Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/198 K.2025/4499

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... işlem numaralı Avrupa Patenti'nin başvuru sahibi olduğunu, bu patentin validasyon işleminin yasal süreden bir ay sonra gecikmeli olarak gerçekleştirildiğini, gecikmenin gösterilen tüm özene rağmen ortaya çıktığını ve müvekkili aleyhine telafisi imkânsız herhangi bir zararın ortaya çıkmasına engel olmak için validasyon işleminin kabul edilmesinin talep edildiğini, bu talebin TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddedildiğini, oysa 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 107/2 hükmü uyarınca bu başvurunun kabul edilmesi gerektiğini,

Avrupa Patent Sözleşmesi'nin 122. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca üye devletlerin serbest bırakıldığını ve ufak süre aksaklıklarından veya usulü hatalardan kaynaklı patent hakkı kayıplarının önüne geçilmeye çalışıldığını, usulüne uygun yürürlüğe konulmuş anlaşmaların Kanun hükmünde olduğunu, müvekkilinin gerekli talimatı zamanında vermiş olmasına karşın bir aksaklıktan dolayı gecikme yaşandığını, bu nedenle de müvekkilinin patent haklarının yeniden tesis edilmesinin hakkaniyet gereği olduğunu,

dava konusu ret kararının müvekkilinin telafisi mümkün olacak şekilde ağır hak kaybına uğramasına yol açacağını ileri sürerek YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; YİDK kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf patent vekilinin "Komprosör" buluş başlığını taşıyan TR 2019/16676 (...) B1 sayılı Avrupa Patentinin Türkiye'deki başvurusunu 30.10.2019 tarihinde yaptığı, adı geçen patentin ilk başvurusunun Avrupa Patent Ofisine 03.10.2016 tarihinde olduğu, 22.05.2019 tarihinde 2019/21 no.lu bültende ilan edildiği, Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliğin 12. maddesine göre;

tarifname, patent istemleri ve varsa teknik resimleri içeren Avrupa Patenti fasikülünün Türkçe çevirisinin Avrupa Patentinin verildiğinin ilan edildiği tarihten itibaren üç ay içinde TÜRKPATENT'e verilmesi gerektiği, aynı Yönetmeliğin beşinci fıkrasında da bu konuda 3 ay ek süre verilebileceğinin belirtildiği,

somut olayda patentin ilanının yapıldığı 22.05.2019 tarihinden başlayarak 6 aylık zaman diliminde 30.10.2019 tarihi itibariyle başvurunun yapıldığı anlaşıldığından SMK'nın 107/1. hükmünde belirtilen "Patent başvurusuna ilişkin işlemlere dair sürelere uymaması hâlinde başvuru sahibi, süreye uyulmamanın sonucunun bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde, ücretini ödeyerek işlemlere devam edilmesini talep edebilir." hükmünden hareketle aynı Kanun'un 107/2. hükmündeki "Patent başvurusu veya patent sahibi tarafından, patent başvurusu veya patentle ilgili işlemlerde şartların gerektirdiği özen gösterilmesine rağmen,

uyulması gereken bir süreye uyulamamasının patent başvurusunun reddine, geri çekilmiş sayılmasına, 99 uncu madde uyarınca patentin hükümsüz kılınmasına veya diğer herhangi bir hakkın kaybına yol açması hâlinde, hakların yeniden tesisi talep edilebilir.

Bu talep, uyulamamış olan sürenin bitiminden itibaren bir yılı geçmemek üzere, süreye uyulamama nedeninin ortadan kalkmasından itibaren iki ay içinde ücreti ödenerek yapılır." düzenlemesinden hareketle davacının başlangıçta ilandan itibaren 3 aylık süreyi kaçırdığından SMK 107/2 hükmündeki "Hakların yeniden tesisi" talebinin Kurumca ele alınıp değerlendirilmesi gerektiği, davacının TR 2019/16676 (...

B1) başvuru sayılı Avrupa Patentine ilişkin olarak geçerli bir başvurusu olduğundan SMK'nın 107/2 hükmüne göre hakların yeniden tesisi talebinin işleme alınmaması yönündeki YİDK kararının hatalı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 2020-P-28 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SMK'nın 107/2 hükmünün uygulanabilmesi için Türkiye’de geçerli geçerli bir patent başvurusunun veya patentin olması ve şartların gerektirdiği özenin gösterilmesine rağmen süreye uyulmadığından hak kaybının oluşmasının gerektiği, YİDK kararının davacının gerekçesinin gerekli özen ölçüsü dahilinde olup olmadığının inceleme konusu yapılmadığı, YİDK kararında geçerli bir patent başvurusu veya patentin bulunmaması nedeniyle başvurunun reddedildiği,

Avrupa Patenti başvurusunun TÜRKPATENT başvurusu olarak değerlendirilmesi gerektiği, Avrupa Patent Sözleşmesi'nin 122. ve SMK'nın 107/2. maddelerinde yer alan geçerli bir patent veya patent başvurusunun bulunuyor olması şartının geniş yorumlanacağı, sonradan sürelere uyulmaması nedeniyle geçersiz kılınmış olsa dahi TÜRKPATENT'in, geçerli bir patent veya patent başvurusunun bulunduğunu kabul ederek SMK'nın 107/2. maddesinin diğer şartlarının oluşup oluşmadığını inceleme konusu yapması gerektiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava,YİDK kararı iptali istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Avrupa Patent Sözleşmesi kapsamında verilen patentin validasyonu için TÜRKPATENT'e yapılan müracaat ile ilgili olarak Avrupa Patent Sözleşmesi ve buna ilişkin Türkiye'de çıkarılan Uygulama Yönetmeliği'nin mi yoksa sürenin geçirilmesi halinde hakların ihyasına imkân tanıyan SMK'nın 107. maddesinin mi uygulanacağı noktasında toplanmaktadır.

Avrupa Patent Sözleşmesinin 2. maddesinde Avrupa Patenti ile ilgili olarak, "1) Bu Sözleşmenin yetkisiyle verilen patentlere Avrupa Patentleri denilecektir.

2) Avrupa patenti, onun verildiği Üye Devletlerin her birinde, bu Sözleşme içinde aksi ifade edilmedikçe, o devlet tarafından verilen bir patent gibi aynı etkiye sahip olacak ve aynı şartlara tabi olacaktır." düzenlemelerine yer verilmiş olup, 'Avrupa Patentinden Doğan Haklar' başlıklı 64. maddede "1) Bir Avrupa patenti, 2 nci paragraf hükümleri uyarınca, verilişine ilişkin ilanın yayımı tarihinden itibaren, patentin verildiği üye ülkelerde patentin sahibine, o ülkede verilmiş olan bir ulusal patentin verdiği aynı hakları sağlar.

2) Avrupa Patenti’nin konusu, bir proses ise, patent ile sağlanan koruma bu proses ile doğrudan elde edilen ürünleri de kapsar.

3) Bir Avrupa patentinin ihlali, ulusal hukuklara göre işlem görür" düzenlemesini; 'Avrupa patentinin Çevirisi' başlıklı 65. madde ise "1) Avrupa Patent Ofisi tarafından verilmiş, değiştirilmiş veya kısıtlanmış bir Avrupa Patenti, herhangi bir Taraf Devletin resmi dillerinden birinde hazırlanmamışsa, bu Devlet, patent sahibinden, verilmiş, değiştirilmiş veya kısıtlanmış patentin bir çevirisini, patent sahibinin tercih ettiği Taraf Devletin resmi dillerinden birinde veya o Devlet resmi dillerden özellikle birinin kullanımını belirlemişse o dilde, kendi Merkezi Sınai Mülkiyet Ofisine vermesini isteyebilir.

Çevirinin verilmesi için gerekli olan süre, ilgili Devlet daha uzun bir süre belirlememişse, Avrupa patentinin verildiğinin, değiştirilmiş veya kısıtlanmış haliyle devam edeceğinin Avrupa Patent Bülteninde yayımından itibaren üç ay sonra sona erer. 2) Paragraf 1'e uygun olarak düzenleme yapan herhangi bir Taraf Devlet, patent sahibinden, çevirilerin yayın masraflarının, belirleyeceği bir süre içinde, tamamının veya bir kısmının ödenmesini isteyebilir.

3) Herhangi bir Taraf Devlet, paragraf 1 ve 2 uyarınca düzenlenen hükümlere uyulmadığını tespit ederse, Avrupa patentinin o devlette, başından beri geçersiz kabul edileceğine dair düzenleme yapabilir." hükmünü havidir.

Avrupa Patentinin, Türkiye'de tescilli bir patent gibi koruma görmesi yani validasyonu için uyulması gereken süreç ise SMK'nın Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan yönetmelikler arasında yer almayıp, Anayasa'nın 90. maddesi kapsamında 4504 sayılı Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesi ve Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanuna dayanılarak çıkarılan 09.01.2001 tarihli ve 24282 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik ile düzenlenmiş olup,

Yönetmeliğin "Avrupa Patenti Fasikülünün Türkçe Çevirisinin Sunulması" başlıklı 12. maddesinde. "Tarifname, patent istemleri ve varsa teknik resimleri içeren Avrupa patenti fasikülünün Türkçe çevirisi Avrupa patentinin verildiğinin ilan edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Avrupa patenti sahibi veya vekili tarafından Enstitüye sunulur.

Çevirinin, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre içinde verilmemesi halinde, bu sürenin içinde, bu sürenin sonuna eklenmek üzere, üç aylık ek süre talep edilebilir.

Ücret tebliğinde belirtilen ek süre talep ücreti ve çeviri yayın ücreti taleple birlikte ödenir...Türkçe çevirinin, Enstitüye öngörülen süre içerisinde verilmemesi veya ücretinin ödenmemesi halinde, Avrupa patenti Türkiye’de başından beri geçersiz kabul edilir." şeklinde yer alan düzenleme, Avrupa Patent Sözleşmesi'nin 65/3 hükmünde işaret ettiği iç hukukta yapılabilecek düzenleme serbestisi ile uyumlu olup mezkûr Yönetmelikte öngörülen 3 aylık sürenin hak düşürücü süre olduğu, davacının bu 3 aylık süre içinde de ek süre talep etmediği,

belirtilen süreyi geçirdikten sonra başvuruda bulunduğu ihtilafsız olduğundan TÜRKPATENT'in tesis ettiği işlemin doğru olduğunun kabulü ile davanın reddi gerekirken, somut olayda uygulama yeri olmayan, sadece Türkiye'de patent tescili için yapılan başvurularda, tescil sürecindeki işlemlerin devam ettirilmesine ve hakların yeniden tesisine imkan sağlayan SMK'nın 107. maddesine göre yapılan değerlendirmeye göre karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.