Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5527 K.2025/4076

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kişisel bakım ve sağlık konularında lider ve küresel bir şirket olduğunu, ülkemizde dahil olmak üzere, 80'den fazla ülkede faaliyet gösterdiğini, davacı şirketin dünya genelinde faaliyet gösterdiği ülkeleri gösterir, davacı şirkete ait www.....com isimli internet sitesinden elde edilen sayfaların sunulduğunu, müvekkili ... ülkemizde de bir hayli tanınmış hale gelmiş ..., ..., ..., ... gibi markaların sahibi olduğunu, yurt dışında mukim müvekkili şirketin ve gruplarının Türkiye'deki faaliyetleri "...Hijyen Ürünleri San. ve Tic.

A.Ş.” tarafından yürütüldüğünü, müvekkili şirkete ait ... seri markaların Türk Patent ve Marka Kurumu (“TÜRKPATENT”) nezdinde tescilli olduğunu, en eskisi 1999 yılından beri tescilli olan markalara ilişkin belgelerin de dilekçe ekinde sunulduğunu, müvekkili şirketin huzurdaki davayı açmadan evvel, davalı ... adına kayıtlı 2017/... başvuru numaralı ve 16. ile 35. sınıflarda tescilli ... markasından haberdar olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirkete ait marka tescilinden haberdar olmakla birlikte yapmış olduğu araştırmalar neticesinde, firmanın ortaklarından ...'ın “...” markasını alan adı olarak tescil ettirdiğini,

başta www tortekagitcom isimli internet sitesi olmak üzere pek çok e-ticaret internet sitesi vasıtasıyla pazarladığını ve müşterilerine satışa sunduğunun tespit edildiğini, taraflarından konunun sulhen sonuçlanması amacıyla davalılara 09.08.2019 tarihinde ... 38. Noterliği aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, ne var ki davalı vekili tarafından ...

49. Noterliği aracılığıyla gönderilen 21.08.2019 tarihli ihtarname cevabı ile markaların benzer olmadığı gerekçesiyle müvekkil şirketin talebinin reddedildiğini, huzurdaki davaya konu 2017/... tescil numaralı ... markasının müvekkilinin 2014/29412 sayı ile tescilli markası olan ... ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, huzurdaki davaya konu 2017/... tescil numaralı ... markasının müvekkiline ait ve diğer ... seri markalarının kapsamındaki mallar ile aynı, benzer ve bağlantılı mal ve hizmetleri kapsadığını, müvekkili markasının 03, 16, 20, 21. sınıflarda tescilli tanınmış marka statüsünde olduğunu,

... markasının WIPO nezdinde de tescilli olduğunu, davalının kullanımlarının haksız rekabet ve tecavüz eylemi teşkil ettiğini, davalının sahibi olduğu www.....com isimli internet sitesi başta olmak üzere birçok internet sitesi vasıtasıyla ürünlerini sergilediğini ve satışa sunduğunu ileri sürerek davalıların, müvekkili şirketin önceki tarihli marka haklarını ihlal ve bu haklara karşı tecavüz ve haksız rekabet oluşturan fiillerinin tespitini, durdurulmasını ve önlenmesini, davalı şirket adına 2017/... sayı ile tescilli "..." marka tescilinin hükümsüzlüğünü ve sicilinden terkinini,

davalıya ait www.....com alan adının iptalini ve karar kesinleştiğinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na müzekkere yazılmasını, müvekkil şirketin önceki tarihli marka haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, müvekkili şirkete ait hakları ihlal eden davalılara ait tüm ürünlere, reklam vasıtalarına, materyallere el koyularak muhafaza altına alınmasını, imhasını ve internet üzerindeki tüm kullanımlarının durdurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markasını kendi adına tescilli sınıf ve emtialar bakımından kullandığını, müvekkili şirketin tescilli markasını kullanımının engellenmesinin hak ve hukuk ihlali olacağını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Bakırköy mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin ticaretin sorumluluk ve özveri isteyen bir iş olduğu bilinciyle 2000 yılından itibaren faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin 18/09/2000 tarihinde İstanbul'da her çeşit temizlik ürünleri, sabun, sıvı sabun, arapsabunu, sıvı ve toz deterjan gibi ürünleri almak, satmak, imalat ve ithalatını,

yurt içi ve yurt dışı satışını, ticaretini yapmak üzere kurulduğunu, faaliyet gösterdiği sektörde emtialarının kalitesiyle tanınan ve bilinen bir kuruluş olduğunu, sektöründe adına tescilli ... ibareli markasıyla tanınmış hale geldiğini, müvekkili şirketin tescil başvurusunun TÜRKPATENT tarafından kabul edildiğini ve davacının bu aşamada hiçbir itiraz yöneltmediğini, davacının tescilden sonra bu davayı açmasının kötüniyetli olduğunu, davacının markalarının müvekkili şirketin markaları ile herhangi bir şekil ve surette benzerlik göstermediğini, markalar arasında görsel, sesçil ve dizayn açılarından herhangi bir benzerlik bulunmadığını,

yazı stili, grafik düzeni, renklendirme gibi pek çok açıdan farklılık bulunduğunu, izah edilen farklılıkların da tüketiciler nezdinde iltibas yaratacak düzeyde olmadığını, davacı yanın ilk üç harfinin aynı olduğu iddiasına yönelik olarak markaların bir bütün olduğunu, bütün haliyle değerlendirildiğini, hecelere, kelimelere veya şekillere bölünerek ve genel bütünlük gözardı edilerek benzerlik yaratılamayacağını, davacının iddialarının gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

müvekkilinin doğduğu memleketindeki ... yaylasından esinlenerek markayı yarattıklarını ve markaya tüketiciler nezdinde ayırt edici nitelik kazandırdıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar vekili sunmuş olduğu ıslah dilekçesiyle savunmalarını ıslah etmiş olup esasen cevap dilekçesinde yer alan savunmalarına ek olarak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1- c hükmü kapsamındaki iddia ve savunmalarına ıslah dilekçesinde yer vermiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükümsüzlüğüne yönelik açılan davanın kısmen kabulü ile; davalı adına 2017/... no ile tescilli "... + ŞEKİL" ibareli markanın tescilli olduğu 16. sınıfın (“Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler.

Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Başılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazar kasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri.

Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar) tamamı ve 35. Sınıfın (''Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri.

Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazar kasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar.

Mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri''mal ve hizmetleri yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine, tecavüz ve haksız rekabet yönünden açılan davanın kabulü ile davalı kullanımlarının markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına,

bu kapsamda www.....com isimli alan adının terkinine, davacıya ait "..." ibareli markanın ya da bilirkişi raporunda benzer oldukları değerlendirilen davalılara ait tüm ürünlerin üretiminin, yurt dışı da dahil olmak üzere satışının ve dağıtımının, her türlü tanıtım vasıtasında, metaryallerinde, www.....com adlı web sitesinde, sosyal medya hesaplarında, iş yerinde davalı kullanımlarının durdurulmasına,

iltibasa sebebiyet veren davalılara ait ürünlere, ambalajlarına ve bu ürünün üretilmesinde kullanılan ürün ve kalıplara -diğer üretim araçlarının kallanımını önlememek ve münhasıran davaya konu ürünlerin üretiminde kullanılmak ve başkaca üretimde fayda sağlamamak kaydıyla- " el konularak yeddi emine tevdiine, karar kesinleştiğinde masrafı davalılara ait olmak üzere imhasına, kararın infazında 14.07.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunun dikkate alınmasına, davaya konu marka ve ürünlerle sınırlı olarak kararın uygulanmasına karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ... esas unsurlu seri markaları mevcut olup en eskisi ... tescil nolu “...” markasının 3., 16. ve 21. sınıflarda 15.09.1998'den itibaren tescilli olduğu, 2014/... başvuru no.lu “... + Şekil” markasının ise 09/04/2014 tarihli başvuruya istinaden 06/11/2016' da 03., 16., 20., 21. sınıflarda tescil edildiği, davalının 2017/... numaralı ... +ŞEKİL markası ile davacının markasının 16.sınıf yönünden aynı, 35.sınıf yönünden kısmen aynı olduğu, mahkemece alınan her iki raporda da markalar arasında benzerlik olduğunun tespit edildiği,

markaların ilk üç harfi aynı olup marka görselinde ortak unsurun zemini oluşturan dalgalanan bombeli bayrak yapısı olduğu, davacının ... markasının 15.09.1998'den beri tescilli olduğu, davalının tescilde davacının ... +ŞEKİL markasındaki şekil unsurunu da benzer şekilde tescil ettirdiği, tarafların faaliyet alanlarının aynı/benzer olduğu da dikkate alındığında mahkemece benzerlik ve kötüniyetli tescile dayalı hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun kabulünün yerinde olduğu,

ancak tescilde kötüniyetin tespiti halinde markanın tüm emtia sınıfları yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken mahkemece aynı/benzer emtia sınıflarına göre kısmen hükümsüzlük kararı verilmesinin yerinde görülmediği, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin kabulü gerektiği, davacı vekilince SMK'nın 6/5 maddesi gereğince tanınmışlık iddiasına dayalı hükümsüzlük isteminin kabulü gerektiği belirtmiş ise de;

mevcut delil durumu ve raporlara göre bu iddia ispatlanamadığından davacının bu husustaki istinafının reddi gerektiği, davalı vekili ıslah dilekçesinde ve istinafında mutlak red sebeplerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş ise de; bu hususta açılmış bir dava olmadığı gibi, markalar arasında benzerlik kabul edilmiş olmakla, davalının markanın şekil unsurunun tuvalet kağıdının açılmış haline ilişkin olduğu ve ayırt edici olmadığı yönündeki savunması, yahut ... ibaresinin bir dağ adından esinlenilerek alındığına ilişkin ilk savunması ve davalı yanca sunulan mütalaa mevcut delillere göre yerinde görülmediği,

davalı yanın hükümsüzlük kararına ilişkin istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerektiği, davalının markaya tecavüz oluşmadığına ilişkin istinaf istemine gelince; dosyadaki raporlar, davalının markasal kullanımına ilişkin deliller birlikte incelendiğinde, davalının markasal kullanımın davacının markasının tescil sınıflarında olduğu, her iki markadaki şekil unsurunun benzer olduğu,

markaların ilk üç harfi aynı olup bütünsel değerlendirmede ortalama tüketicinde nezdinde karışıklığa yol açabileceği, seri marka izlenimi yaratacağı, davalı her ne kadar markasını tescilli şekilde kullanmış ise de, bu hususun SMK'nın 155.maddesi gereğince savunma argümanı olarak ileri sürülemeyeceği, dava tarihinden sonra başvurusu yapılan markaların işbu uyuşmazlıkta değerlendirilemeyeceği, davacının markasının 1998'den beri tescilli olması,

aynı alanda faaliyet gösteren davalının bu durumu bilebilecek durumda olduğu dikkate alındığında markaya tecavüze ilişkin mahkemenin kabulünün yerinde olduğu gerekçesi ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile davalı adına 2017/... no ile tescilli "... + ŞEKİL" ibareli markanın tüm sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, tecavüz ve haksız rekabet yönünden açılan davanın kabulü ile davalı kullanımlarının markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına,

önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda www.....com isimli alan adının terkinine, davacıya ait "..." ibareli markanın ya da bilirkişi raporunda benzer oldukları değerlendirilen davalılara ait tüm ürünlerin üretiminin, yurt dışı da dahil olmak üzere satışının ve dağıtımının, her türlü tanıtım vasıtasında, metaryallerinde, www.....com adlı web sitesinde, sosyal medya hesaplarında, işyerinde davalı kullanımlarının durdurulmasına,

iltibasa sebebiyet veren davalılara ait ürünlere, ambalajlarına ve bu ürünün üretilmesinde kullanılan ürün ve kalıplara -diğer üretim araçlarının kallanımını önlememek ve münhasıran davaya konu ürünlerin üretiminde kullanılmak ve başkaca üretimde fayda sağlamamak kaydıyla- " el konularak yeddi emine tevdiine, karar kesinleştiğinde masrafı davalılara ait olmak üzere imhasına, kararın infazında 14.07.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunun dikkate alınmasına, davaya konu marka ve ürünlerle sınırlı olarak kararın uygulanmasına, tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiş, karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ile davalının 2017/... başvuru no.lu “...” markasının SMK'nın 6/1, 6/5 ve 6/9 maddeleri gereğince hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe 1. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Bir markanın kötüniyetle tescil ettirildiğinden söz edebilmek için, o markanın tescil ettirilmesinin altında başkasına ait olduğunu bildiği bir markayı haksız olarak sahiplenme, başkasına ait markanın tanınmışlığından ve itibarından haksız olarak yararlanma, başkasının markasının piyasaya girmesini engelleme, tescil ettirilen markayı gelecekte gerçek hak sahibine markadan doğan hakları kullanmakla tehdit ederek satma amacı gibi dürüstlük kuralı (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 2. maddesi ile bağdaşmayan kanıtlanabilir niyetlerin yatması gerekir. TMK hükümleri uyarınca iyi niyetin asıl, kötüniyetin ise istisna olması nedeniyle kötüniyetin kanıtlanması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının ... esas unsurlu seri markaları mevcut olup en eskisi ... tescil no.lu “...” markasının 3., 16. ve 21. sınıflarda 15.09.1998 den itibaren tescilli olduğu, 2014/... başvuru no.lu “... + Şekil” markasının ise 09.04.2014 tarihli başvuruya istinaden 06/11/2016' da 03., 16., 20., 21. sınıflarda tescil edildiği, davalının 2017/... numaralı ... +ŞEKİL markası ile davacının markasının 16. sınıf yönünden aynı, 35. sınıf yönünden kısmen aynı olduğu, mahkemece alınan her iki raporda da markalar arasında benzerlik olduğunun tespit edildiği,

markaların ilk üç harfi aynı olup marka görselinde ortak unsurun zemini oluşturan dalgalanan bombeli bayrak yapısı olduğuna, taraf markaları arasında benzerlik bulunduğuna ilişkin Mahkeme'nin bu tespiti yerinde ise de; yukarıda açıklanan ilkelere göre davacının ... markasının 15.09.1998'den beri tescilli olması, davalının tescilde davacının ... +ŞEKİL markasındaki şekil unsurunu da benzer şekilde tescil ettirmesi, tarafların faaliyet alanlarının aynı/benzer olması davalının kötüniyetli olduğu anlamı taşımaz.

Aksi kanaat ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.