Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1684 K.2025/5964

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından, davalı şirket ile aralarındaki tedarik sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümü amacıyla Romanya Ticaret ve Sanayi Oda Başkanlığı Uluslararası Ticari Tahkim Mahkemesi'ne başvurulduğunu, davalı şirketin, söz konusu uyuşmazlığın çözümü ve kendisini savunması için usulüne uygun şekilde dört kez tahkim yerine çağrıldığını, hakem kararına göre müvekkili lehine, ürün tutarı için 18.000,00 euro, uygun olmayan kalitedeki ürünlerin teslimatı için 18.000,00 euro, tahkim masrafları için ise 6.294,58 euro ve 15.665,00 Ley'e hükmedildiğini,

müvekkili nezdinde bulunan hamur bölme makinesinin de davalı şirket tarafından geri alınmasına karar verildiğini, hakem kararının 27.01.2021 tarihi itibariyle kesinleştiğini ve taraflara usulüne uygun tebliğ edildiğini, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (5718 sayılı Kanun) 54. maddesi şartları sağlandığını ileri sürerek Romanya Ticaret ve Sanayi Oda Başkanlığı Uluslararası Ticari Tahkim Mahkemesinin 18.01.2021 tarihli ve 2020/42 dosya numaralı ve 6 numaralı hakem kararının tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıdan nispi harç alınması gerekirken eksik harç alındığını, teminat yatırılmadığını, dava dilekçesinde bahsedilen dört adet tebligatın yöntemine uygun tebliğ edilmediğini, tebligatların geçersiz olması nedeniyle tahkim kararının usulen geçersiz olduğunu, kesinleşmesinin de usule uygun olmadığını, kesinleşmeyen bir kararın tenfizinin istenilemeyeceğini, müvekkilinin bu şekilde bir tahkim sözleşmesi imzalamadığını, tarafı olmadığı bir sözleşme nedeniyle aleyhine hüküm tesis edilmesinin ve bunun doğrudan doğruya tenfizi ile icra edilecek olmasının hukuka uygun olmadığını,

davacı tarafın iyiniyetli olmadığını, ödemezlik def'i haklarının bulunduğunu, yabancı bir kararın tanınması ve tenfiz edilebilmesi için kamu düzenine aykırı olmaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, 5718 sayılı Kanun'un 60-63. maddeleri arasında yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizinin düzenlendiği, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmalar kapsamında bulunmayan uyuşmazlıklarda adı geçen Kanun hükümlerinin uygulanması söz konusu olmakla birlikte, “Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi”nin 08.05.1991 tarihli ve 3731 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği,

yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizinde, bu sözleşme hükümlerinin öncelikle uygulanması gerektiği, bu sebeple 5718 sayılı Kanun kapsamına giren hakem kararlarının alanın daraltıldığı, Türkiye’nin New York Sözleşmesine taraf olduğu 08.05.1991 tarihinden itibaren ve bugün itibariyle, bu sözleşmeye taraf olmayan bir devlet ülkesinde verilen ve yerli olmayan hakem kararlarının 5718 sayılı Kanun kapsamına giren hakem kararları olduğu, öte yandan 21.06.2001 tarihinde 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) kabul edilerek 05.07.2001 tarihinde yürürlüğe girdiği,

tahkim usulüne uygulanacak kuralları düzenleyen Kanun'un, “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesi uyarınca, yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya anılan kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklarda, MTK’nın uygulanmasının zorunlu olduğu, 05.07.2001 tarihinden itibaren yasa kapsamına giren uyuşmazlıklarda MTK'nın uygulanacağı, anılan mevzuat hükümlerinin yürürlük tarihleri ve kapsamları dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlıkta, tenfizi talep edilen hakem kararının taraflar arasındaki 12.11.2019 tarihli sözleşmeye ilişkin olduğu,

New York Sözleşmesi'ne taraf olan Romanya'da verilmiş olduğundan, uyuşmazlığa tenfiz şartları bakımından Türkiye’nin de taraf olduğu “New York Sözleşmesi” hükümlerinin uygulanması gerektiği, yabancı hakem kararlarının tenfizini engelleyen hallerin New York Sözleşmesinin (V). maddesinde düzenlendiği, davalı vekilinin, müvekkilinin tahkim anlaşmasının tarafı olmadığı, tebligatların süresinde ve usulüne uygun yapılmadığı, bu itibarla savunma haklarının kısıtlandığı,

kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar bulunduğuna yönelik istinaf itirazlarının dosya içerisinde bulunan taraflar arasında akdedilen sözleşme, davacı tarafça ibraz edilen belgeler itibariyle yerinde olmadığı, yabancı hakem kararının tenfiz şartlarının oluştuğu, davalı vekili tarafından harç eksikliği bulunduğu ileri sürülmüş ise de, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 3. ve 4. maddesi ile,

Harçlar Kanunu'nun (1) sayılı Tarifesi'nin nispi harçları düzenleyen A/III/1-a bendi (Ek Hüküm 15/7/2016-6728/36 md. dahil) düzenlemesi uyarınca yabancı hakem kararlarının tenfizinde maktu harç alınması gerektiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/19-930 E-2019/812 K. sayılı ilamının da bu doğrultuda olduğu, 5718 sayılı Kanun'un 48/2 hükmü ve Türkiye ve Romanya arasında imzalanan ve ''Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya Arasında Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması'' dikkate alındığında karşılılık şartının sağlandığından davacıdan teminat alınmasına gerek olmadığı,

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, bozma ilamında belirtildiği üzere, İlk Derece Mahkemesinden farklı bir gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığından ve bu kapsamda yeniden hüküm tesis edilmesi gerektiği gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne ile İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, yabancı hakem kararının tenfizi talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının bütün temyiz itirazları yerinde değildir.