Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1982 K.2025/6890

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2011 yılında İstanbul'u anlatan ve İstanbul’un çeşitli semtlerinden çektiği videoları içeren "... - ... Diyarı" isimli belgeseli çektiğini, bu belgesele ait fragmanın çeşitli mecralarda yayınlandığını, ancak davalı şirketin kendi yapmış olduğu "...

Camii", "..." ve "..." isimli tanıtım filmlerinde müvekkiline ait görselleri kullandığını, ayrıca bir adet görselin davalı şirkete ait "Fikirevim" isimli ... kanalında yayınlandığını, davalı eylemlerinin müvekkilinin eser üzerindeki haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan (FSEK) doğan haklara tecavüzün önlenmesini, FSEK’in 68. maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın, "...

Camii 2013" tanıtım videosu için 2013 yılından, "..." tanıtım videosu için 25.03.2013 tarihinden, "..." tanıtım videosu için 24.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından çekilen belgeseline konu ettiği video ve görsellerin İstanbul'un muhtelif yerlerinde herkes tarafından çekilebilecek hatta çekilmiş video ve fotoğraflardan oluştuğunu, müvekkilinin tanıtım filminde kullandığı görsellerin topluma mal olmuş İstanbul'un simgesi haline gelen yerlerin görselleri olduğunu, davacının davaya dayanak gösterdiği görsellerin eser niteliğine haiz olmadığını, müvekkilinin fikri haklara önem veren bir firma olduğunu, bu nedenle de tanıtım filminde yer yer kullandığı,

aleniyet kazanmış, sahibinin özelliği taşımayan görseller haricindeki diğer görsellerin tamamını Shutterstock isimli firmadan lisans almak suretiyle kullandığını, müvekkilinin başkasına ait olan eseri kullanmasının söz konusu olmadığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu "...-... Diyarı" isimli belgeselin sahibinin hususiyetini taşıdığı ve sinema eseri vasfında olduğu, davacının bu eserin sahibi olduğu, davalının "...

Cami 2013", "... ve ..." adlı projelerinde hem internet sitesinde hem ... kanalında davacının belgeseline ait görüntüleri kullanmak suretiyle davacının eserden kaynaklanan mali ve manevi haklarından çoğaltma, yayma, yayın ve umuma iletim ile umuma arz yetkisi, eser sahibinin adını belirtme yetkisi, değişiklik yapılmasını yasaklama yetkisini ihlal ettiği, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluştuğu, davacı tazminatı FSEK'in 68. maddesi uyarınca talep etmiş olmakla,

taraflar arasında davaya konu görüntüler sözleşme ile kullanılsaydı söz konusu olacak rayiç bedelin tarafların sunmuş oldukları deliller ışığında sektör realitelerine göre bilirkişilerce hesaplandığı, bu hesaplamanın delillere, piyasa rayiçlerine ve hakkaniyete uygun olduğu,

varsayımsal sözleşme ile görüntüler hukuka uygun kullanılsaydı, ödenecek tek bedel ile bu görüntülerin birden fazla kullanılabileceğinin kabulü karşısında davalının her bir yayını için ayrı ayrı değil tek bir rayicin hesaplanması gerektiği, FSEK'in 68. maddesi mucibince taraflar arasındaki farazi sözleşmesel ilişki nedeni ile davalının dava tarihine kadar olan tecavüzünün men'ine karar verilemeyeceği, ancak bu tarihten sonraki muhtemel tecavüzler yönünden hüküm kurulabileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının, dava tarihinden sonraki muhtemel davacıya ait eserden doğan mali ve manevi haklarına tecavüzünün men'ine,

FSEK'in 68.maddesi uyarınca 3 kat artırılmak suretiyle bulunan toplam 80.261,73 TL'nin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu "...-...

Diyarı" isimli belgeselin tanıtım filmindeki görüntülerin davacının kamusal alanda gerçekleştirdiği çekimlerin, sinematik anlatım ve sinema tekniği açısından belli bir düzeyin üzerinde olduğu ve eser sahibinin hususiyetini içerdiği, FSEK'in 1/B ve 5 maddeleri uyarınca sinema eseri vasfında olduğu, eser sahipliğine ilişkin yasal karine gereği eser sahibinin davacı olduğu, aksinin davalı tarafça ispat edilemediği, eser sahibi davacıya ait ve 2011 yılında yaratılan “... ...

Diyarı” adlı belgeseldeki 1-4 no.lu görsellerin, davalı tarafından üretilen “... Camii 2013”, “...”, “...” adlı projelerinin tanıtım ve reklamının yapıldığı internet sitesinde ve ... kanalında izinsiz kullanıldığı, kullanımında davacının görüntünün sağ alt köşesinde yer verdiği logonun kaldırılmış olduğu, bu durumun davacının eserden kaynaklanan çoğaltma, yayma, umuma iletim ile umuma arz, eser sahibinin adını belirtmesi,

eserde değişiklik yapılmasını yasaklama şeklindeki mali ve manevi haklarını ihlal ettiği, davacının eser sahibi olarak FSEK'in 68.maddesinde sözleşme yapılması halinde isteyebileceği bedelin veya bu kanun hükümleri uyarınca tespit edilebilecek rayiç bedelin üç katını maddi tazminat olarak isteyebileceği, bu madde uyarınca varsayımsal sözleşme ilişkisi kapsamında borç belirlendiğinden kusur ve zararın ispatının aranmayacağı, davalının gelir elde etmediğine dair savunmaların sonuca etkisinin bulunmadığı, talep edilen telif tazminatından ve FSEK'in 70/1 maddesi uyarınca manevi tazminattan davalının sorumluluğunun bulunduğu,

maddi tazminatın belirlenmesi bakımından davacı emsal olarak davacıya ait eserdeki görüntülerin bir tanıtım filminde kullanılmasına ilişkin fatura sunduğu, bilirkişi heyetince sunulan faturanın taraflar arasında varsayımsal sözleşme kriterlerine ve sektör uygulamalarına uygun olduğu hesaplamaya esas teşkil edebileceği değerlendirilerek hesaplamaya esas alınmış olup, bir film için birden fazla görüntünün kullanılabileceği şeklindeki sektörel uygulama dikkate alınarak yapılan hesaplamanın dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun olduğu, raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı,

FSEK'in 68. maddesi uyarınca 3 katı oranında 80.261,73 TL maddi tazminat bedelinin hüküm altına alınmasının dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün men'i ile tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.