Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/990 K.2025/163

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davaların davacıları vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd. Şti. tasfiye memuru, birleşen davaların davalıları ... ve ... Tarım Hay. Mer. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalının, müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, taraflar arasında düzenlenen 15.03.2012 tarihli protokol uyarınca borca karşılık 5 adet senedin davalıya teslim edildiğini, 5 senet karşılığı içinde faiz ve vekâlet ücreti mevcut olarak 705.000,00 TL ödeme yapılacağını, bu meblağ ödendiğinde dosya borcunun tamamen kapanacağını, davacının ilk taksidi tahsil harcı ile 155.940,00 TL olarak ödediğini, davalının protokolü icra dosyasına sunarak 17.05.2012 tarihinde ilk taksit için eksik ödendiği iddia edilen 24.077,15 TL için haciz ve muhafaza kararı aldırıp hacze geldiğini,

dosya borcunun protokol ile sabitlendiğini, protokol tarihinde icra dosyası asıl alacağı 656.552,72 TL, 15.03.2012 tarihinde kadar işlemiş faiz 4.532,00 TL, vekâlet ücreti 37.112.265 TL, masraf 534,45 TL olmak üzere toplam 698.731,42 TL olduğunu, buna karşılık 705.000,00 TL üzerinde taksitlendirme yapılarak senetler verildiğini, tahsil harcının davacı borçlu tarafından ödeneceğinin protokolde kararlaştırıldığını, protokole göre 15.07.2012 tarihine kadar ödenmesi gereken miktarın 505.000,00 TL asıl alacak, 19.998,00 TL tahsil harcı olmak üzere 524.998,00 TL olduğunu, haciz tehdidi attında 549.748,00 TL'nin ödendiğini,

24.750,00 TL fazla ödeme yapıldığını, ödenen senetlerin iade edilmediğini ileri sürerek 26.07.2012 tarihi itibarı ile 181.229,35 TL dışında borçlu olmadıklarının tespitine, 15.07.2012 tarihinde ödenecek 200.000,00 TL senet bedeli ödendiktan sonra senedin geri verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili birleşen Bakırköy 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/17 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; 25.08.2012 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli senedin ödendiğini ileri sürerek davacının bu senet nedeni ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

3.Davacılar vekili birleşen Bakırköy 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/90 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; senet bedellerinin icra dosyasına ödenmesine rağmen davalıların 15.07.2012 vadeli, 150.000,00 TL tutarlı senedin iade edilmediğini, protokole göre ödenmesi gereken meblağ tahsil harçları dahil toplam 739.999,35 TL olmasına rağmen dosyaya 741.853,25 TL ödendiğini ileri sürerek fazla ödenen bedelin iadesini, 15.07.2012 vadeli 150,000,00 TL miktarlı senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı, asıl davaya cevap vermemiştir.

2.Birleşen davaların davalılarından ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin iyi niyetle senedi iktisap ettiğini, anılan senedin davacıların iddia ettikleri senetle hiçbir alakasının bulunmadığını, bağımsız bir senet olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı şirket tarafından davacı aleyhine 02.12.2011 tarihinde 65.552,76 TL asıl alacak, 54.394,95 TL faiz, toplam 710.947,71 TL'nin tahsili istemi ile cari hesap alacağına dayalı ilamsız takip başlatıldığı, 15.03.2022 tarihli protokol ile borcun yenilenerek dava konusu bonoların davalı ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ye verildiği, protokole göre borcun sabitlendiği, faiz talebinin bulunmadığı, ilk bono ödemesinin icra dosyasına yapılmasından sonra davacının iş yerinde haciz işleminin gerçekleştirildiği, eksik kaldığı belirtilen borç miktarının ödendiği, birleşen davalarda ise 150.000,00 TL ve 200.000,00 TL bedellerin birleşen dosya davalılarına ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından verildiği, ancak protokole konu bonoların verilmediği gibi temlik tarihinin haksız yapılan ihtiyati haciz için tahsil edilen paradan sonra olduğu, birleşen dosya davalılarının dava konusu bonoları iktisap ederken davacılar ile davalı ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki protokolü bilemeyeceği, bonoların savcılık soruşturmasının başlaması ve protokol hükümlerinin davalılar tarafından öğrenilmesi üzerine bu kişiler tarafından ...

Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisine verildiği, bu kişi tarafından da bonoların Mahkeme kasasına teslim edildiği, asıl davada davalı ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin fazladan tahsil ettiği paranın icra dairesi tarafından yaşanan hukuki süreç sonunda iade edilmesi nedeniyle istirdat talebinin konusuz kaldığı, protokol kapsamında verilen bonoların vadesinde ödenmesine rağmen iade edilmediği, birleşen davalarda protokol kapsamındaki bonoların ödenmesi nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadığının anlaşıldığı,

birleşen davalarda davalıların protokolden haberleri olarak bonoları protesto ettiklerinin ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl davada menfi tespit davasının konusu kalmadığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından ödeme nedeniyle protokol kapsamında verilen bonoların iadesine ilişkin davanın kabulüne, 15.05.2012 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli, 25.05.2012 vade tarihli, 55.000,00 TL bedelli, 15.06.2012 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli, 15.08.2012 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli bonoların davalı ...

Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından mahkeme kasasına teslim edildiği anlaşıldığından sözü geçen bonoların karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, birleşen Bakırköy 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/17 E. sayılı dosyasında; davanın kabulüne, davacının 15.08.2012 vade tarihli, 200.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, birleşen Bakırköy 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/90 E. sayılı dosyasında;

davanın kabulüne, davacının 15.07.2012 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili, birleşen davaların davalıları Serdar Yadigaroğlu ve ... Tarım Hay. Mer. Ltd. Şti. vekili, asıl ve birleşen davanın davanın davalısı ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd. Şti. tasfiye memuru tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davaların davacıları vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı ... Alüminyum Levha San. ve Tic. Ltd. Şti. tasfiye memuru, birleşen davaların davalıları ... ve ... Tarım Hay. Mer. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, istirdat ve menfi tespit, birleşen davalar ise menfi tespit taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.