Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6708 K.2025/5885

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 30.09.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalılar .... Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. ve ... Hizmetleri A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı .... Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.'nin Türkiye'de bağımsız denetim, bilgi sistemleri denetimi, iç denetim ve muhasebe hizmetlerini sunduğunu, ... Hizmetleri A.Ş.'nin ise... Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.'nin ilişkili olduğu kuruluşlar arasında yer aldığını, müvekkilinin ...

Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.'de 30 seneyi aşkın bir süre boyunca görev yaptığını, müvekkilinin 01.06.2012 tarihli ortaklık sözleşmesi gereği kurulan ortaklık tarafından ... Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.'nin yönetim kurulu başkanı olarak görev yapmakta iken 30.10.2016 tarihinde hiçbir hakkını alamadan ayrılmak zorunda bırakıldığını, 22.05.2017 tarihli genel kurul toplantısında da yönetim kurulundaki görevine resmen son verildiğini, ....

Services Partnership ile müvekkili arasında 11.08.2017 tarihinde bir emeklilik sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 3.4 maddesi hükmü uyarınca ödenmemiş kâr payları kalemlerine karşılık gelmek üzere 4 adet bono düzenlendiğini ve yediemin olarak davalı ...'ye verildiğini, karşı tarafça gönderilen yazı ile müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, ayrıca davalı ... tarafından müvekkiline gönderilen ihtarname ile bonoların müvekkiline teslim edilmeyeceğinin bildirildiğini,

talep etmesine rağmen finansal tablolar ya da zarar dağıtım metodolojisinde baz alınan hesaplama detayları ve işlemlere ilişkin verilmekle mükellef olunan bilgi veya belgelerin müvekkiline verilmediğini, müvekkilinin hiçbir alacağının olmadığı belirtilmiş ise de bu durumun herhangi somut bir veriye dayanmadığını ileri sürerek bonoların yedieminden alınarak müvekkiline iadesini, mümkün olmaması halinde bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

2.Davalılar .... Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. ve ... Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; tahkim itirazında bulunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraflar arasındaki 11.08.2017 tarihli emeklilik sözleşmesinde “bu sözleşmeden doğan veya bu sözleşme ile bağlantılı uyuşmazlıkların... üç hakem...” şeklindeki tahkim şartı bulunduğu, her ne kadar emeklilik sözleşmesinde tahkim şartı bulunsa da dava konusunun emeklilik sözleşmesi gereği güvenilir kişiye verilen kambiyo senetleri olduğu, kambiyo senetlerinin her birinde de “senet vadesinde ödenmediğinde.... ihtilaf vukuunda İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin...” yetkili olacağına ilişkin şart konulduğu,

bir davanın hakemde görüleceğine dair hakem sözleşmesinin ya da bir sözleşmeye eklenen tahkim şartının geçerli olabilmesi için ortaya konan tahkim iradesinin hiçbir tereddüde yer vermeyecek kesinlikte açık olması gerektiği, dava tarihi itibariyle bonoların vadesinin de geçtiği dikkate alındığında davaya konu bonolardaki “senet vadesinde ödenmediğinde .... ihtilaf vukuunda İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin...” yetkili olacağına ilişkin kayıt nedeniyle emeklilik sözleşmesindeki tahkim iradesinin, davaya konu bonolar açısından tereddüte yer vermeyecek şekilde kesin olduğundan bahsedilemeyeceği,

tahkim ilk itirazının yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle her biri 11 Ağustos 2017 keşide tarihli olan 268.650,00 TL, 995.000,00 TL, 324.000,00 TL ve 1.120.701,00 TL olan bonoların ...'den alınarak davacıya verilmesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 24. maddesi gereğince bu bedellerin davalı şirketlerden müteselsilen tahsilinin icra müdürlüğünce uygulanmasına, senedin iade edilmemesi halinde güvenilir kişinin sorumluluğunun doğduğu haller henüz gerçekleşmediğinden;

gerçekleştiğinde ayrı bir dava konusu olması gerektiğinden müteselsilen sorumlu tutulması talebinin bu aşamada reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, sözleşmede tahkim yerinin İsviçre olarak belirlendiği, sözleşme uyarınca yediemin tarafından muhafaza edilen ve davalı şirketlerin borçlu olarak gösterildiği, davacının lehtar olduğu bonoların teslimi; bu mümkün olmadığı takdirde bedellerinin ödenmesi taleplerinin işbu anlaşmadan kaynaklandığı,

bonolardaki yetki şartının ancak, alacaklı takip talebinde yazılı para alacağının dayanağı olarak sözleşme ve protokolü değil, bonolara dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığında koşulları varsa dikkate alınacağı, somut olayda emeklilik sözleşmesindeki tahkim şartı yönünden bir etkisinin bulunmadığı, davalı şirketlerin süresinde tahkim ilk itirazında bulunduğu, tahkim şartına ilişkin sözleşme hükmünün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 412. maddesi gereğince geçerli ve Kanun’un aradığı şekilde yapıldığı,

geçerli bir tahkim şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esasa girilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davalıların istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, emeklilik sözleşmesi gereği yediemine verilen kambiyo senetlerinin davacıya iadesi, olmaz ise bedeline hükmedilmesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına ve uyuşmazlığın tahkim şartı içeren 11.08.2017 tarihli sözleşme kaynaklı olmasına, yetki şartı içerdiği iddia edilen kambiyo senetlerinden doğmamış olmasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.