Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/5543 K.2025/9053

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın konusunun kalmaması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davaya konu ... ili, ..., ... Mahallesi 215 ada 5 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle tazminat bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle dava konusu taşınmazda kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının açılması için şartların oluşmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının müvekkili lehine maktu vekâlet ücreti takdirine ilişkin kısmının usul ve kanuna, Yargıtay içtihatlarına açıkça aykırı olduğun, dava konusu kamulaştırmasız el atma işleminin 2942 sayılı Kanun'un geçici 6 ncı maddesinde belirtilen 04.11.1983 tarihinden sonra gerçekleşmiş olduğundan, davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesine yönelik kısmının kaldırılarak, müvekkil lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idare harçtan muaf olduğundan harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre, dava açmakta haklı olup davanın açılmasına davalı idare sebebiyet vermiş olduğundan davalı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinde yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasında bir isabetsizlik görülmediği;

ancak eldeki davanın 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazın bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, vekâlet ücretinin dava değeri üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nispi tarifeye göre belirlenmesi gerektiği, davacı vekilince dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla 5.000 TL üzerinden dava açıldığı ve buna göre harç yatırıldığı, yargılama sırasında dava değerini 20.504.518,54 TL' ye çıkartıldığına dair beyan dilekçesi sunulmuş ise de artırılan tutara ilişkin yatırılması gereken harcın yatırılmadığı,

bu durumda harçlandırılan dava değerinin 5.000 TL olup, Mahkemece davalı idare aleyhine 5.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu kamulaştırmasız el atma işlemi 2942 sayılı Kanun'un geçici 6 ncı maddesinde belirtilen 04.11.1983 tarihinden sonra gerçekleşmiş olduğundan, davalı İdare aleyhine maktu değil nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu talebi ıslah ettikleri dikkate alınmadan ve gerekli harcı yatırmamış oldukları gerekçesiyle dava dilekçesindeki değer üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, zira, davalı idarenin her türlü yargı harcından muaf olduğunu, davalının harçtan muaf olması halinde davacıdan da harç alınmaması gerektiğini,

davalının harçtan muaf olması sebebiyle davanın kabulüne ya da reddine karar verilmesi durumunda, taraflardan biri aleyhine hükmolunacak harç tutarının maktu olacak olması ve bu miktarın da dava açılırken dosyaya yatırılmış bulunması sebebiyle, davacıdan nispi harç alınmasının gereksiz olduğunu, bu nedenle ıslah işlemi sırasında harç ödenmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin davacı lehine 5.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmesine yönelik kısmının bozularak düzeltilmesini, müvekkili lehine dava değeri olan 20.504.518,54 TL üzerinden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesini ve buna göre kararın düzeltilerek onanmasını,

bunun uygun bulunmaması halinde ise kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,