Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2134 K.2025/7025

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar/karşı davalılar vekili ve katılma yoluyla davalı/karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 25.11.2025 günü hazır bulunan davacılar-karşı davalılar vekili Avukat ... ve davalı karşı-davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacılar/karşı davalılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinden ... ve ...'ın ... Tasarım Plan İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin davalı ... ile yaptığı/yapacağı kredi sözleşmelerinden doğacak borçları için ipotek veren üçüncü kişi sıfatıyla Kocasinan Tapu Müdürlüğünün 13.06.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı 30.000.000,00 TL miktarlı 1. dereceden üst sınır ipoteği ile ...'ın yaklaşık 20, ...'ın ise yaklaşık 5 taşınmazını davalı ...'na ipotek verdiğini, kredi sözleşmelerinde gerek asıl borçlu gerekse kefil sıfatıyla müvekkillerinin şahsen sorumluluğunun doğuracak hiçbir imzası veya taahhüdü bulunmadığını, kısaca müvekkillerinin ipotek veren üçüncü kişi konumunda olduklarını, toplamda 100'ün üzerinde bağımsız bölüm için ...

Ltd. Şti'nin ... ile imzaladığı kredi sözleşmeleri için toplu olarak ipotek verildiğini, müvekkillerince borca ve ipoteklere itiraz edildiğini, banka tarafından borçtan şahsen sorumlu olan ... ile borçtan şahsen sorumlu olmayan müvekkilleri ... ve ...'ın gösterdiği bütün gayrimenkuller üzerine toplu ipotek konulduğunu, şartları oluşmadan verilen toplu ipoteğin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle fekki gerektiğini ileri sürerek Kayseri İli, .... İlçesi, ...

Mahallesi, 7211 ada, 7 parsel A Blok 15, 16, 17, 20, 35, 54, 58, 59, 60 ve B Blok 47, 59, 62 numaralı bağımsız bölümlerdeki 30.000.000,00 TL bedelli ipoteğin fekki ile tapudan terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; kredi sözleşme şartlarının ihlal edilmesi nedeniyle adı geçen borçluya, kefillerine ve davacı ipotek veren şahıslara hesap kat ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, davacılar tarafından ipoteğin aldatma suretiyle kurulduğu iddialarına ilişkin herhangi bir olay, olgu ve delil sunulmadığı, ayrıca ipoteğin 2014 yılında tesis edilmiş olması karşısında davacıların, durumu yeni öğrendikleri iddiasının hiçbir doğruluğu ve inandırıcılığı bulunmadığını, bir yıllık hak düşürücü sürenin de geçtiğini savunarak asıl davanın reddine karar verilmesini istemiş; karşı davada, davaya konu taşınmazlar üzerindeki ipoteğin rehin konusu taşınmazlara dağıtılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, toplu rehin şartları yoksa artık paylı rehin hükümlerinin geçerli olacağı, aksinin kabulü halinde alacaklının teminat haklarına zarar göreceği ve rehin borçlularının haksız menfaat sağlayacağı, bu durumda, toplu rehnin şartları mevcut olmamakla beraber sicile toplu rehin tescil edilmiş ise, rehin borçlularının rehnin terkinini değil rehin yükünün taşınmazlara dağıtılmasını talep edebileceği veyahut tapu müdürlüğünce durumun düzelterek rehin yükünün her bir taşınmaza değeri oranında dağıtabileceği,

ancak davacılar tarafından dava yoluna başvurmadan önce ilgili tapu siciline herhangi bir başvuru yapılmadığı, bu aşamada dava yoluyla rehnin terkinin talep edilmesinin de kanun koyucunun amacına aykırı olacağı gibi ilgililerin de zararına olacağı, bu durumda tahvil müessesi uygulanarak Tapu Sicil Müdürlüğünce tescilin uygun şekilde düzeltilebileceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı dava yönünden verilen karar onandığından kesinleşen karşı dava hakkında yeniden hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacılar/karşı davalılar vekili ve katılma yoluyla davalı/karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, ipoteğin fekki; karşı dava, taşınmazlardaki ipoteğin rehin konusu taşınmazlara dağıtılması istemine ilişkin olup, uyuşmazlık toplu ipoteğin şartlarının mevcut olup olmadığı, mevcut ise ipoteklerin geçerli olup olmadığına ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar/karşı davalılar vekilinin ve katılma yoluyla temyiz eden davalı/karşı davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.