Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1439 K.2025/7068

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak birleşen davada davacı vekili ile asıl davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, dava konusu meblağ 816.000,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketin talebi doğrultusunda 181.000,00 euro karşılığı 4 üniteden oluşan boya rulosu üretim hattının satımı ve davalı şirketin kiracısı ...Rolu Fırça San. Tic. Ltd.

Şti.'ne teslimi konusunda anlaştıklarını, işbu makinelerin ...' ya teslim edildiğini, tutanakların imzalandığını, davalı şirketin ilk ödeme altında 17.06.2015 tarihinde 88.500,00 euro ödeme sonrasında ... tarafından da müvekkiline 285.209,09 TL ödeme yapıldığını, kalan bakiyenin ödenmemesi üzerine ihtarname çekildiğini, cevabi ihtarname ile söz konusu makinenin eksik ve ayıplı olduğu ve bu durumun davalı şirketin kiracısı tarafından defalarca müvekkiline bildirildiğini, reaksiyon alınmadığı için seçimlik hakkını kullanarak sözleşmeyi feshettiğini bildirir ihtar tebliğ edildiğini,

davalı şirketin malın eksik ve ayıplı olduğunu müvekkiline defaatle bildirdiği bilgisinin gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkiline bu hususla alakalı olarak ne yazılı ne e-posta yoluyla bildirimde bulunulmadığını ileri sürerek fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.125,00 euro alacağının aynen veya fiili ödeme tarihi günündeki kur karşılığı olarak dava tarihinden tahsil tarihine dek işleyecek en yüksek faiz oranı ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; makinelerin ayıplı teslimi sebebiyle müvekkili şirkete finansal kiralama yoluyla teslim edilen boya rulosu üretim hattını içeren, 4 parçadan oluşan ve birbiriyle senkronize halde çalışan birbirine bağlı tek bir otomasyon makinesinin hiçbir zaman birbirine bağlanıp senkronize şekilde çalışmadığını, kusurlu ve performans yetersizliği olduğunu ileri sürerek makinenin davalıya iadesiine, davalıya çeşitli tarihlerde ödenen 285.209,09 TL ve ...Finansal Kiralama tarafından ödenen 88.500,00 euronun ödeme tarihlerinden itibariyle işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile 1.000,00 TL maddi zararlarının taraflarına ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı ... ile yapılan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında davacı ve dava dışı diğer firmalardan menkul malların alındığını, dava konusu mala ilişkin müvekkili tarafından 11.06.2015 tarih ve 297.500,00 euro proforma fatura içeriğinde kiracı ile mutabık kalındığını, 88.500,00 euro avans ödemesi yapıldığını, kiracıya kısmi teslimler yapıldığını, hattın bir bütün olarak üretime faaliyete alınamadığını, parçaların verimli ve beklenen performansta olmadığını,

dava dışı 3. kişi kiracı tarafından Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/85 D.İş dosyası ile yapılan 12.09.2017 tarihli rapor ile durumun sabit olduğunu, davacı edimlerini yerine getirmeden fatura tanzim ederek bedelini ...

Noterli'ğinin 18.07.2017 tarihinde ihtar tebliğ ettiğini, 24.07.2017 tarihli ihtar ile malın alınması ve ödenen tutarların iadesinin ihtar edildiğini, satıcının da cevabi ihtarname keşide ettiğini, dava dışı Finansal Kiracı'nın müvekkili şirkete göndermiş olduğu 02.08.2017 tarihli yazıda maldaki ayıp tespitlerine yönelik yasal sürecin başlatıldığını şirket tarafından ödenmiş bulunan 88.500,00 euro haricinde satıcıya başkaca bir ödeme yapılmaması gerektiğinin ihtaren bildirildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; söz konusu ayıp iddiasının gerçek dışı, makinelerin ise eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim edilmiş olduğunu, tesliminden sonra yapılan ödemelerin de malın ayıpsız şekilde teslim alındığının kabulü olarak görülmesi gerektiğini, davacı tarafın teslim aldığı malın ayıplı olduğu yönündeki iddiasının dinlenebilmesi için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde düzenlenen iki ya da sekiz günlük sürelere uyulmuş olması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davalı ...Ş ile birleşen dosya davacısı ... Tekstil Ltd. Şti. arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında asıl dava davacısından bir adet boya rulosu üretim hattının satın alındığı, asıl davada davacısı tarafından tanzim edilen faturada dava konusu makinenin değerinin 181.800,00 euro olarak gösterildiği, boya rulosu üretim hattının 3 parça halinde ... Tekstil Ltd.

Şti.'ye teslim edildiği, sevk irsaliyesinde makinelerin eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim alındığına ilişkin imza bulunduğu, asıl dava davacısı tarafından ödenmeyen bakiye makine bedelinin asıl dava davalısından talep edildiği, asıl dava davalısı tarafından çekilen 25.07.2017 ihtarname ile üretim hattının eksik ve ayıplı olduğu bu durumun kiracı tarafından bildirildiği, bu bildirimlere rağmen aksiyon alınamadığı, ... tarafından gönderilen faturayı kabul etmeyerek iade ettiklerinin bildirildiği,

birleşen dava davacısı tarafından makineler üzerinde tespit yaptırılarak hazırlanan raporda makinenin satıcı ... tarafından demonte konumda çalıştırılmadan 4 adet ünite birbirine bağlanıp senkronize halde çalıştırılmadan ... Teks Ltd. Şti.'ne teslim edildiğini ve bu şekilde çalışmasının mümkün olmadığının bildirildiği, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda makinenin birleşen davada davacı ... Teks Ltd.

Şti. yetkilisine imzalatılan tutanaklarda sorunsuz ve çalışır vaziyette teslim edildiği, boya rulosu üretim hattının hali hazırda çalışır halde olmadığı, sistemin ayıplı olduğu ve ilk bakışta görülebilecek vaziyette ayıp olmadığı çalıştırılarak zaman içinde ayıbın anlaşılabileceği, birleşen dava davacısı tarafından teslim alınan makinelerin arıza yaptığı ve bu arızaların giderilemediği iddia edilmiş ise de; satıcının şirkete süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığı, ...

Teks Ltd. Şti. ve finansal kiralama şirketinin ödeme toplamının 179.378,89 euro olduğu, teslim edilen makine bedeli olan 181.800,00 eurodan 179.378,89 euronun düşümü sonucunda asıl davada davacının talep edebileceği rakamın 2.421,00 euro olduğu, birleşen dosyada ise davacının süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığı,

makineleri kabul ettiği, makinelerdeki arızanın satıcı tarafından giderilmesine ilişkin tutulan tutanaklarda arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığının tespit edildiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 2.421,00 euronun dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, karar, asıl ve birleşen davada taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacının talep edebileceği bakiye satım bedelinin 2.421,00 euro olduğu yönündeki tespitte bir isabetsizlik bulunmadığı, kurulan hükmün sonucu itibariyle dosya kapsamına uygun olduğu, asıl davada taraf vekillerinin istinaf taleplerinin reddi gerektiği, birleşen dava yönünden ise makinelerin 09.06.2016 tarihinde tesliminden itibaren Sulh Hukuk Mahkemesince tespit yapılana kadar yaklaşık 15 ay süre içinde 5 kez ayarlarının yapılarak çalıştırıldığı ve çalışır halde teslim edildiğine ilişkin davacı teknisyenleri tarafından tutanakların tutulduğu,

servis tutanaklarında sistemin sık arza yapmasının operatör hatasından kaynaklandığının teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği, dosyada mevcut servis fişlerinde makinenin ayarlarının yapıldığı operatöre eğitim verildiği ve çalıştırılarak teslim edildiği, operatörün sık değiştirildiğinin yazılı olduğu, bu durumda arıza bildirilerek servise istenmesinin ayıp ihbarı niteliğinde olduğu, süresi içinde ayıp ihbarı yapılmadığı yönündeki gerekçenin yerinde olmadığı ancak meydana gelen arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığına dair servis formları dikkate alındığında, alıcının servis formlarındaki tespitlere karşı çıkmadığı,

malın arıza vermesinin kullanıcı hatası dışında ayıplı olduğu iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl davada taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, düzeltilmiş gerekçe ile asıl davanın kısmen kabulüne, 2.421,00 euronun dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, karar, asıl davada davalı vekili ile birleşen davada davacı vekilince vekilince temyiz edilmiştir.

Birleşen davada davacı vekili tarafından 25.02.2025 tarihli tavzih dilekçesi ile istinaf incelemesinde birleşen dava için yapılan istinaf başvurularının reddedilmesine ve İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu kararda herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine (AAÜT) göre 132.183,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine karar verildiğini, kararın düzeltilerek vekâlet ücreti alacağının İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen 52.246,45 TL olarak düzeltilmesi talep edilmiş,

Bölge Adliye Mahkemesince 25.02.2025 tarihli ek karar ile tavzih talebinin hükmedilen vekâlet ücretinin düzeltilmesine yönelik olup tavzihi mümkün hususlardan olmadığı gerekçesiyle usul ve yasaya uygun görülmeyen talebin reddine karar verilmiş, ek karar, birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, finansal kiralama sözleşmesine dayalı teslim edilen malın bedelinden kaynaklanan alacağın tahsili, birleşen dava ise sözleşme gereği teslim edilen malın ayıplı olması nedeniyle ödenen bedelin iadesi ve zararın tazmini istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının ve 25.02.2025 tarihli ek kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.