Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2679 K.2025/7648

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 16.12.2025 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Avukat ... ile davalı-karşı davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin müvekkili şirkete aralarındaki ticari ilişki sebebiyle irsaliye faturalarından doğan toplam 776.395,69 TL (asıl alacak) bedelli borcu bulunduğunu, müvekkili şirketin ara ödemelerin mahsubu ile geriye kalan bakiye 776.395,69 TL borcun ödenmesini, ...

1. Noterliği'nin 13.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketten talep ettiğini, borcun ödenmediğini, alacaklı ve borçlu şirket arasında mutabakatlar yapıldığını ve ... bildirim formları düzenlenerek Gelir İdaresi Başkanlığı’na gönderildiğini, davacı şirketin süresinde kendisine ödenmeyen alacağı için icra takibi başlatmış bulunmasına rağmen davalı tarafça haksız olarak işbu icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla ...

3. İcra Dairesi'nin 2014/... E. sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına ve davalı şirketten olan alacağın haksız ve hukuka aykırı biçimde ödenmemesi sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile asıl alacak kalemine işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; davalı şirketin davacı yana herhangi bir borcu olmadığı gibi aksine davacı taraftan 981.565,88 TL alacaklı olduğunu, bu miktarın karşı dava olarak ticari faiziyle birlikte davacıdan tahsilini talep ettiklerini, buna ilişkin 01.01.2014-30.09.2014 tarihleri arasında yapılan alışveriş ve taraflarına ödenmesi gereken fiyat farklarının şirkete ait resmi mail adresinden taraflarına gönderildiğini, buna ilişkin kayıtların ihtiyati haciz dosyasında mevcut olduğunu,

davacı tarafından gönderilen pek çok irsaliyeli faturanın teslim alan kısmı imzalanmadan yani gerçekte teslim alınıp alınmadığı belli olmaksızın şirket kayıtlarına geçirildiği için şirket muhasebecisi ... hakkında ... ...'ye şikayette bulunulduğunu ve soruşturmanın halen derdest olduğunu, davacı tarafın ticari kayıtları incelendiğinde ...

1. Noterliği'nin 17.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla itiraz ettikleri alan ya da eden imza kısmı boş olan faturaların işlendiği, bedelinin ödendiği ve yine ...yetkilisi ... imzasıyla tebliğ edilmiş pek çok faturası olduğunun ortaya çıkacağını, nitekim ihtiyati haciz talebinde davacı tarafından sunulmuş bulunan ... numaralı fatura ile ... numaralı faturaların teslim eden ve teslim alan kısımlarının boş yani imzasız olduğunun görüleceğini, her ne kadar imzasız suretini sunsalar da bayi ile imzalanmadan çalışmayacağı açık olan Hayat Kimya'nın sistemi kuran ve işleten taraf olması,

gözetme borcunu yüklendiği halde bu borcunu ihlal etmesi sebebiyle sorumluluğu mevcut olması sebebiyle ...San. A.Ş.'ye davanın ihbarını talep ettiklerini, Mahkeme tarafından her iki davanın da tamamen ya da kısmen kabul edilmesi ihtimalinde alacaklarının karşı tarafın alacağından mahsup edilerek aradaki farkın taraflarına ödenmesine karar verilmesi gerektiğini savunarak asıl davanın reddini, karşı davanın kabulünü istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında ticari ilişki olduğu, davacı- karşı davalı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların davalı ticari kayıtlarında yer aldığı, davalı- karşı davacı tarafından, faturaların yasal süresi içerisinde iade edilmediği, yasal süresinde içinde iade edilmeyen faturalar yönünden, davalı- karşı davacı şirket kayıtlarında yer aldığı da dikkate alınarak davacı şirketin davalı- karşı davacıdan 756.287,96 TL alacağının ispatladığının kabulü ile asıl davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

davalı- karşı davacı şirket vekili tarafından her ne kadar davacı- karşı davalı şirket ile ihbar olunan ...San. A.Ş. arasında aracı olduğunu, asıl alıcının ...

A.Ş. olduğu iddia edilmiş ise de, ...şirket kayıtları incelenerek düzenlenen 20.11.2019 tarihli raporda, davacı- karşı davalı şirket adına açılan 2014-2015 yıllarına ait cari hesap bakiyesinin 08.01.2015 tarihi itibariyle teminatların nakde dönüştürülmesi suretiyle kapatıldığı ve borç/alacak bakiyesinin bulunmadığının bildirildiği, ticari kayıtlardan davalının aracı olduğu yönündeki iddiasını kanıtlayamadığı sonucuna varıldığı,

her ne kadar davalı - karşı davacı ihbar olunan ...A.Ş.'nin ... kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep etmişse de, şirket yetkilisi ve bilirkişi arasında gerçekleşen iletişim sonucunda sistem değiştiği için o döneme ilişkin raporlama sistemleri (SDR) bulunamıyor açıklaması ile inceleme gerçekleştirilemediğinin bildirildiği, SDR kayıtlarının tutulması zorunlu kayıtlardan olmaması nedeniyle alınan raporun hükme esas alındığı, karşı davacının 208.534,31 TL alacağının bulunduğu, karşı davanın alacak davası olduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile ...

3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/...

E. sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın 756.287,96 TL asıl alacak, 3.651,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 759.939,90 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen asıl alacağın (756.287,96 TL) %20'si oranında icra inkar tazminatının davalı- karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine, karşı davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile 208.534,31 TL'nin temerrüt tarihi olan 16.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı, karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava bakımından davalı karşı dava davacının istinaf itirazları değerlendirildiğinde, 25.05.2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle, davacı-karşı davalının kayıtlarına göre davalı-karşı davacıdan 756.287,96 TL alacaklı göründüğü ve defterlerin usulüne uygun tutulmadığının belirtildiği,

kendi yaptıkları incelemede 719.581,55 TL alacaklı olduklarının ortaya çıktığı, farkın incelenmesinde bazı kredi kartı ödemeleri ve bazı faturaların kapalı/açık durumlarından ortaya çıktığı, bu durumda davacı-karşı davalı tarafından davalı-karşı davacı adına düzenlenen faturaların davalı-karşı davacı kayıtlarında yer aldığı,

davalı-karşı davacı tarafından faturaların miktar ve muhteviyatına itiraz edilerek yasal sürede iade edilmediğine göre davacı-karşı davalının bu faturalardan doğan alacağını ispat etmiş sayılacağı, davacı-karşı davalının resmi defter kayıtları kendi lehine delil sayılacak nitelikte olmasa da davacı-karşı davalının düzenlediği faturalar davalı-karşı davacı kayıtlarında yer aldığından bu faturalardan dolayı davacı-karşı davalının alacaklı olduğunun kabulünün gerekeceği, 18.04.2022 tarihli ek bilirkişi raporu ile de, 10.11.2014 tarihli, 449,88 TL ve 12.11.2014 tarihli,

430,07 TL tutarlı faturaların davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalı adına düzenlenmiş olması ve bu faturaların bedeli kadar davalı-karşı davacının borç bakiyesinden düşülmesi nedeni ile davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıdan 07.11.2014 takip tarihi itibari ile alacak bakivesinin 756.287,96 TL tutarında olduğunun tespit edildiği, davacı-karşı davalının davaya konu faturalarının davalı-karşı davacı defterlerinde kayıtlı olmasının, hem malın teslim edildiğini hem de o fiyattan alındığını gösterdiği, bu sebeple asıl davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu,

asıl davaya yönelik davalı karşı davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde görülmediği, karşı dava açısından davacı-karşı davalının istinaf itirazları değerlendirildiğinde, karşı davada davalı-karşı davacının, 01.01.2014-30.09.2014 tarihleri arasındaki ticari ilişki kapsamında ödenmesi gereken fiyat farkından kaynaklı 981.565,88 TL alacaklı olduğunu iddia ederek bu alacağın tahsilini istediği,

davalı-karşı davacı defterleri usulüne uygun tutulmadığından kendi lehine delil olamayacağı, davacı-karşı davalı tarafından kayıtlarına alınmayan 10 adet fiyat farkı ve 3 adet iade faturası yönünden ise iade ve fiyat farkı faturalarının kabul edilebilir nitelikte olmadığı, taraflar arasında malzeme birim fiyatının belirlenmesi ve davalı-karşı davacı tarafından ileride fiyat farkı faturası düzenleneceğine dair bir anlaşmanın olmadığı, davalı-karşı davacı tarafından bu hususu ispat eder bir delil sunulmadığı, taraflar arasında fiili olarak fiyat farkı faturası uygulamasının da bulunmadığı,

bu nedenlerle iade faturası ve fiyat farkına ilişkin iddiaların ispat edilemediği gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, davacı-karşı davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı-karşı davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl dava yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ...

3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/...

E. sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın 756.287,96 TL asıl alacak, 3.651,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 759.939,90 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen asıl alacağın (756.287,96 TL) %20'si oranında icra inkar tazminatının davalı- karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine, karşı dava yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, mal ve hizmet teslimi ve faturaya dayalı alacak için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine, karşı dava ise fiyat farkı faturalarına dayalı alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.