Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/622 K.2024/6695

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar: davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin keşidecisi, davalı ...'un ise lehtarı olduğu iki adet bononun adı geçen lehtar tarafından diğer davalıya tahsil cirosuyla devredildiğini ve söz konusu bonoların bu davalı tarafından iki ayrı icra takibine konu edildiğini ancak müvekkili ile davalı ... arasında bono düzenlenmesini gerektirir bir ilişkinin bulunmadığını, müvekkili kayıtlarında yer almayan bonoların müvekkilinin eski yöneticileri tarafından geriye dönük olarak düzenlendiğini, lehtara karşı ileri sürülebilecek tüm savunmaların bonoları tahsil cirosuyla devralan hamile karşı da ileri sürülebileceğini,

davalıların kötü niyetli olduğunu ileri sürerek müvekkilinin icra takibine konulan iki adet toplamı 35.392,00 TL senet nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitine ve kötü niyet tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu bonoları alacağına istinaden diğer davalıdan devraldığını, iyi niyetli hamil konumunda olup lehtara karşı ileri sürülen def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davaya konu Eskişehir 5.İcra Müdürlüğü’nün 2007/4610 takip sayılı dosyasındaki 05.05.2004 vade tarihli, 19.617,00 TL bedelli bonoya ilişkin menfi tespit talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 200 ve 201 inci maddeleri gereği, dava tarihine göre senedin miktarı itibari ile alacağın yazılı delil ile ispatlanması gerektiği, senede bağlanan her türlü alacağa karşı ileri sürülen ödeme iddiasının tanık ile ispatlanamayacağı, ispat yükünün davacı tarafta olduğu,

Eskişehir 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/84 E., 2020/441 K. sayılı dosyasında işbu mahkeme dosyasının davalısı ... hakkında düşme kararı verilerek kararın onanarak kesinleştiği, davacı tarafın iddiasını ispat edemediği, davalı tarafın tazminat talebinin icra takibinin durmaması nedeniyle kabul edilmediği; davaya konu Eskişehir 5. İcra Müdürlüğü’nün 2007/4691 takip sayılı dosyasındaki 30.04.2004 vade tarihli, 15.775 TL bedelli bononun keşide tarihinin 10.02.2002, lehtarının ... olduğu, senedin daha sonra tahsil için takip alacaklısı konumunda bulunan ...'a ciro edildiği,

senetlerin keşidecisi durumunda bulunan şahısların o tarihte kooperatifin temsil ve ilzama yetkili şahısları oldukları ve senet altındaki imzaların bu şahıslara ait olmadığı yönünde bir iddiada bulunulmadığı, ancak senedin vade tarihinde davacı kooperatifin eski yönetim kurulunun ve koopetifin temsil ve ilzama yetkili şahıslarının değiştiği, davacı kooperatifin yönetim kurulunun değişmesinden sonra kooperatifin eski yöneticileri tarafından ve yaklaşık 2 yıl vadeli olarak düzenlenen bir kısım senetlerin ortaya çıktığı, belirtilen senetlerin davacı kooperatifin kayıtlarında bulunmadığı,

davacı kooperatifin kayıtlarında takip alacaklısı ya da senetlerin ilk lehtarı durumunda bulunan ... ile herhangi bir hukuki ilişkiye girildiğine dair yazılı bir kayıt ve belge bulunmadığı, davalı tarafça genel olarak senetlerin ilk lehtarı durumunda bulunan ...'un kooperatife taşeron olarak çalıştığı ve senetlerin bu hukuki ilişkiye istinaden alındığı iddiasında bulunulmuş ise de, davalı tarafça bu yönde herhangi bir sözleşme ya da delil sunulmadığı, davalı tarafın ticari defterlerinin ibrazı hususunda çıkarılan isticvap davetiyesine rağmen ticari defter ve belgelerini ibraz edilmediği,

icra takibine dayanak senetlerin ilk lehtar ... tarafından takip alacaklısı ...

Rrkan Alsan'a tahsil cirosu ile devredildiği, davaya konu, keşidecisi davacı, lehtarı davalı ... olan, ... tarafından tahsil cirosuyla diğer davalıya devredilen 30.04.2004 vade tarihli, 15.775,00 TL bedelli bonoda "nakden" kaydı bulunduğu, davalı ...'un, senedin bedelsiz olmadığını, davacıyla aralarında taşeronluk sözleşmesi bulunduğunu, zikredilen bononun bu sözleşme uyarınca tahakkuk edecek hakedişlerinin karşılığı olarak düzenlendiğini savunduğu, bu savunmasıyla senedin nakden olan düzenleme sebebini hizmet karşılığı olarak talil ettiği ve ispat külfetini üzerine aldığı,

tahsil cirosunun, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 688 inci maddesinde düzenlenmiş olup, tahsil cirosuyla hamil olan davalı ...'ın vekil hamil konumunda bulunduğu, bu nedenle lehtara karşı ileri sürülebilecek def'ilerin vekil hamile karşı da ileri sürülebileceği, dosya içine alınan SGK İl Müdürlüğünün 29.08.2008 tarihli, ve 60626 sayılı yazısından senetleri icra takibine koyan ...'ın takibe dayanak senetlerde keşideci durumunda bulunan ve kooperatifin eski yöneticisi olan ... ...'ün ve daha önce adı geçenle muhtemel akrabalık bağı olan İlhan ...'ün işçisi olduğunun anlaşıldığı,

senedin ilk hamili olan ... tarafından söz konusu senedin kooperatiften hangi hukuki ilişkiye istinaden, hangi tarihte ve neden 2 yıl vadeli olarak alındığının usulen ispat edilemediği, belirtilen şahıs tarafından bu konuda yazılı bir kayıt ve belge sunulmadığı, takip alacaklısı ...'ın ise takibe konu senetlerde keşideci ve kooperatifin eski yöneticilerinden olan ... ...'ün işçisi olduğu,

(özellikle takip tarihinde) ve senedin ilk lehtarı olan şahsa karşı ileri sürülebilecek şahsi def'ilerin bu şahsa karşı da ileri sürülebileceği, dosya içeriğine göre takip alacaklısı ...'ın iyi niyetli olduğundan söz edilemeyeceği, davalı alacaklı tarafın senede dayanak hukuki ilişkiyi talil ettikleri dikkate alınarak takibe dayanak senetlerin ilk lehtarı ...'un davacı kooperatife taşeron olarak yapmış olduğu iddia edilen bazı işler karşılığında alındığı hususunda davalı tarafa yemin teklif hakkının hatırlatıldığı, ancak davalı alacaklı tarafça bu yönde herhangi bir işlem yapılmadığı,

davalı alacaklı tarafın tam olarak kötü niyetli olduğu tespit ve ispat edilemediğinden, davacı yararına tazminata hükmedilmesine gerek görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne.

Eskişehir 5.İcra Müdürlüğünün 2007/4610 takip sayılı dosyasındaki 05.05.2004 vade tarihli, 19.617,00 TL bedelli bono yönünden davanın reddine, icra takibi durmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, Eskişehir 5.İcra Müdürlüğünün 2007/4691 takip sayılı dosyasındaki 30.04.2004 vade tarihli, 15.775,00 TL bedelli bono yönünden davanın kabulüne davacı tarafın, davalı alacaklı tarafa Eskişehir 5.İcra Müdürlüğünün 2007/4691 esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibinde borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ...

Aslan vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davaya konu senetler nedeniyle davalılara borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 üncü ve 201 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un (6102 sayılı Kanun) 688 inci maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.