Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6406 K.2025/4271

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıdan hayvan yemi katkı vitamini satın aldığını, alınan katkı maddesi tavukların beslenmesinde kullanılmaya başladıktan sonra 10.06.2019 tarihinden itibaren tavuk ölümleri ve yumurta veriminde düşüşlerde olağan dışı yükselmeler yaşandığını, veteriner hekimlerce tavuk ölümlerin nedenlerinin D3 vitamin eksikliğinden kaynaklandığının belirtildiğini, davalının yapmış olduğu analizlerde de D3 vitamini tespit edilemediğini, ...

Tarım İl Müdürlüğünce yapılan analizde de D3 vitamini tespit edilmediği gibi A vitamininin de eksik olduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin eksik vitaminleri başka firmalardan destek vitaminler almak suretiyle kapatmaya çalıştığını, ancak aradan geçen zaman içerisinde tavuk ölümleri ve yumurta verim kaybının son derece yükseldiğini ileri sürerek şimdilik 1.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 28.03.2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini 448.546,70 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının özel veteriner hekimlere yüzeysel olarak yaptırdığı tespitlerin hukuki ve bilimsel olarak hükmü bulunmadığını, davacı iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, davacıdan yem katkı maddeleri aldığı, işletmesinde kullandığı, yem katkı maddelerinde vitamin eksikliği bulunduğu konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, davalının, ilk tavuk ölümlerinden sonra ücretsiz D3 vitamin takviyesi gönderdiğinin davalının da kabulünde olduğu, uyuşmazlığın bu vitamin eksikliğinin tek başına tavuk ölümlerine neden olup olmayacağı noktasında toplandığı,

alınan bilirkişi raporlarında ve dosya kapsamında delil olarak sunulan ve davalı tarafından içeriğine itiraz edilmemiş laboratuvar sonucunda belirtildiği üzere söz konusu ürünlerde vitamin eksikliğinin sabit olduğu ve davacının bu nedenle tavuk ölümleri olduğu iddiasının bilimsel olarak kabul edilebileceği, farklı bilirkişilerden alınan tüm bilirkişi raporlarında istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere tavuk ölümlerinin ve ölmeden önce gösterdikleri belirtilerin dava konusu vitamin eksikliğiyle uyumlu olduğu,

yine kullanılan premiksinin mevzuatlara aykırı, etiket bilgileriyle örtüşmeyecek şekilde, bulundurması gereken değerin altında vitamin A ve vitamin D-3 içerdiği, bu durumun tavukların sağlığını etkileyebileceği, yumurta kalitesi ve sayısında verim kayıplarına sebep olabileceği, önlem alınmadığı takdirde doğrudan ölümlere neden olmasa dahi ölüme götürecek ikincil nedenlere zemin hazırlayabileceği, bu haliyle tavuk ölümleriyle davalının sattığı ayıplı yem ve katkı maddeleri arasında illiyet bağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; söz konusu yem katkı maddesi niteliğindeki vitamin premikslerinin davacı şirket tarafından satın alındığı ve hayvanların yemlerine katıldığı, özel laboratuvarın yapmış olduğu analizlerde Türkak akreditasyonun olduğu, tarafların resmi laboratuvarlar sonuçlarına itirazların bulunmadığı, ölüm ve verim kayıplarının nedenin sadece vitamin A ve vitamin D-3 kaynaklı olmasının eldeki bilgilerle mümkün olmadığı,

benzer durumların meydana gelmesinde D-3 vitamini yemde yeterli seviyede olsa bile Ca ve P yetersizlikleri ya da dengesizlikleri başta olmak üzere pek çok vitamin ve mineral eksikliklerinin yumurta veriminde düşüşlere neden olabileceği, yağlı karaciğer sendromu gibi besleme bozuklukları yanında bakteriyel, viral ve parazit hastalıklarında benzer etkiler oluşturabileceği, analiz sonuçları incelendiğinde kullanılan premiksin mevzuatlara aykırı, etiket bilgileriyle örtüşmeyecek şekilde, bulundurması gereken değerin altında vitamin A ve vitamin D-3 içerdiği,

bu durumun tavukların sağlığını etkileyebileceği, yumurta kalitesi ve sayısında verim kayıplarına sebep olabileceği, önlem alınmadığı takdirde doğrudan ölümlere neden olmasa dahi ölüme götürecek ikincil nedenlere zemin hazırlayabileceği, özel veteriner hekim incelemelerinin yüzeysel tutulduğu, bulguların enfeksiyöz ya da besleme, toksikasyon gibi noncenfeksiyöz nedenlere işaret edecek spesifik düzeyde olmadığı, nekropsi materyali ve nümüneler ile ilgili resmi başyuru yapıldığına dair kayıt bulunmadığı, olaydan çok daha sonra şikayet amaçlı resmi başvurunun yapıldığı ve incelemenin yem örnekleri ile sınırlı kaldığı,

ayrıca bu süreçle yem örneklerindeki vitamin kayıplarının olmasının da muhtemel olduğu, davacı kayıplarında davalı şirketin ayıplı mal satışının katkısının olduğu aşikâr olmakla birlikte tek sorumlu olduğuna dair kesin kanıtların yetersiz olduğunun belirtildiği, bu suretle davacının, davalıdan satın alınan vitamin kullanımı nedeniyle zararın gerçekleştiğine dair illiyet bağını ispat edemediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, satım sözleşmesini konu malın ayıplı olması nedeniyle meydana gelen zararın tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.