Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2096 K.2025/7411

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-karşı davacı ... Görsel Tasarım Yayıncılık Matbaacılık A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2004 yılından bu yana dikkati geliştirme, hafıza geliştirme, zeka geliştirme, düşünce becerilerini geliştirme ve tangram kitapları gibi kitapları “...” adı altında yayınladığını, aynı zamanda müvekkilinin 2017/... sayılı tescilli markasının bulunduğunu, “..." markasının Türkiye çapında yüksek tanınırlığa ulaştığını, davalı şirket tarafından ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıf ders kitabı olarak dağıtılan "..." isimli kitapta müvekkiline ait markanın izinsiz olarak kullanıldığını, bu kitabı alıp okullarda dağıtan kurumun ise davalı Bakanlık olduğunu,

davalı tarafın benzer hatta birebir aynı adla kitap basmasının, müvekkilinin "..." markası ile sürdürdüğü faaliyetlerinden yararlanma amacı taşıdığını, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 151/2-b hükmüne göre davalının taklit marka ile elde ettiği net kazanç üzerinden tazminat talep ettiklerini ileri sürerek davacıya ait markanın davalıya ait tüm basılı kitap ve yayınlarda kullanılmasının engellenmesine, el konulmasına ve tüm ürünlerin toplatılmasına,

şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiş, 19.01.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 249.614,00 TL'ye yükseltmiştir.

2.Davacı şirket vekili karşı dava dilekçesinde; "..." ibareli markanın zayıf bir marka olduğunu, ticaret hayatında birçok kişi tarafından kullanıldığını, taraf markaları arasında farklılıklar bulunduğunu, 41. sınıf hizmetlerin ilgili tüketicilerinin dikkatli ve seçici kimseler olduklarını, müvekkilinin 2015 yılında kurulduğunu, kurulduğu günden bu yana Milli Eğitim Bakanlığına kitaplar hazırladığını, müvekkilinin bu nedenle “...” markasının gerçek hak sahibi olduğunu, müvekkilinin yalnızca Bakanlık’a satılmak üzere ders kitapları hazırladığını, bu nedenle tarafların ilgili tüketicilerinin farklı olduğunu,

Milli Eğitim Bakanlığının yalnızca "Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu 5. sınıf İngilizce Ders Kitabı"nı satın aldığını, müvekkili şirketin basılan tek kitabının bu kitap olduğunu, kitabın da para ile satılmadığını, "Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Hazırlık Ders Kitabı"nın ve "Soru Bankası Tüm Dersler 4" kitabının müvekkili şirket tarafından yayınlanmadığını ileri sürerek davacının 2017/... sayılı markasının SMK'nın 5/1-a, b, c, d ve e bentleri ile 6/3 ve 6/6 maddeleri uyarınca hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Görsel Tasarım Yayıncılık Matbaacılık A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin tecavüzünün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. 3.Karşı davalı vekili, karşı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı ...'na yönelttiği istemlerin reddine, davacının, davalı ...'ne yönelttiği davanın kısmen kabulü ile davalı firmanın kullandığı "... " ibareli logonun, davacının 2017/... sayılı markasına iltibas teşkil edecek derecede benzer olduğu anlaşıldığından, bu logonun ders kitabı, test kitabı, yaprak test, soru bankası vb basılı kitap ve yayınlarda kullanılmasının engellenmesine, davalı şirket nezdinde bulunan ve davacıya ait 2017/... sayılı markaya tecavüz oluşturan üzerinde "...

Yayıncılık+Şekil" ibareli logo bulunan basılı kitaplara el konmasına ve toplatılmasına, 31.08.2021 havale tarihli bilirkişi raporunun bu kararın icrası aşamasında kararın eki niteliğinde sayılmasına, 25.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-karşı davacı şirketin, ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5. sınıf İngilizce ders kitabı olarak okutulan “...” ders kitabında markasal olarak kullandığı "Şekil+... yayıncılık" ibareli marka ile davacı-karşı davalıya ait 2017/... sayılı "Şekil+...

Gelecek Başaranda..." ibareli marka arasında asli unsurlarını oluşturan "..." ibaresinin ortaklığı nedeniyle ilgili tüketici kesimi nezdinde görsel, işitsel ve kavramsal yönlerden yüksek dereceli benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, davalı-karşı davacı şirketin dava konusu marka kullanımının SMK'nın 29/1-a ve 7/2-b hükümleri uyarınca davacı-karşı davalıya ait tescilli marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, "Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Hazırlık Ders Kitabı" ve "Soru Bankası Tüm Dersler 4" isimli kitaplar üzerinde "..." esas unsurlu markasal kullanım bulunduğu iddiasının ispatlanamadığı,

davalı-karşı davacı şirketin davaya konu kitap basım işinden elde ettiği net kazanç tespit edilemediğinden, davacının marka hakkı ihlalinden kaynaklanan SMK'nın 151/2-b hükmüne dayalı maddi tazminat istemi bakımından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2 hükmüne göre 25.000,00 TL takdir edilmesinin ve 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde görüldüğü, asıl davacının 2017/... sayılı markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkin karşı dava yönünden davalı-karşı davacının SMK'nın 6/3 hükmü kapsamında gerçek hak sahipliğine dayalı üstün hak iddiasını ispatlayamadığı,

davalı-karşı davacının, ticaret unvanını, dava konusu marka başvuru tarihinden önce dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetlerle aynı veya benzer mal ya da hizmetler üzerinde kullandığını ispatlayamadığı, bu nedenle SMK'nın 6/6. hükmü şartlarının da oluşmadığı, karşı davanın konusu olan 2017/... sayılı "...+şekil" ibareli marka yönünden SMK'nın 5. maddesinde düzenlenen mutlak tescil engellerinin de söz konusu olmadığı, asıl davada, mahkemece Milli Eğitim Bakanlığının ticari amaçlı olarak herhangi bir markasal kullanım faaliyetinde bulunmadığı, ticari amaçlı olarak "..." esas unsurlu kitap basımı yapmadığı veya yaptırmadığı,

davaya konu edilen “...” kitabının Bakanlık tarafından öğrencilere ticari amaç güdülmeksizin ücretsiz olarak dağıtıldığı gerekçesiyle davalı ... Bakanlığına yöneltilen davanın reddine karar verilmişse de 6769 sayılı SMK'nın 29/1-c maddesinde, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri dağıtmak eyleminin de marka hakkına tecavüz sayıldığı,

bu durumda, davacı markasıyla iltibas oluşturacak şekilde marka kullanımı bulunan “...” kitabının davalı Bakanlık tarafından dağıtılması eyleminin de SMK'nın 29/1-c hükmü uyarınca marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, asıl davada davacının,

Bakanlık aleyhine ileri sürdüğü talepler marka hakkına tecavüzün durdurulması ile maddi ve manevi tazminata ilişkin olup mahkemece bu davalı aleyhine açılan davanın tümüyle reddine karar verildiğine göre Bakanlık lehine her bir talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerekirken tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin de isabetli olmadığı gerekçesiyle davalı-karşı davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı-karşı davalı vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına,

asıl davanın kısmen kabulüne, davalı şirketin "... " ibareli logoyu ders kitabı, test kitabı, yaprak test, soru bankası vb. basılı kitap ve yayınlarda kullanılmasının engellenmesine, 25.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar, davalı-karşı davacı ... Görsel Tasarım Yayıncılık Matbaacılık A....vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, marka hakkına tecavüzün durdurulması, kaldırılması ile marka hakkı ihlalinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat, karşı dava marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.