Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/933 K.2025/1706

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili, duruşma talebi olmaksızın davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.03.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ... ... .... ve Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Fikirtepe'de kentsel dönüşüm projelerinden birini üstlendiğini ve projeyle ilgili işlerin bir kısmını dava dışı ihbar olunan ... Yapı... Ltd. Şti.'ne yüklenici sözleşmesiyle ihale ettiğini, sözleşme gereği ... Yapı... Ltd.

Şti. tarafından davalı bankadan 25.000.000,00 TL bedelli ... teminat mektubu alınarak müvekkiline verildiğini, ancak yüklenicinin sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkilinin ... teminat mektubunun nakde çevrilmesini talep ettiğini ancak bu talebin reddedildiğini, ret gerekçesi olarak da ... bedelinin "136806.... numaralı hesaba gönderilmediğinden teminat mektubu metninde öngörülen yürürlük şartının gerçekleşmediğinin belirtildiğini, halbuki teminat mektubu metnindeki yürürlük şartlarının müvekkili tarafından yerine getirildiğini, bu kapsamda 23.270.625,00 TL'nin dava dışı ...

Yapı...Ltd.

Şti.'nin davalı banka nezdindeki "1368064" numaralı hesabına teminat mektubuna konu ... bedeli açıklaması ile yatırıldığını, ... teminat bedeli ödenmediği için davalı aleyhine dayanağı teminat mektubu olan 23.270.625,00 TL asıl alacak ve 2.016.256,21 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.286.881,21 TL talepli ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davalının takibe itiraz ettiğinden takibin durduğunu ileri sürerek, davalının icra takibine vaki itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/14 E. sayılı dosyasında teminat mektubunun nakde çevrilmesinin engellenmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tedbir kararı varken müvekkili bankanın teminat mektubunu nakde çevirmesinin mümkün olmadığını, teminat mektubunun tazminine ilişkin şartların gerçekleşmediğini, "136806..." nolu hesabın ... mektubuna özel açılmış bir hesap olduğunu, bu hesaba yatırılacak ... bedeli üzerine müvekkili banka tarafından bloke konulduğunu, ancak dava dışı şirketin diğer hesaplarında günlük nakit akış işlemleri yapılmakta olduğundan bloke konulamadığını,

... bedelinin ödenmesi gereken hesabın teminat mektubu metninde açıkça belirtildiğini, buna rağmen ... bedelleri teminat mektubunda belirtilen hesaba ödenmediği için yürürlülük şartı yerine gelmeyen mektubun tazmininin mümkün olmadığını savunarak davanın reddi ile davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı bankanın "... teminat mektubu bedeli içindir" açıklaması ile davacı tarafından yapılan toplam 19.250.625,00 TL bedelden sorumlu olduğu, davacının 25.07.2016 tarihli ödeme talebine ilişkin ihtarnamesine karşılık davalının gönderdiği 08.08.2016 tarihli cevabi ihtarnameyle mektup bedelinin ödenmeyeceği bildirildiğinden davalının bu tarih itibariyle temerrüde düştüğü,

19.250.625,00 TL asıl alacağa takip tarihine kadar 17 günlük ... faizi işletmek gerektiği ve davalı tarafından taraflarca belirlenebilir likit alacak miktarına kötü niyetli olarak itiraz edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, takibin 19.250.625,00 TL asıl alacak, 95.450,92 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.346.075,92 TL üzerinden devamına, asıl alacak 19.250.625,00 TL'ye takip tarihinden itibaren ... faizi işletilmesine,

fazla istemin reddine, kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden %20 oranındaki 3.869.215,18 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline ve davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı banka tarafından düzenlenen ... teminat mektubunun içeriğinde"İş bu teminat mektubu, mektuba konu ... bedeli olan 25.000.000,00 TL'nin ... Yapı Tur. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının bankamız nezdindeki 1368064-6 nolu hesabına geçtiği anda yürürlüğe girecektir.

Bu teminat mektubu 25.11.2015 tarihine kadar geçerli olup, bu tarihe kadar elimize geçecek şekilde tarafınızdan yazılı tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde hükümsüz olacaktır." şeklinde düzenlendiği, davacı şirket ile ... Yapı...Ltd.

Şti. arasında organik bağ bulunduğu, davalı bankanın grup şirketleri arasında gerçekleştirilecek ... ödemeleri için garanti verdiği ve davalı banka tarafından ... bedelinin blokeli hesaba ödeme yapılmasının bir şart olarak öngörüldüğü, davacının, davalı bankaya başvurarak, mektup lehtarının taahhütlerine aykırı davrandığı gerekçesiyle teminat mektubunun tazminini talep ettiği, davalı bankanın cevabıyla 136806... nolu banka hesabına ... bedelinin gönderilmediğini bildirdiği, davacı tarafından teminat mektubu lehtarının, bankanın ...

Şubesindeki farklı hesaplarına toplam 23.270.625,00 TL yatırıldığı, teminat mektubunda belirtilen "1368064-06" nolu bankanın teminat mektubu için blokeli hesabına tek ödeme (300.000,00 TL) dışında hiçbir ödemenin yapılmadığı, 1368064-06 nolu hesap dışındaki hesapların lehtarın serbestçe tasarruf edebileceği hesaplar olması ve müşterinin hesapları arasında müşterinin talimatı olmadan para aktarımı yapılmasının mümkün olmadığı,

teminat mektubunda açıkça paranın yatırılacağı hesap numarasına davacı tarafından ödenen miktarın davacıya ödenmesi gerektiği, kalan miktar için şart gerçekleşmediğinden davalı bankanın tazmin yükümlülüğünün olmadığı gerekçesiyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline, takibin 300.000,00 TL asıl alacak olmak üzere 302.012,50 TL üzerinden devamına, fazla istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda ... faizi işletilerek davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, koşulları oluşmayan davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ... banka teminat mektubu bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının vaki itirazının iptali istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe 1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davacı tarafın tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Davalı tarafın temyiz itirazlarına gelince; ... banka teminat mektubu bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının vaki itirazının iptali istemine ilişkin davada, davacı, süresi içerisinde teminat mektubunun nakde çevrilmesini talep etmiş, ancak banka, mektup metninde yer alan geçerlilik şartının yerine getirilmediğini bildirerek talebi reddetmiştir. ... teminat mektubunun amacı, iş sahibinin işin süresinde bitirilmesi için yükleniciye ... olarak verdiği miktarın geri alınmasını garanti altına almaktır. Bunun için de mektup metninde yer verilen ... tutarının yine mektupta yazılı olan hesaba ödenmesi gerekir.

22.11.2012 tarihli ... Teminat Mektubu metni incelendiğinde, ikinci paragrafta yazılı olduğu üzere. "İş bu teminat mektubu, mektuba konu ... bedeli olan 25.000.000,00 TL'nin ... Yapı Tur. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının bankamız nezdindeki 136806... nolu hesabına geçtiği anda yürürlüğe girecektir." Davacı taraf, her ne kadar, teminat mektubu lehtarının bankanın ...

Şubesindeki farklı hesaplarına toplam 23.270.625,00 TL yatırdığını beyan etmiş ise de, söz konusu tutarın mektup metninde açıkça yazılı olan hesaba yatırılmadığı, 1368064-... nolu bankanın teminat mektubu için blokeli hesabına yalnızca 300.000,00 TL yatırıldığı, bu durumda teminat mektubunda ifade edilen geçerlilik şartının yerine getirilmediği anlaşılmakla, davacının ... banka teminat mektubu bedelini tahsili isteminde haksız olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.