Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2909 K.2025/7445

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davalının 1+2 ... face mask making machine ... model makineyi 110.000,00 USD karşılığında, kargo bedeli vb. kalemlerdeki artışlar sebebiyle 122.500,00 USD bedel üzerinden revize edilerek alıcı/davacı şirkete en geç 1 ay içerisinde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği ilgili ödemeyi TL'ye tekabül eden miktarda eksiksiz olarak yaptığını ancak davalının sözleşmede yer alan teslimat tarihi ve çalışır vaziyette kurulum ve kalibrasyon taahhütlerini yerine getirmediği için müvekkili şirketin birçok yönden zarar ettiğini,

sözleşme gereği kurulacak makinenin üretim kapasitesine göre ciddi miktarda yatırım yaptığını, ayrıca sipariş aldığını ve bu yönde ticari sözleşmeler akdettiğini, ancak üretim tesisine bahsi geçen makinenin kurulumunun yapılmadığını, hatta bir takım malzemelerin/parçaların olmaksızın getirildiğinin tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili ile davalı arasında (ve kefil sıfatıyla kardeşi ... ile birlikte) 30.05.2020 tarihinde yapılan yeni sözleşme gereği 06.06.2020 tarihine kadar kurulum, kalibrasyon işlemlerinin tamamlanarak garantili olarak tesliminin,

aksi halde ödenen 122.500,00 USD'nin davalı ve kefil kardeşi tarafından müvekkili şirkete en geç 16.06.2020 tarihine kadar ödeneceği yönünde kabul ve taahhütlerinin bulunduğunu, ancak kurulum ve kalibrasyon işlemlerinin ilerlememesi üzerine ...

7. Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde tespit yaptırdıklarını, yapılan ihtara rağmen sözleşme gereği taahhütlerin yerine getirilmemesi ve 122.500,00 USD'nin ödenmemesi üzerine 122.500,00 USD (839.847,75 TL) alacağın tahsili amacıyla icra takibine geçildiğini, davalının borca ve yetkiye itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının tüm itirazlarının haksız olduğunu ileri sürerek borçlu/davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün 2020/...

E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında yapılan sözleşme gereği makinenin tesliminin eksiksiz ve tam olarak gerçekleştirildiğini, kurulum ve kalibrasyon işlemlerine başlandığını, sadece maske üretim ile lastik bantlama arası otomatik bağlantı kalibrasyonu işleminin kaldığını, söz konusu hususun ise üretilen maskenin bantlama alanına otomatik olarak sevk edilmesi olduğunu, müvekkili ile ...'in bu kurulumu yapıp kalibrasyon işlemi kaldığında, davacı şirket çalışanlarının da olduğu yerde sözlü olarak baskı altına alındığını ve garanti yükümlülüğü ile iade yükümlülüğünü üstlenmelerine dair baskı yapıldığını,

müvekkili ile abisinin de bu durumda el yazısı ile hızlıca yazılıp hazırlanan sözleşmeyi imzalama mecburiyetinde kaldıklarını, yoksa müvekkilinin bu makineyi iade gibi bir yükümlülüğünün olmadığının esas sözleşmede açıkça belirtildiğini, sonrasında müvekkilinin iyiniyet göstererek kalan kurulumun da yapılması için usta gönderdiğini, ancak orada makinenin kurulumuna izin verilmediğini, usta, makinenin yanına gittiğinde kabloların kesilmiş olduğunu, panoda oynama yapıldığını ve makinenin ıslandığını gördüğünü, davacı tarafın asıl gayesinin makineyi iade ederek daha ucuza bir makine almak olduğunu, müvekkilinin hep iyiniyetli davrandığını,

davalının ise kötüniyetli olup süre bitmeden sözleşmeyi feshettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında düzenlenmiş olan 30.05.2020 tarihli sözleşme dikkate alındığında, davalı tarafından davaya konu makinenin kurulum ve kalibrasyon işlemleri yapılıp, tam bir maske üretimi sağlanamadığı,

davacının makine bedeli olarak davalıya ödediği 122.500,00 USD'nin davalı tarafından davacıya iadesi gerektiği, her ne kadar davalı vekili tarafından davacının kurulum ve kalibrasyon işleminin yapılmasının engellendiği iddia edilmiş ise de özellikle davalı tanıklarının beyanlarında böyle bir engelleme olmadığının belirtilmiş olması karşısında, kurulum ve kalibrasyon işlemlerinin davacı tarafından engellenmediğinin kabul edildiği, davalının itirazının haksız ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın esas yönünden usul ve yasaya uygun olduğu ancak makine bedelinin tamamının iadesine karar verilmesi karşısında davacının uhdesinde bulunan dava konusu makinenin davalıya iadesine karar verilmemiş olmasının yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, sözleşmeye dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.