Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1906 K.2025/6863

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nin birçok ilköğretim kitabı yazdığını, sorular hazırladığını ve birçok eseri bulunduğunu, davalı tarafın yayıncılık yaptığını ve yine ilköğretim kitapları, soru kitapları ve yardımcı kitaplar bastığını, davalı tarafın kitaplarında, müvekkiline ait soruları müvekkilinin izni olmaksızın yayınladığını, bu suretle müvekkilinin mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (...) 68. maddesi uyarınca üç katı olarak 1.000,00 TL'nin, aynı Kanun'un 70/1 hükmü uyarınca 5.000,00 TL manevi tazminatın ve ... 70/3 hükmü uyarınca haksız kazancın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ...'in 68. maddesi kapsamında talepte bulunabilmek için basılı bir eserin bulunması gerektiğini, ...'in 68... . maddeleri ile düzenlenen tazminatların birlikte talep edilemeyeceğini, 70. madde ile düzenlenen tazminatlardan hangisinin talep edildiğinin açıkça belirtilmediğini, davacının intihal iddiasında bulunması halinde bunu ispatlaması gerektiğini, dava konusuna ilişkin olarak yürütülen soruşma sonucunda intihalin bulunmadığı gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, delil tespit dosyasında da bilirkişi raporu ile intihal bulunmadığının tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, davalının ticari kayıtları üzerinde satıldıkları tespit edilen kitap sayısına göre toplam telif tazminatının 188,48 TL, alınan bandrol sayısına göre ise Matematik 5. Sınıf Fasikül Set için 211,17 TL, Matematik 5. Sınıf Soru Bankası için 51,64 TL, Matematik 7. Sınıf Soru Bankası için 39,16 TL ve Türkçe 8. Sınıf Fasikül Set için 6,71 TL olmak üzere toplam 308,68 TL olduğu,

davalı tarafça satıldığı tespit edilen kitaplar dışında kalan bandrollü kitapların imha edildiklerine veya ellerinde mevcut olduğuna dair dosyaya bir delil sunulmadığından telif tazminatının kitaplar için alınan bandrol sayısına göre hesaplanması gerektiği, ...'in 68. maddesi uyarınca davacının bu tazminatın üç katını talep edebileceği, her ne kadar davacı ayrıca ...'in 70/3 hükmü uyarınca davacının elde ettiği gelirden de 1.000,00 TL'nin kendisine verilmesini talep etmişse de, bu gelirden ...'in 68. maddesi uyarınca talep edilen tazminatın düşülmesi gerektiği,

davalının ticari kayıtları üzerine yapılan inceleme sonucunda davaya konu tüm kitapların toplam 1.723.939,00 TL bedelle satıldığı, ancak kitapların intihal oranının ortalamasının 0,00185 olduğu, davalının kitaplar için yaptığı genel giderlerin de bu bedelden düşülmesi gerektiğinden davalının elde ettiği gelirin ...'in 68. maddesi uyarınca talep edilen üç kat tutarından daha az olduğu,

bu nedenle davacı lehine ayrıca ...'in 70/3 hükmü uyarınca tazminata hükmedilemeyeceği, davalının, davacıya ait eserlerden yaptığı intihal oranları, kusur derecesi, intihal yapılan eser sayısı ve tarafların mali ve ekonomik durumlarına göre davacı ... lehine ...'in 70/1 hükmü uyarınca 2.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı, hüküm kurulurken temlik sözleşmelerinin de dikkate alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacılar ..., ..., ... vekili ile davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile telif hakları davacıya ait olan 5 adet sorunun, davalı tarafın kitaplarında izinsiz olarak kullanıldığı, davacının hazırladığı soruların ...'in 2/1 hükmünde tanımlanan ilim ve edebiyat eseri niteliğinde oldukları, davalının bu soruları davacının muvafakatını almaksızın kendi kitaplarında kullanmak suretiyle davacının ...'te yer alan mali haklardan 22. maddesinde düzenlenen çoğaltma hakkı ile 23. maddesinde düzenlenen yayma hakkı ile manevi haklardan 15. maddede düzenlenen adın belirtilmesi hakkını ihlal ettiği,

bu nedenle davacının ...'in 68. maddesi uyarınca alınan bilirkişi raporları doğrultusunda üç katı kadar telif ücreti ve ayrıca 70/1 hükmü uyarınca manevi tazminat ile tecavüzün ref'ini talep edebileceği, hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının yerinde olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli görüldüğü, soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunun davaya konu hukuki uyuşmazlığı aydınlatacak nitelikte olmadığı gerekçesiyle davacı ..., ..., ... vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacılar ... ile ... ve davalı vekilince temyiz edilmiştir.

2.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 14.03.2025 tarihli ek kararı ile; davacılar ... ve ...'nin temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ...'in 68. ve 70. maddeleri uyarınca maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.