Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6872 K.2025/4541

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından, duruşma istemsiz olarak davalı ... Müzik Yapım Prodüksiyon Yay. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, halk sanatçısı ...'ın mirasçısı ve tereke temsilcisi olduğunu, söz ve müziği ozana ait “... ... ...” adlı eserin 2004 yılında davalılar tarafından “...’dan ...” adlı albümde izin alınmaksızın kullanıldığını, eserin ve albümün halen sahnede, televizyonda icra edildiğini ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminat ödenmesini ve tecavüzün ref’ini, 21.01.2021 tarihli dilekçesinde ise 21.226,85 TL'nin albümün haksız fiil tarihi 09.04.2004 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.DavalıYıldız Tilbe cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı süresinin geçtiğini, hak düşürücü sürenin sona erdiğini; kendisine bir husumet düşemeyeceğini; eserin anonim olduğunu, bu nedenle davacının haksız ve kötüniyetle hareket ettiğini, eserin en az 200 yıllık olduğunu, davacının eserin aidiyeti konusundaki belgeleri sunması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Müzik vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının uzun süre sessiz kaldığını, eserin anonim olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eserin tanınmasını ve derlenmesini sağlayanın davacıların murisi olduğu, eser sahibinin net olarak tespit edilememesi halinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 11. ve 12. maddelerinde düzenlenen karinelere gidileceği, bu maddelerde düzenlenen karineler kapsamında eser sahibinin davacı murisleri ... olduğuna kanaat edinildiği, dava konusu eserin albümde yer almasının eser sahibinin mali haklarından olan FSEK'in 22 ve 23. maddeleri uyarınca çoğaltma ve yayma hakkına ihlal oluşturduğu,

yine FSEK'in 15. maddesinde düzenlenen eser sahibinin adını belirtme manevi hakkının ihlalini oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 31.217,49 TL maddi tazminatın 09.04.2004 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile birlikte muris ... terekesine ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın 09.04.2004 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile birlikte muris ... terekesine ödenmesine, davacının tecavüzün ref'i ve fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan asıl bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, ek bilirkişi raporunun itirazları karşıladığı, tecavüzün devam etmesi sebebiyle zamanaşımından söz edilmeyeceği, davaya konu eser sahipliğinin davacılar murisine ait olduğunun İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş kararı ile sabit olduğu,

manevi tazminatın hak ve nesafet uyarınca yerinde bir miktar olarak tespit edildiği, raporda da belirtildiği üzere rayiç bedelin 2004 yılı uyarınca yerinde olarak tespit edildiği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacıya ait eserden kaynaklanan haklara tecavüzün ref'i ile maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Davaya konu eser sahipliğinin İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/54 E., 2016/111 K. sayılı kararına dayanarak, eser sahibinin davacıların murisi ... olduğunun kesinleştiği belirtilmiş ise de söz konusu dosyada muris ...'ın karineten eser sahipliğine karar verilmiştir. Söz konusu karinenin aksi ispat edilinceye kadar bu karineye dayanılabilirse de başka delillerle bu karinenin aksi ispatlanabilir.

Nitekim Dairemizin 2025/526 E., 2025/4524 K. sayılı emsal dosyasında da murisin eser sahibi olmadığı ve eserin anonim olduğu hususu tespit edildiğinden, herhangi bir hak ihlalinin söz konusu olmadığı gibi özellikle karinenin aksinin ispatlanması ve davanın konusunu teşkil eden albümün de farklı olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece yanılgılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.