Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2567 K.2025/7011

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin ... tescil numaralı toplu endüstriyel tasarım tescillerinden 4 ve 8 no.lu, ... tescil numaralı toplu tasarım tescillerinden 9 ve 11 no.lu radyatör tasarımlarının uzun yıllardır piyasada var olan radyatör görsellerinden olduğunu, davalının kötüniyetli bir şekilde tescilini sağladığını, bu tasarımların tescil başvuru tarihinden çok önce gerek davacı şirket, gerekse sektördeki firmalarca piyasaya arz edildiğini, davacı şirketin "..." markasını taşıyan onlarca çeşit tasarıma sahip radyatörleri yıllardır üretip sattığını,

... tescil belgelerinden görüleceği üzere bu tasarımların 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 56/4-b hükmü kapsamında aynı tasarımlar olduğunu, davacıya ait Şubat 2012 kataloğunda davalının ... tescil numaralı, 04.04.2014 yılında uluslararası başvurusunu yaptığı radyatör tasarımlarından 9 ve 11 numaralı tasarımların aynısının kataloğun 24. sayfasında ... modeli olarak piyasaya sunulduğunu, bu tasarımın 11 no.lu tasarımla birebir aynı olduğunu, 9 no.lu tasarımın ise ayırt edilemeyecek kadar benzerlik içerdiğini, D M/...

2 tescil no.lu 2007 tarihli ... adına ... tescili bulunan belgede tasarımın aynısının ve ayırt edilemeyecek kadar benzerinin daha evvel tescil edildiğinin görüldüğünü, davalının 2010 tarihli ... tescil numaralı tasarımının ... AG unvanlı İsviçre şirketi tarafından D M/...

6 tescil numarası ile ... tasarım tescil belgesi olarak 01.09.2005 tarihinde tescil ettirildiğini, bu tasarımların birebir aynı olduğunu, dolayısı ile davalının tescilli bu tasarımları kendi adına kötüniyetle tescil ettirdiğini ileri sürerek Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde ... tescil numaralı toplu endüstriyel tasarım tescillerinden 4 ve 8 no.lu, ... tescil numaralı toplu tasarım tescillerinden 9 ve 11 no.lu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde;davaya konu tasarımların Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’de tescilli olduğunu, ... tarafından verilen ve ülkemiz dışında verilen tescilin ülkemiz mahkemeleri tarafından hükümsüz kılınamayacağını, davacı tarafça işbu davadan evvel davalıya ulaşılmak sureti ile dava konusu tasarım ürünlerin davacı taraf için üretilmesi talebinin iletildiğini, 23.10.2017 tarihinde bu talebin ayrıca e-posta yolu ile yazılı olarak da gönderildiğini, ancak bu talep üzerine davalı tarafından dava dışı üçüncü kişiler lehine inhisari lisans hakkı verilmiş olduğundan bahisle bu talebin kabul edilmediğini,

bunun üzerine davalının tescilli tasarımdan kaynaklanan haklarının davacı tarafça yok sayılmak sureti ile davalıya ait tescilli ürünlere tecavüz teşkil eden eylemlere girişildiğini, davalıya ait ürünlerin birebir aynısının üretilip/ürettirilip satışa sunulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine davalı adına ... nezdinde tescilli olan D M/... 8 numaralı tasarımın 4 numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince gerekçeli kararda; davalı tasarım tescillerinin ... nezdinde tescilli oldukları, Türkiye'de TÜRKPATENT nezdinde yayımı istenmediğinden ... nezdinde tescilli tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilemeyeceği ancak çoğun içinde az da vardır ilkesi benimsenerek davalı tasarımlarının davacı ürünlerine kıyasla yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunup bulunmadığına dair tespit davası olarak görüldüğü,

dava dilekçesindeki TÜRKPATENT nezdinde ... tescil numaralı toplu endsütriyel tasarım tescillerinden 4 ve 8 no.lu, ... tescil numaralı 9 ve 11 no.lu toplu tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne verilmesinin istendiği, Mahkemenin 19.02.2019 tarihli, ön inceleme tutanağında uyuşmazlık konularının.

"Davalı adına ... nezdinde tescilli DM ... numaralı toplu endüstriyel tasarımın 4 ve 8 numaralı, DM ... numaralı toplu endüstriyel tasarımın 9 ve 11 numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, daha önce kamuya sunulup sunulmadıkları, bu nedenle hükümsüzlüklerine ve sicilden terkinine karar verilip verilemeyeceği, tasarımların ... nezdinde tescilli olması nedeniyle hükümsüzlüklerine karar verilip verilemeyeceği konularında anlaşamadıkları tespit edildi, tahkikatın bu uyuşmazlık konusu üzerinden yürütülmesine karar verildi" şeklinde belirlendiği, Mahkemece.

Türkiye'de TÜRKPATENT nezdinde yayımı istenmediğinden ... nezdinde tescilli tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilemeyeceği ancak çoğun içinde az da vardır ilkesi benimsenerek davalı tasarımlarının davacı ürünlerine kıyasla yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunup bulunmadığına dair tespit davası olarak görülüp yazılı şekilde tespit hükmü kurulmuş ise de.

Mahkemece davanın tasarım tescillerinin hükümsüzlük davası olduğu tespit edilip uyuşmazlık konuları belirlendiği halde davaya tespit davası olarak devam edilmesinin usule aykırılık teşkil ettiği, eda davasının açılmasının yargı yetkisi bakımından bulunmadığı bir durumda eda davasının öncüsü olan tespit talebi yönünden hukuki yararın bulunmadığı gözetilmeksizin tespit hükmü kurulmasının yerinde olmadığı, dava konusu D M/...

8 no.lu 10.06.2010 tescil tarihli tasarım belgesi ile ...

45... .04.2014 tescil tarihli tasarım belgesinin ... nezdinde davalı adına tescilli radyatör tasarımları oldukları, hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların ... nezdinde tescil edildiği, Türkiye'de TÜRKPATENT nezdinde yayımı istenmediğinden ... nezdinde tescilli tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilemeyeceği, dolayısıyla davacının açtığı davada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-a hükmü gereğince Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması dava şartının gerçekleşmediği, Mahkemenin davayı çoğun içinde az da vardır ilkesi gerekçe yapılarak tespit davası olarak görmesinin usule aykırı olduğu,

gerekçesiyle resen gözetilen sebeplerle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalıya ait ... tescil numaralı toplu 4 ve 8 no.lu, ... tescil numaralı 9 ve 11 no.lu endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.