Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/917 K.2024/1976

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın tescilli "MERTRANS" ibareli markanın, davacıya ait "SER ve SERTRANS" unsurlu markalarıyla ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, müvekkilinin asli unsurunun tanınmış ve öncelikli hak sahibi olduğu "SER ve SERTRANS" unsurlu markalarına benzer olarak davalının türettiği "MERTRANS" ibareli markanın haksız rekabete yol açtığını, davalı tarafın bu markayı tescil ettirmekle kötü niyetli hakaret ettiğini, davacının "SER ve SERTRANS" unsurlu birçok markanının mevcudiyeti sebebi ile tarafın "MERTRANS" ibareli markasının seri marka imajı göstermesinden kaynaklı haksız kazancın oluşacağını,

davalı tarafın "MERTRANS" ibareli markasının hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, davaya konu markanın 2010 yılında tescil edilmesinden kaynaklı zaman aşımı itirazlarının yerinde olmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; şirketlerin hakim ortağı olan ... ve ...'ın müşterek çocukları ...'ın isminin baş haflerinin alınmasından kaynaklı "MERTRANS" ibaresinin tercih edildiğini, davaya konu "MERTANS " ibaresinin "MER" ve "TRANS" kelimelerinden oluştuğu, "TRANS" ibaresinin sektörde kullanılan genel bir ibare olduğunu, "MER" ibaresinin ise ayrıcılık ifade ettiğini, her iki marka arasında farklılık olduğunu, haksız rekabete yol açacak hiçbir benzerliğin bulunmadığını, ayrıca müvekkilinin turizm sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacı ile iş kollarının farklı olduğunu,

bunun yanında davalının "MERTRANS" markasıyla 17.09.2002 tarihinde faaliyete başladığını bu sebeple davanın zaman aşımına uğradığını, davacının "MERTRANS" marka başvurusuna itiraz ettiğini, itirazın kabul görmediğini, karara itiraz ettiğini ancak bu itirazın da kabul görmediğini, YİDK kararına karşı dava açmadıklarını, davalının ticari hayata uygun hareket ettiğini bu yönüyle kötü niyetli davranmadığını, kötü niyetle davrandığına dair herhangi bir somut durumun bulunmadığını, yetki itirazlarının kabulüne, davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı 2010/84990 tescil sayılı markanın 35,36,37,39. emtialar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tanınmışlık iddiasının gerek mahkeme kararıyla gerekse kullanımıyla ispatlandığını, itiraza konu olan marka davacı şirket markası ıle yazılış, görsel ve fonetik bakımdan orta seviyedeki insanlar bakımından iltibasa yol açacak kadar benzer olduğunu, dolayısıyla dava konusu markanın tüm sınıflar bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, markaların görsel ve işitsel açıdan benzerlik taşımadığını, davacının tanınmışlık iddiasının yerinde olmadığını, yabancı dildeki kelimelerin bir teşebbüsün tekeline bırakılamayacağını, mahkemece alınan bilirkişi raporlarına itibar edilmeyerek yalnızca markaların fonetik açıdan aralarında benzerlik olduğu şeklindeki ifade ile 35, 36, 37, 39. sınıflar için gerekçesiz şekilde hükümsüzlük kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Mertrans" ismiyle, 20.11.2003 tarih, 2002/23585 sicil numarası ile 39. sınıfta, aynı markayı 19.11.2013 tarih, 2010/84990 sicil numarası ile 04-19-29-30-32-33-35-36-37-39-41-43-44 ve 45. sınıflarda, 03.02.2015 tarih ve 2012/78825 sicil numarası ile 35-39 ve 40. sınıflarda kayıtlı bulunduğu; davacı markasının ise "SER" ve "Sertrans" şekli ile davalı markası ile aynı sınıflarda tescil edildiği, davacının "SERTRANS" ibareli markasının 17.05.2016 tarihinde tanınmış marka statüsü kazandığı, taraf markalarının ikisinde de ortak unsur olarak "trans" ibaresi bulunduğu,

bu ibare taşıma işinde kullanılan "transit" kelimesinin kısaltılması olup taşımacılık sektöründeki herkes tarafından bilinen ve bir çok kişi/şirket tarafından farklı işletme adı, şirket unvanı gibi yerlerde kullanılan bir ibare olduğunun bilindiği, bu nedenle bu ibarenin tek bir markanın inhisarında olduğu kabul edilemeyeceği ve davalının markasında "trans" ibaresini kullanmasının iltibas olarak kabul edilemeyeceği, taraf markalarının diğer unsurları olan "SER" ve "MER" ibareleri yönünden incelenme yapıldığında;

bu hecelerin ilk harflerinin farklı diğer iki harfin ise aynı olduğu görülmekle birlikte hecenin bir bütün halinde okunması halinde iki farklı ibare oldukları ve karıştırılma ihtimali bulunmadığı, her iki markayı içerdikleri tüm unsurlar ile birlikte değerlendirildiğinde, işitsel olarak bir benzerlik bulunmakla birlikte bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere bu benzerliğin iltibas yaratacak düzeyde olmadığı, görsel ve işitsel unsurlarıyla değerlendirildiğinde de iltibas imkanının bulunmadığı, davalı markasının hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediği sonucuna varıldığı,

davalı markasının iltibas oluşturmaması karşısında, davacı markasının tanınmış marka statüsünde olmasının da sonucuna bir etkisi kalmayacağı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 1989 yılından beri ticari faaliyette bulunduğunu, yapmış olduğu 84 marka başvurusu ile en fazla marka başvurusuna ve tescile sahip firma olduğunu, harcadığı emek ve koyduğu sermaye ile markalarına tanınmışlık kazandırdığını, davalının kötüniyetli bir şekilde müvekkil markaları ile aynı sınıflarda tescil edildiğinin tespit edildiği,

her iki markanın yazılış, okunuş ve telaffuz bakımından aynı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzer oldukları, davacıya ait markanın serisi veya uzantısı olduğunun ya da davacının vermiş olduğu lisans gereği ürünler üzerinde kullanıldığının algılanmasına yol açabileceğini, her iki marka karşılaştırıldığında esas unsurlarının aynı olduğu, ''S'' harfinin değiştirilerek ''M'' harfinin kullanılmasının markanın genel anlamını değiştirmediği, taraf markalarının yazım stili ve renkleri dahi aynı olduğu,

her ne kadar ''TRANS'' ibaresinin ''TRANSPORT'' kelimesinin kısaltması olduğu ve herkes tarafından kullanılabileceği belirtilmiş ise de markanın bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu markanın davacı markası ile birebir aynı şekilde tek kelime olarak oluşturulduğu, kelimenin sonunda bitişik olarak ''TRANS'' ibaresinin kullanıldığı, kelimenin ilk hecesine anlamı olmayan üç harflik bir ibare yerleştirildiği,

müvekkil markalarında yer alan ''SER'' ibaresi ile aynı seslenişe sahip ve ilk harfi hariç tümüyle aynı harfleri taşıyan ''MER'' ibaresinin kullanıldığını, yazım şekli ve renklerinin benzer kullanıldığını belirterek mahkemece sadece ''SER'' ve ''MER'' ibareleri karşılaştırılarak yapılan değerlendirmenin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıya ait markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,