Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5804 K.2025/3665

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş ile... San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, ... İnş. Tur. Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Tur. Dış Tic. Ltd. Şti.'nden olan alacaklarının 19.10.2009 tarihli, yine dava dışı... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... İnş. Tur. Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Tur. Dış Tic. Ltd.

Şti.'nden olan alacaklarının 19.10.2009 tarihli temliknameler ile müvekkili şirkete devredildiğini, temlik eden şirketlerin davalı şirketlerden olan alacaklarını ihtara rağmen ödenmemesi üzerine müvekkilinin temlik alan olarak ipoteklerin paraya çevrilmesi yoluyla, ipotek bedeli dışında kalan miktar için ise ayrı bir dosya ile takibe başladığını, davalıların takiplere yaptıkları itirazlarının yerinde olmadığını ileri sürerek davalıların itirazlarının iptaline, tüm alacakların borçlulardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılar aleyhine, alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnşaat Turizm Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, ipotek üst sınırı üzerinde bir rakam talep edildiğinden aşan kısımla ilgili taleplerin yerinde olmadığını, davacının teminat ipoteğine göre takip yapabilmesi için öncelikle alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiğini, ipoteği aşan kısım için açılan davanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibin başlatıldığı icra dairesinin, takibi yapmaya mahkemenin ise işbu davaya bakmaya yetkili olması nedeniyle davalıların icra dairesi ve mahkeme yönünden yapmış olduğu itirazın yerinde görülmediği, dosyaya sunulan ipotek akit belgeleri, taahhütname göz önünde bulundurulduğunda alacağı temlik alan davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapma hakkı bulunmadığı,

ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe konu alacakla ilgili davacının, temlik eden şirketlerin davalı şirketlerden belirtilen miktar kadar alacağının olduğunun ve bu alacağın temlikle alındığının ispatlaması gerektiği, alınan bilirkişi raporunda belirtilen alacakların, temlik eden şirketlerin ve davacının ticari kayıtlarında yapılan inceleme sonucu belirlenmiş alacaklar olduğu, bu alacakların davalılar tarafından kabul edilmediği, belirtilen miktar kadar davalılara mal tesliminin yapıldığının ve bu mal bedellerinin ödenmediğinin davacı ve temlik edenler tarafından usulüne uygun delillerle ispat edilemediği,

davacıya yemin delili hatırlatıldığı ancak yemin deliline dayanılmadığının beyan edildiği, davalı ....'nin takibe herhangi bir itirazının olmaması nedeniyle bu davalı hakkında itirazın iptali davası açılamayacağı, diğer davalı ... İnşaat Tur. Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın ise ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve ... İnşaat Turizm Dış Tic. Ltd. Şti. vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekili ve ... İnşaat Turizm Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının, davalı şirketin dava dışı şirketlerdeki alacaklarını temlik alması üzerine alacağın tahsili için başlattığı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 222. maddesinde ticari defterlerin ibrazı ve delil olması hükme bağlanmış olup anılan maddesinin 5. fıkrasında taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden tarafın iddiasını ispat etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda davacıya alacaklarını temlik eden dava dışı şirketlerin ve davacının ticari defterleri incelenmiş, davacının alacaklı olduğu yönünde tespitler yapılmıştır. Davalı ... İnşaat Turizm Dış Tic. Ltd. Şti.'ye ise ticari defterlerini sunması için ihtarat yapılmış ancak ticari defterler ibraz edilmemiştir.

Davacının yemin deliline de dayandığı göz önünde bulundurularak davacı vekiline yemin delili hatırlatılmış, davacı vekili ise yemin deliline dayanmadıklarını beyan etmiştir. Mahkemece her ne kadar bilirkişi raporunda belirtilen alacakların temlik eden şirketlerin ve davacının ticari kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda belirlendiği ancak davalı tarafından kabul edilmediği,

davacının davalılara mal teslimi yapıldığının ve bedellerinin ödenmediğinin usulüne uygun delillerle ispat edilemediği ve davacıya yemin delili hatırlatıldığında yemin deliline dayanılmadığının beyan edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defterlerin sunulmaması halinde ispata ilişkin ilave bir belgeye ihtiyaç olmadan mevcut delillere göre ve icapsız yeminin hukuki sonuç doğurmayacağı dikkate alınarak değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece hatalı değerlendirme ve gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiş,

kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.