Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6463 K.2025/4045

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ciranta olarak yer aldığı çekle ilgili olarak "çekin arkasında yer alan cirantaları gösteren arka yüzünün" edinilmesi bakımından davalılara başvurulduğunu, ancak talebin reddedildiğini, müvekkilinin dava konusu çeki kullanmış olmasına rağmen kendi tedarikçi firmalarının mutabık kalmaması nedeniyle çek bedelini kendi borçlarından düşemediğini, dava konusu çekin arka yüzünde yer alan bilgileri öğrenme noktasında müvekkilimin haklı menfaati bulunduğunu ileri sürerek tespit talebinin kabulü ile tespit konusu çekin arka yüz bilgilerinin karşı taraf bankalardan istenilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; 30.03.2020 tarihli, 20.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin ... .. A.Ş.'ne ait olduğunu, müvekkilinin müşterisi tarafından 28.11.2019 tarihli çek tevdi bordrosu ile bankanın .... şubesine teslim edildiğini, müvekkil bankanın işbu davada taraf sıfatı bulunmadığını, üçüncü kişi konumunda olduğunu, herhangi bir bilgi ve belge paylaşılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... .. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının bulunduğunu, çek ile ilgisini ispatlayamayan davacıyla veya başka herhangi bir şahıs veya kurum ile, banka olarak, müşteri sırrı ve kişisel veri içeren bilgi ve belgelerin paylaşılmasının hiçbir şekilde mümkün olmadığını, davacının arka yüzündeki bilgilerin teminini talep ettiği çekin tarafı olduğunu ortaya koyacak herhangi bir delil ya da belge ibraz etmediğini, dolayısıyla çekle ilgisini ispatlayamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davaya konu edilen çekin bilgilerinin(arka suretinde yer alan cirantaların) öğrenilmesi amaçlı tespit davası açılmış ise de, dava türleri arasında bu tür bir davanın bulunmadığı, talebin ifa/infaz edilebilir nitelikte bir talep olmadığı, kaldı ki davacı tarafın dava dilekçesinde ve ekinde, arka suretinin görülmesi talep edilen çekin önceden hamili olduğu çekle ilgisi olduğu iddiasını ispatlamaya dair bilgi ve belge sunulmadığı, davacının çeki bankaya ibraz eden taraf olmadığı, davacı tarafın basiretli bir tacir gibi davranmadığı, çekin hangi firmaya yada kime verildiği hususunda bilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çekin ön yüzüne ait örneğini dava dilekçesine ekleyerek çekin diğer cirantalarının yer aldığı arka yüzünü görebilmek için eldeki tespit davasını açtığı, ancak maddi vakıaların tek başına tespit davasının konusunu oluşturmadığı, dolayısıyla Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.