Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1871 K.2026/166

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında "Proje Bazlı İşlerde Yazılım Hizmeti Alım İhalesi" kapsamında "destek personel hizmeti alınması" konulu sözleşmeler imzalandığını, sözlemenin "Fikri ve Sınai Mülkiyete Konu Hususlar" başlıklı 32. maddesinde "Yüklenici firma, gösterilen tüm yazılım kaynak kodları ve yazılım mühendisliği ilkelerine göre dökümante edilmiş açıklamaları kuruma teslim edecek, kurumun istekleri doğrultusunda kurum içi geliştirilen tüm uygulama yazışmalarının maddi hakları kuruma ait olacaktır" hükmüne yer verildiğini,

Kalkınma Bakanlığı tarafından bu yazılım projesi 2012 yatırım programına dahil edilerek müvekkili Üniversiteye ödenek aktarıldığını, Kalkınma Bakanlığının desteği ile 2012-2014 yılları arasında programın yazılımına devam edildiğini, telif hakları müvekkiline teslim edilen bilgisayar programının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında eser niteliği taşıdığını, davalının benzer mahiyetteki bir programı ...

Üniversitesine 09.10.2014 tarihinde gerçekleşen ihale neticesinde satmayı taahhüt ettiğinin EKAP kayıtlarında tespit edildiğini, Sayıştay denetiminde bu durumun müvekkiline tebliğ edildiğini, bu konuda müvekkilinin İzmir FSHHM'ne yaptığı başvuruda 2016/70 D.İş dosyasında alınan raporda her iki yazılımda kullanılan veri tabanı yapısının, tabloların ve kaynak kodlarının benzer yapıda geliştirildiği ve uygulandığının belirtildiğini, müvekkiline ait olan programın dava dışı ...

Üniversitesine 2.648.599,00 TL bedelle ihalesinin yapıldığını, FSEK'in 68. maddesi uyarınca eser sahibi olan müvekkilinin üç kat tazminat isteyebileceğini, müvekkilinin eser sahibi olduğu programın davalı tarafça kullanıldığı, çoğaltıldığı, değişiklik yapıldığı ve başka bir kuruma ihale ile verildiği dikkate alındığında müvekkilinin mali ve manevi haklarının tecavüze uğradığının açık olduğunu ileri sürerek,

FSEK'in 68 maddesi uyarınca üç katı tazminat talebine karşılık toplam 9.747.510,00 TL'nin 06.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle, FSEK'in 70. maddesi uyarınca ihlal edilen manevi haklarına karşılık 10.000,00 TL manevi tazminatın 06.11.2014(ihale tarihi) tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;müvekkili şirketin davacı Üniversite ile sözleşme yaptığını, "destek hizmet sözleşmelerinin" 29.02.2012, 25.01.2012, 15.07.2011, 25.08.20 11... .12.2012 tarihli olup sadece 06.12.2012 tarihli sözleşmenin 32. maddesinde mali haklarının kuruma ait olacağının belirlendiğini, bunun diğer sözleşmeleri kapsamadığını, anılan yazılımların telif haklarının kendilerine ait olduğunu, müvekkili şirketin yazılımı ürettiğini, kaynak kodları üzerinde Üniversitenin mali haklarının bulunmadığını, sözleşmeye uygun teslimin mali hak devri anlamına gelmeyeceğini,

müvekkili elemanlarının bu sözleşmeler düzenlenmeden önce geliştirdikleri programları kullandıklarını, fahiş tazminat talep edildiğini, müvekkili şirketin yazılım üretip dağıtmak faaliyetiyle iştigal ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu bilgisayar yazılımın FSEK'in 1/b maddesi kapsamında eser niteliği taşıyıp taşımadığı taşıyor ise aynı Kanun'un 52. maddesi gereğince davacıya devredilip devredilmeyeceği ve tazminat talep etme yetkisinin bulunup bulunmadığına ilişkin hususlarında yapılan incelemede.

06.12.2012 tarihli sözleşmeye konu üniversite bilgi yönetim sistemine ait bilgisayar programı ve ilgili modüllerin FSEK kapsamında korunması gerekli ilim ve edebiyat eseri niteliğini taşıdığı, 06.12.2012 tarihli sözleşmenin 32. maddesinde mali haklarının davacı kuruma ait olacağının belirtildiği, bu düzenleme kapsamında davacının sözleşmeye göre mali hakların sahibi olduğu, davalı ile dava dışı ...

Üniversitesi arasında 06.11.2014 tarihli sözleşme ile davacı ile davalı arasında 06.12.2012 tarihinde imzalanan sözleşmede belirlenen içeriklerin ve başlığın "... Bilgi Sistemi"nin olduğu, dava dosyası ekinde ve içeriğinde yer alan ve taraf bilgisayar programlarının yazılım kodları karşılaştırılan bilirkişi raporları ve davalının istinaf dilekçesindeki bu yönde kabulü bulunduğu, dolasıyla davalının mali hakları davacıya ait olan yazılımlardan "... Bilgi Sistemi"ni ...

Üniversitesiyle 2014 tarihinde yaptığı sözleşme kapsamında kullanıldığı ve ... Üniversitesiyle yapılan sözleşmenin "... Bilgi Sistemi" kısmının davacının mali haklarını devraldığı bilgisayar programından doğan hakların ihlal edildiği, dolayısıyla davalının ...

Üniversitesiyle yapmış olduğu sözleşmede davacıdan izin almadan kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin, davacı mali hak sahibinin "çoğaltma" ve "işletme" hakkının davalı tarafınca ihlal edildiğinin bilirkişi 15.01.2024 tarihli rapordan anlaşıldığını, bilirkişi raporunda tespit edilen miktarın 529.719,80 TL olarak belirlendiği, FSEK'in 70. maddesi mali hakları zarar gören kimseye mütecavizin kusuru halinde tazminat talep hakkını verdiği gibi, FSEK'in 68. maddesi hak sahibine rayiç bedelin 3 katına kadar fazlasını isteyebilme yetkisini verdiği,

FSEK'in 68. maddesinin bedel belirleme konusunda mahkemeye takdir yetkisi tanıdığını, bununla birlikte ortak kusur halinde tecavüzün ref'i için FSEK'in 66/4 hükmünün dikkate alınabileceği, belirlenen toplam bedel itibariyle, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 42. ve 43. maddelerinin uygulanabileceğini,

BK'nın 43. maddesine göre ortak kusur dikkate alınarak indirim olabileceği dikkate alınarak takdiren bilirkişi heyeti raporunda hesaplanan 529.719,80 TL'nin 2 katı uygulanmak suretiyle davacının maddi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulüyle 1.059.439,06 TL'nin 06.01.2014 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

davalının manevi tazminat talebinin ise bilgisayar programı FSEK kapsamında korunan bir eser olarak davacı tarafından bizzat üretilmemesi ve eserden doğan manevi hakların, eser sahibine ait olup, manevi hakların ancak gerçek kişi eser sahibine ait ve devredilemez hak olduğu gerekçesiyle manevi tazminat şartları oluşmadığından, davacının FSEK'in 70. madde uyarınca manevi tazminat ve fazlaca talep edilen maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, FSEK kapsamında maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.