Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1713 K.2025/6843

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 03.12.2009 tarihli, ... yevmiye, 62459 sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi ve 14.02.2012 tarihli, 0 ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama tadil sözleşmesi uyarınca.

21.12.2009 tarihli faturada belirtilen 1 adet “unıt production line for heating panels of 22 seconds model pkkp”, yine 16.04.2008 tarihli, ... yevmiye, 59742 sözleşme numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama sözleşmesi uyarınca.

17.04.2008 tarihli faturada belirtilen 1 adet “...”in tüm eklenti ve aksesuarları ile birlikte teslim edildiğini, davalının kira bedellerini vadesinde ödemediğini, bunun üzerine davalıya 13.05.2016 tarihli ihtarnamelerinin gönderilip vadesi gelen borçların ödenmesinin, aksi halde sözleşmelerin feshedileceğinin, kiralanan malların geri alınacağının ihtar edildiğini, davalının verilen sürede edimlerini yerine getirmediğini, 6361 .... Kiralama, .... ve ...

Şirketleri Kanunu (6361 sayılı Kanun) ve finansal kiralama sözleşmesinin ilgili maddeleri gereği sözleşmelerin feshedildiğini, davalının sözleşmelere konu menkul malları müvekkiline iade etmediğini, davadan önce İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1181 Değişik İş sayılı dosyasıyla ihtiyati tedbir kararı alındığını, bu kararın icraya konulduğunu ileri sürerek finansal kiralama sözleşmesine konu olup mülkiyeti davacıya ait bulunan tüm ekipman ve aksesuarların müvekkiline aynen iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili karşı dava dilekçesinde; müvekkilinin, davacıya ödediği 947,468,02 euronun Merkez Bankasının 12.10.2016 tarihli efektif satış kuru karşılığı olan 3.230.392,21 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde, sözleşme gereğince taraflarına yapılmış bir ihtar bulunmadığını, bu nedenle temerrüt faizi istenemeyeceğini, davacının ana para ve temerrüt faizini istemesi üzerine müvekkilince, davacıya “borç miktarına itirazları olmamakla birlikte temerrüt faizi ile oranını kabul etmedikleri” hususunun bildirildiğini, akabinde 17.033,38 euronun süresi içerisinde ödendiğini, sözleşme gereğince taraflarına teslim edilmesi gereken ısıtma grubu panel radyatör kaynak hattının taraflarına teslim edilmediğini, yine davalının gönderdiği ihtar üzerine müvekkilince “7 gün içerisinde malın tesliminin,

aksi halde ödenen tutarın faizi ile taraflarına iadesinin” ihtar edildiğini, sözleşme konusu malın ihtarnameye rağmen taraflarına teslim edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde, sözleşmeye konu malın teslim edilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin sözleşme konusu borçlarını zamanında ve eksiksiz ifa ettiğini, karşı davacının malı teslim aldığı bildirimini içeren yazılı beyanının mahkemeye sunulduğunu, karşı davacının; bahse konu sözleşmede ödeme planının tadili için neden finansal kiralama tadil sözleşmesi akdettiği ve müvekkili şirketin ihtarnamesinin kendisine tebliğ edilmesine kadar neden talepte bulunmadığına dair bir açıklama getiremediğini, dürüstlük kuralına aykırı davrandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 03.12.2009 tarihli düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi, 14.02.2012 tarihli finansal kiralama tadil sözleşmesi, 16.04.2008 tarihli düzenleme şeklindeki finansal kiralama sözleşmelerinin aktedildiği, davalı- karşı davacı tarafından 01.07.2016 tarihli ihtarname ile “ısıtma grubu panel radyatör kaynak hattının teslim edilmediği,

7 gün içerisinde malın tesliminin aksi halde ödenen 947.468,02 euronun (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 12.10.2016 tarihli efektif satış kuru karşılığı 3.230.392,21 TL'nin) ticari faizi ile birlikte iadesi”nin ihtar edildiği, davalı- karşı davacının kaşe ve imzasını içeren 05.01.2010 tarihli sözleşme için düzenlenen teslim tutanağı ile fiili ithalat tarihi olan 31.12.2009 tarihinde malların teslim edildiğinin ispatlandığı, yazılı belgenin aksinin karşı davacı tarafından aynı mahiyette bir delil ile kanıtlanamadığı,

6361 sayılı Kanun’un 25. maddesi gereğince, kiralayanın malın teslim edilmemesinden ancak “kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi hâlinde” sorumlu tutulabileceği, davacı- karşı davalının bu şekilde gerçekleşen bir sebeple bir sorumluluğunun bulunduğunun da ispatlanamadığı, teslim edilmeyen malı konu alan sözleşme gereği davalı- karşı davacı tarafından kira ödemelerinin uzun süre yapıldığı, 2012 yılında tadil sözleşmesi aktedildiği,

kiralayan tarafından gönderilen temerrüt ve fesih ihtarnamesine kadar davalı- karşı davacı kiracının malın teslim edilmediğine dair bir beyan ve talebinin olmadığı, verilen süre içerisinde sözleşmelere konu borçlar ödenmediğinden sözleşmelerin 12.07.2016 tarihinde feshedildiği, ihtara rağmen davalının malları teslim etmediği, davacı tarafından keşide edilen fesih ve temerrüt ihtarnamesinin kiracının sözleşmedeki adresinde usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı- karşı davacının muaccel olan ödenmemiş kira borcunun bulunduğu,

sözleşme hükümleri, ödeme planı ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 117/2 hükmü uyarınca vadesi belli kira borcunun gününde ödenmemesi ile davalı kiracı yönünden ihtara gerek olmaksızın temerrüt şartının gerçekleştiği, asıl dava davalısının süresinde kira borcunu ödemeyip temerrüde düştüğü, verilen 60 günlük sürenin dolduğu tarihi itibariyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, 6361 sayılı Kanun’un 23. maddesi uyarınca mülkiyeti davacıya ait kiralama konusu malların aynı kanunun 33. maddesi gereğince teslim alındığı şekilde kiralayana iadesi şartlarının oluştuğu, uyuşmazlık konusu malın iflas masasına dahil mallardan olmaması,

mülkiyetinin kiralayana ait olması nedeniyle iflas durumunun eldeki dava yönünden sonuca etkili olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulü ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı- karşı davada davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, finansal kiralama konusu menkul malların, karşı dava ise finansal kiralama konusu menkul malın teslim edilmediği iddiasına dayalı ödenen kiralama bedelinin iadesi taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2022 tarihli kararı asıl davada davacı, karşı davada davalı vekilince istinaf edilmediğinden kararın anılan taraf yönünden şekli anlamda kesin hüküm içerdiği ve bu yönüyle davalı tarafın temyiz hakkının bulunmadığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

2.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.