı 500.000,00 TL bedelli teminat mektubu yönünden, şartnamenin 6.3. maddesindeki hususları içermeyen tazmin talebini kabul etmesine olanak bulunmadığı, aksi halde, bankanın, lehtar ile aralarındaki bankacılık sözleşme ilişkisi kapsamında sorumluluğu doğacağı, ayrıca muhatabın, teminat mektubunu bankaya iade etmesi, bankanın yükümlülüğünün sona erdiğine karinedir ve aksinin muhatap tarafından ispatı gerektiği, somut olayda;

davacı, teminat mektuplarını herhangi bir çekince ileri sürmeden bankaya teslim ettiği, bankanın 08.10.2018 tarihli ret içerikli yazısına, ancak bir yıldan fazla süre sonra 11.11.2019 tarihinde yeniden tazmin talebinde bulunarak cevap verdiği, bu halde, bankanın sorumluluğunun 449 numaralı 500.000,00 TL bedelli teminat mektubu yönünden sona erdiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle teminat mektubu tazmini talebinde muhatabın mutlaka lehtarın teminat mektubuyla garanti edilen yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirtmesinin gerekmesine, davacı tarafından tazmin talebinde uyuşmazlık konusu teminat mektubunun dayanağı olan tesiste meydana gelmiş zarar ve ziyanlar ile kiracının tesisi işletmesinden kaynaklanan davacının sorumlu tutulacağı maddi ve manevi sorumluluklardan bahsedilmemiş olmasına göre;

kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, teminat mektubunun nakde çevrilmesi ile davacıya ödenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.