Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2722 K.2025/7470

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 50 yılı aşkın süredir Ege bölgesinde restoran ve turizm işletmeciliği alanında faaliyet gösterdiğini, şimdiki ticari işletmesinin 1995 yılında kurulduğunu, müvekkili şirketin .../... Dinlenme Tesisleri ismi altında yoğun ve kesintisiz bir şekilde ticari faaliyet gösterdiğini, çöp şişin ilk uygulayıcısının da müvekkili olduğunu, ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/616 E. sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile de bölgede maruf hale geldiğinin tespit edildiğini, ancak hal böyle iken davalı yanın, 11.12.2020 tarihinde 29, 30, 35... . sınıflarda 2020/... sayı ile tescilli “...” ibareli marka tescili için başvuruda bulunduğunu, davalı markasının 29, 30... . sınıflarının müvekkilinin “...” ibareli markasının kapsamında kalan mal ve hizmetler olduğunu, 35. sınıftaki hizmetlerin ise (29, 30. sınıfları içerir gruplar hariç olmak üzere) kötüniyetli olması nedeniyle hükümsüz kılınması gerektiğini, müvekkilinin markalarının yenilenmemesi sebebiyle hükümden düştüğünü,

davalıya ait ... numaralı “...” ibareli marka için daha önce taraflar arasında ...

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2008/12 E. sayılı davası ile marka hükümsüzlüğü ve birleşen 2008/14 E. sayılı dava ile marka hakkına tecavüz konulu davaların ikame edildiğini, markanın 12.11.2020 tarihinde devir talebiyle davalı ...’e devredildiğini, öncesinde de markanın davalının ortağı olduğu ... unvanlı şirket adına tescilli olduğunu, 2008/12 E. sayılı davada markanın davacıya ait marka ile kesişen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne karar verildiğini, 2008/14 E. sayılı davada davalının “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri,

restoran hizmetleri” sınıfında kullanımının marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle davalı aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedildiğini, davalının 2009 yılında karara çıkan işbu yargılamada müvekkilinin markasını “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri, restoran hizmetleri” sınıfında kullanmaması gerektiğini bilmesine rağmen, müvekkilinin tescilli markalarının hükümden düşmesini fırsat bilip kendi adına tescil aldığını ve müvekkiline ihtar gönderdiğini, bu durumun davalının dava konusu markanın başvurusu anında kötü niyetli olduğunu açıkça gözler önüne serdiğini,

müvekkilinin ticaret unvanının çekirdek unsurunun davalı markasında yer alması sebebiyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/6 maddesi ve davacının sektörel tanınmış marka hüviyetinden dolayı SMK'nın 6/5 maddesi hükümleri uyarınca da hükümsüzlüğünün gerektiğini, müvekkilinin marka üzerinde gerçek-üstün hak sahibi olduğunu, “...” ibareli markayı 30 yıldan beri kullandığını ileri sürerek davalı adına 2020/... sayı ile tescilli "..." ibareli markanın hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde davacının yasa gereğince ödemekle yükümlü olduğu marka yenileme ücretini süresinde ödemediği için davaya konu “...” markası üzerinde SMK hükümleri ile korunan üstün bir hakka sahip olmadığını, davacının yasada yer alan hiçbir mutlak ret sebebini ileri sürmediğini, yalnızca kötüniyet ifadesi üzerinden bir nispi ret sebebi ifade ederek müvekkilinin marka tescilinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürdüğünü, ancak müvekkilinin davacı taraftan çok daha önce davaya konu markayı bir ticari unvan olarak kullandığını, davacı tarafın bu hususu çok iyi bildiğini, ortada bir kötüniyet varsa bunun bizzat davacı tarafa ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanınmışlık iddiasına dayalı hükümsüzlük talebi yönünden; davacının "..." ibareli Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescilli markası bulunmadığından, davalı markasının hükümsüzlüğünde SMK'nın 6/5 ve 25/1 hükümlerine dayanmasının mümkün olmadığı, gerçek hak sahipliğine dayalı hükümsüzlük talebi yönünden;

gerçek hak sahipliğinin söz konusu olabilmesi için, bunu iddia edenin (davacının), davalı markasının başvuru tarihinden önce markayı ilgili ticaret alanında ticari etki doğuracak, belirli bir bilinirlik kazandıracak şekilde kullanmış olması gerektiği, davacı markaları yenilenmeme suretiyle kendiliğinden hükümsüz kaldıklarına göre davacının tescilsiz kullanıma dayalı gerçek ve üstün hak sahipliği iddiası bakımından bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının "..." tanıtıcı işaretini ilk kullanan olduğu, işareti 43.sınıfta yiyecek ve içecek sağlanması hizmeti kapsamında gerçek hak sahipliği tesis edecek boyutta marka olarak da kullandığı,

davalı markasının tescilli olduğu diğer hizmetler yönünden dosyada davacının önceki kullanıma dayalı hak sahibi olduğunu gösterir deliller bulunmadığı, ayrıca ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2008/12 E. sayılı davada verilen kesinleşen kararda, davalıya ait ... sayılı "..." ibareli markanın “her nevi gıda ve yiyecek, içecek ile akaryakıt istasyonları ve bayilikleri sektörüne yönelik satış hizmetleri” hizmet sınıfında kullanıldığı, bu sebeple bu hizmetlerde hükümsüz kılınmadığı, dolayısıyla 2000 tarihli "..." ibareli davalı markasının her nevi gıda ve yiyecek, içecek ile akaryakıt istasyonları ve bayilikleri sektörüne yönelik satış hizmetlerinde korunduğu,

bu durumda eski tarihli "..." yegane ibareli ... tescil nolu bu markanın, davalının hükümsüzlüğü talep edilen 2020 tarihli "..." asli ibareli markasının 35. sınıfta mağazacılık olarak tabir edilen hizmette 29... . sınıf emtiaları kapsayan tescili ve 29... . sınıfları kapsayan tescili açısından kazanılmış hak teşkil ettiği, bu nedenle davacının sadece 43. sınıfta yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinde gerçek hak sahibi olduğu, ticaret unvanına dayalı hükümsüzlük talebi yönünden; davacının unvanı "Yandım ...

Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" şeklinde olup, bu haliyle aynı şekilde 43.sınıfta yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerini işaret ettiği, bu durumda çok eski tarihli olan davalı adına tescilli ... tescilli markanın sağladığı kazanılmış hak gözetildiğinde sair emtia ve hizmetler yönünden hükümsüzlük talebini yerinde olmadığı, kötüniyete dayalı hükümsüzlük talebi yönünden; davacı 2008/12 E. sayılı dosyası ile marka hükümsüzlüğü ve birleşen 2008/14 E. sayılı dosyası ile marka hakkına tecavüz konulu davaların kendisi lehine karara bağlandığı,

söz konusu davaya konu ... sayılı “...” ibareli marka her ne kadar ilk başta davalı adına tescilli olmasa da, davaya konu markanın başvuru tarihinden önce 12.11.2020 tarihinde devir alınmış olduğu, davacı tarafından açılan hükümsüzlük ve tazminat davalarında davalı tarafın, huzurdaki davada davalının kurucusu olduğu şirket olduğu, bu durumda davalının, davacıyı ve ... markasını bildiği, ancak önceki markalardan haberdar olmanın kötüniyet için tek başına yeterli olmadığı,

dayanak davacı markalarının hükümsüz olması ve 43. sınıftaki "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" dışındaki mal ve hizmetler yönünden davacının fiili kullanımının dahi bulunmaması ve ... sayılı markanın sağladığı kazanılmış hak gözetildiğinde davalının marka tescilinin kötüniyetli olmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile davalı adına tescilli 2020/... tescil nolu markanın tescilli olduğu 43. sınıftaki "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" yönünden hükümsüzlüğüne, sair sınıf ve emtialar yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile marka vekili bilirkişinin yeterli ve denetime elverişli nitelikteki raporunda davacının ...

Esnaf Odası kayıtlarına göre "yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlanması" hizmetleri yönünden önceye dayalı üstün hakka sahip olduğu yerinde olarak tespit edilmiş olmakla davalı aksi yönde delil ibraz etmediğinden markanın 43.sınıf yönünden kısmen hükümsüzlüğüne karar verilmesinin yerinde olduğu, ayrıca davacının SMK'nın 6/6 maddesine dayalı hükümsüzlük istemi mevcut ise de;

mahkemenin gerekçesinde yer verildiği üzere davacı şirketin ana sözleşmesi uyarınca iştigal alanı olan restoran işletmeciliğinin 43. sınıfta yer alan "yiyecek ve içecek sağlanması" hizmetlerini işaret ettiği dikkate alındığında bu yöndeki istemin de kısmen kabul, kısmen reddi kararının yerinde olduğu,

davacı ile davalının eski ortağı olduğu şirket arasındaki davada neticeten davalının ... numaralı "..." kelime markasının "her nevi gıda ve yiyecek içecek ile akaryakıt istasyonları ve bayilikleri sektörüne ilişkin satış hizmetleri dışındaki tescil sınıfları yönünden kullanmama nedeni ile hükümsüzlüğüne", davalıya ait markanın "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri hazırlanması, sunulması,

restoran hizmetlerinde" tescilli olmamasına rağmen bu hizmetlerde kullanılmasının markaya tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğuna dair verilen kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, buna göre davacının üstün hak sahibi olduğu 43.sınıftaki "yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlanması sınıfı" ile dava konusu markanın 29, 30, 35 sınıfta yer alan mağazacılık hizmetinde 29... .sınıftaki emtiaları içeren sınıflar arasında benzerlik mevcut ise de;

anılan kararda davalının "her nevi gıda ve yiyecek içecek ile akaryakıt istasyonları ve bayilikleri sektörüne ilişkin satış hizmetleri dışındaki tescil sınıfları yönünden" hükümsüzlük kararı verilmediğinden bu sınıflar yönünden ... numaralı "..." markasının davalı lehine kazanılmış hak oluşturduğunun kabulü ile hükümsüzlük isteminin kısmen reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, yine davalının dava konusu markadan önce ... numaralı "..." markasını devraldığı, davacının markalarının da müddet olduğu, üstün hakkın "yiyecek ve içecek hizmetlerinin sağlanması" sınıfına ilişkin olduğu,

davacının diğer sınıflar yönünden fiili kullanımı olmadığı gerekçeleri ile kötüniyet iddiasına itibar edilmemesinin de yerinde olduğu gerekçeleriyle davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, gerçek hak sahipliği, tanınmışlık, ticaret ünvanı ve kötüniyet hukuki sebep ve vakıalarına dayanarak davalı adına 2020/... sayı ile tescilli "..." ibareli markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Temyiz sebeplerine göre yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.