Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/678 K.2024/9262

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tasarımı davacı tarafından yapılmış kadın elbise tasarımının ilk kez 28.10.2019 tarihinden itibaren davacıya ait @latifaistanbul adlı instagram sayfası üzerinden kamuya ve satışa sunulduğunu, davacı tasarımının tescil edilmemiş olsa da hukuken korunduğunu, davacının söz konusu tescilsiz tasarımının taklitlerinin davalının iş yerinde "haze" markasıyla üretim ve satışının yapıldığını, davalıya ait @... adlı Instagram sayfasında satışını gerçekleştirmekte olduğunu, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/73 D.

İş sayılı dosyası ile davalının iş yerinde ve yine davalıya ait @... adlı instagram satış sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunda tasarım hakkına tecavüzün varlığı tespit edildiğini, davacının tasarımına tecavüz ile haksız rekabet sonucu aldığı siparişler iptal edildiğinden oldukça büyük zararı olduğunu, davacıya ait tasarım kaliteli kumaş, birinci sınıf işçilik ve üst segment ürün bazında üretildiğini ve seçkin mağazalarda satışa sunulduğunu, davalı tarafından üretilen taklit ürünlerin ucuz malzemeden özensizce dikilmiş ve pazarda satıldığını,

bu nedenle davacının ürünlerinin itibarına zarar verildiğini, davacının cirosunun düşmesi, siparişlerinin iptal edilmesi gibi ticari sıkıntılar yüzünden manevi ıstıraba maruz kalındığını, ve manevi zarara da uğradığını ileri sürerek tasarım hakkına tecavüzün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebi artırmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın, şimdilik 100,00 TL itibar tazminatının 20.000,00 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 04.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle tahsilini,

hükmün ilanını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalıya ait tasarımlarının ne ayniyet derecesinde benzer ne de taklit ürün olarak değerlendirilebilecek bir yapıya sahip olduğunu, ilk kez kamuya sunma olgusunun gerçekleşmediğini, davaya konu ürüne ait tasarımın kamuya ilk kez davacı tarafça sunulmadığını, davaya konu tasarım yönünden tescilsiz korunma şartlarının davacı lehine oluşmadığı, ispat yükü altındaki davacının ürünlerinin önceki tarihlerde piyasaya sunulduğuna ilişkin iddiasını ispatlayamayacağını, kamuya sunulmuş olan harcı alem nitelikteki ürün ve tasarıma ilişkin davalı yapılan üretim ve pazarlamanın haksız rekabet olarak kabulünü gerektirir bir durumun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, tasarımın korumadan yararlanma şartı olan yenilik vasfı res'en araştırılması gereken bir husus olduğu, kök raporda davacının dayanak tasarımının yenilik unsurunun bulunduğu yönünde tespit yapılmışsa da, davalı tarafından sunulan https://modesens.com isimli internet sitesinde yer alan tunik görselinin Nisan 2019 tarihinde siteye yüklenmiş olduğu,

söz konusu tasarım ile davacı tasarımının genel ve detay görünüşü itibarı ile benzer olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı olarak algılanacakları, davacının tasarımını ilk kez kamuya 28.10.2019 tarihinde sunmuş olması nazara alındığında, davacı tasarımının yenilik unsurunu haiz olmadığı ve tescilsiz tasarım korumasından yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince, öncelikle tescilsiz tasarımın korunma koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi yerinde olduğu, ek bilirkişi raporunda tescilsiz tasarımın davacı tarafça kamuya sunulmadan önce www.modasens.com ibareli internet sitesinde Nisan 2019'da kamuya sunulduğu ve her iki tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı algılandıkları tespit edilmiş olmakla davacının tescilsiz tasarımdan kaynaklanan taleplerinin reddinin yerinde olduğu,

tescilsiz tasarım 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (6769 sayılı Kanun) ile korunduğundan ayrıca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndaki haksız rekabete ilişkin hükümlere dayanılamayacağı, ürün sunumu itibarı ile de haksız rekabet koşulları oluştuğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tescilsiz tasarıma tecavüzün tespiti, meni, refi ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.