Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5501 K.2025/4401

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Şirket Temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı temsilcisi dava dilekçesinde; şirket olarak davalı banka üzerinden 2011 yılından itibaren çeşitli krediler kullandığını, bunun üzerine banka lehine bazı iş yerlerine ipotek tesis edildiğini, davalı bankanın hiçbir uyarı ve bilgi vermeden borçlu cari hesap (BCH) hesabını kilitlediğini, dayanak olarak da "teminat olarak verilen iş yerlerinde gayrimenkul değerlemesini yaptırdıklarını ve eksper raporundaki değerin 2.000.000,00 TL çıktığı" iddiasında bulunduklarını, akabinde devlet tarafından kendilerine sağlanan Kredi Garanti Fonu kredisini, izinleri olmadan BCH kredi borcuna mahsup ettiklerini,

bunun üzerine tüm kredi risklerinin kapatıldığından ipoteklerin kaldırılması talebinde bulunduklarını, ancak tüm taleplerine rağmen davalının ipotekleri fek etmediğini, taraflarının davalı banka yüzünden finansmana ulaşamadıklarından ürün alımında sıkıntılar yaşadıklarını, gümrük vergisini ödeyemedikleri için ürünlerinin yıllarca antrepolarda kaldığını, yurtdışı tedarikçileriyle ilişkilerinin bozulduğunu, yurt içindeki satıcılara ürün tedarikinde sıkıntılar yaşadıklarını, marka değerleri ve itibarlarının ciddi derecede sarsıldığını, davalı bankanın, Rekabet Kurulu tarafından kartel oluşturduğunun tespit edildiğini,

bu kapsamda davalı banka tarafından, 2011 yılında kullandıkları taksitli ticari krediden ötürü kendilerine kartel faizi uygulanması sebebiyle zarara uğradıklarını, ayrıca davalı bankanın mevzuata aykırı olarak periyodik masraf olarak aldığı 13.600,00 TL masrafın taraflarına iade edilmesi için davalı bankanın genel müdürlüğünün ihtar edilmesine rağmen paralarının iade edilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 100.000,00 TL tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

davalı bankanın kartel faizi uygulamak suretiyle vermiş olduğu zararın 3 katının fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'sinin kredi kullandırım tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesine, periyodik hizmet masrafı adı altında alınan 13.600,00 TL'nin alındığı tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının hür iradesi ile kendi adına kayıtlı üç adet taşınmazına iki kez ipotek tesis edildiğini, ipotek şerhi bulunan taşınmazların kıymet takdirinin birden çok kez yapıldığını ve mevcut risk durumu gereği davacı şirketin halen borcu olması nedeniyle alacaklarına teminat olarak alınan ipoteklerin kaldırılmadığını, müvekkili bankanın eylemleri ile davacının oluştuğunu iddia ettiği zararı arasında herhangi bir illiyet bağı bulunmadığını, zamanaşımı definde bulunduklarını,

müvekkili bankanın KOBİ finansmanı ile ilgili olarak yapmış olduğu hizmetlerin hizmet bedellerinin müşterilerle paylaşıldığı gibi resmi internet sitesinde de yayınlandığını, periyodik hizmet bedeli belirlenirken müşterilere verilen finansal olmayan hizmetlerin yanısıra ilgili dönem içerisinde yapılan istisnalar ve özel nitelikli diğer hizmetlerin dikkate alındığını ve uygulamada müşterilerin bütünsel olarak kendilerine verilen tüm hizmetler dikkate alınarak değerlendirildiğini,

Periyodik Hizmet Bedeli ücretinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından da onaylanan bir uygulama olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 2011 yılında imzalanan ticari taksitli iş yeri kredisi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi nedeni ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un 57. maddesinde öngörülen tazminat şartlarının davacı yönünden oluşmadığı, davacı şirket temsilcisi tarafından şirketin doğmuş ve doğacak borçlarına karşı davalı bankaca kullandırılacak kredilerin teminatını oluşturmak üzere taşınmaz üzerinde süresiz ipotek tesis edildiği,

vadesi gelmemiş kredi taksitleri bulunan davacı şirket tarafından verilen ipoteklerin fek edilmemesinin, teminatların çözülmemesinin olağan olduğu, T.C. Merkez Bankası tebliğine göre bankalarca ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere yer verilmekte olup "periyodik hizmet bedeli" ve "özel diğer nitelikli hizmet bedeli"nin söz konusu listede yer almadığı, bu hali ile davacının periyodik hizmet bedelinin iadesi isteminde haklı olduğu,

dava konusu olayda davacı şirketin ne tür bir manevi zarara uğradığı ve kişilik haklarının ne şekilde ihlal edildiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının maddi tazminat, manevi tazminat ve 10.000,00 TL kartel faizi zararı taleplerinin ayrı ayrı reddine, taleple bağlı kalınarak 13.600,00 TL periyodik hizmet masrafının kesinti tarihi olan 04.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı şirket temsilcisi ve davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı şirket temsilcisi ve davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı şirket temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı banka tarafından davacıya genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan krediler nedeniyle verilen ipoteklerin davalı tarafından fek edilmemesi sebebiyle uğranıldığı iddia olunan zararlar için maddi ve manevi tazminat, kullanılan ticari krediler sebebiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunu'un 57. maddesine aykırı davranılarak kartel faizi uygulandığı iddiasıyla uğranılan maddi zararın tazmini ile haksız olarak alındığı iddia olunan periyodik hizmet bedeli kesintisinin iadesi istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.